Phyſicorum

PhyſicorumAreſtotelis.

nides et melliſſus. aut mobile ſicut phyſici. hiquidē aerem dicētes eſſe. alij vero aquā primūprincipium. Si autem plura aut finita aut infinita. et ſi finita. plura aut vno. aut duo. auttria. aut quattuor. aut ẜm aliquem aliū numerum. Et ſi infinita aut ſic ſicut dixit democritus genus vnum. figura aūt et ſpecie differentia aut etiam econtrario.¶ Iſte eſt ſecundus tractatus ſiue pars executiua ẜmaliquos. Et diuiditur iſte tractatus in quatuor capitula. In quorum primo recitat opiniones antiquorū. Inſecūdo capitulo reprobat ph̓s opinionem ꝑmenidis etmelliſſi qui innaturaliter locuti ſunt ibi (principium aūtmaxime. In tertio remouet ſpēaliter opinionem ꝑmenidis. ibi. Et ad ꝑmenidem In quarto recitat opinionesnaturaliter loquētiū et eas reprobat ibi Sicut at̄ phiſicidicunt. Et diuiditur primū capituluꝫ in tres ꝑtes. Inquarum prima recitat opiniones diuerſas antiquorumcirca principia rerum naturalium In ſecunda parte oſtēdit ꝙ phiſicus non habet diſputare contra ꝑmenidemet melliſſum ibi. Id quidē igit̉. In tertia parte ꝓbat ꝙnon habet eorū rationes ſoluere. ibi. Aut ſoluere Quoad primā ꝑtem dicit ph̓s. ꝙ neceſſe eſt vnum aut pluraeſſe principia rerum naturalium. Et ſi eſt vnū. neceſſe ēip̄m vel eſſe immobile ſicut dixerūt ꝑmenides et melliſſus. aut mobile ſicut dixerunt phiſici ſeu naturaliter loquentes. Et illi iterum diuerſificati ſunt. quia quidamdicunt hoc vnum principiū eſſe aerem vt diogenes. alijaquam vt tales. alij ignem vt eraclitus. alij mediū interaerem et aquam. ſcꝫ vaporem. et de iſtis duobꝰ vltimisnon facit Areſto. mentionem in textu. Si vero non ſitvnum principium materiale oīm. tunc ſunt plura aut ergo finita aut infinita. ſi finita aut ſunt duo. aut tria. autquatuor. aut ẜm aliquem alium numerum determinatūet finitum. qꝛ hi qui poſuerunt duo eſſe materialia principia et qui tria ⁊ qͥ quatuor ſemper aliqua elemēta pͥncipia materialia dixerunt. qꝛ omnia elementa poſita ſtꝭſingulariter ab aliquo ph̓o preter terram quam poſuitempedocles cū alijs. qͥdam etiam poſuerunt decem ẜmnūerum orbium celeſtium. quidā poſuerūt decem in ordine boni. ⁊ decem in ordine mali ſicut pictagorici Si vero ſunt infinita. tunc aut ſicut dixit democritus qui poſuit infinita corꝑa indiuiſibilia que vocantur athomidicebat infinita eſſe nūero et eſſe vnius generis. ſed differre figura poſitōe et ordinē. Figura qꝛ quedam dicebat eſſe rotunda. quedam trigona. quedam ⁊ quadrataPoſitōne qꝛ q̄dam dicebat eſſe ſurſum quedā deorſuꝫOrdine. quia quedam dicebat priora et quedā poſteriora. Aūt ſicut dixit anaxagoras qui poſuit infinitas ꝑtes hō genias eaſdem genere ſꝫ ſpecie ꝯtrarias: qꝛ vnuꝫeſt aqua. alterum ignis. tertium ſanguis aliud caro ⁊ ſicde alijs que in qualitatibꝰ ꝯtrariant̉. Nullus tn̄ iſtoruꝫpotuit inuenire formam ſubſtātialem licet ꝯceſſerūt formam accn̄talē eſſe. ſicut figuras eſſe ꝯceſſerunt democritus ⁊ leucippus. et qualitates ſenſibiles ꝯceſſit anaxagras in homogenijs. ⁊ empedocles in elementis. ⁊ oēsiſti dicebant ꝯgregatione ⁊ ſegregatione fieri generationem. ſicut patebit pͥmo de generatōe ⁊ corruptione.¶ Similiter autem querunt et que ſunt que-

rentes quot ſunt. ex quibus enim ſunt. q̄ ſunt.querunt primū hoc. vtrū vnum aut plura. et ſimulta aut finita aut infinita quare principiū etelementū querūt. vtrū vnū aūt multa¶ Hic dicit ph̓s ꝙ ſicut antiqui differebant opinionibus circa principia. ita etiam differebant circa principiata. qꝛ ſicut querunt. an ſit vnum principium aut pluraet ſi vnū aut mobile aūt īmobile ⁊c̄. ita etiam querūt anſit vnū ens vl̓ pl̓a ⁊ ſi vnū an mobile ⁊ vl̓ īmobile ſi pluraan ſint finita aut īfinita ⁊ alia q̄ ſunt ꝑ ordinē ſupͣ de pͥncipijs queſita. Sed tamen inter ponentes multa pͥncipia nullus eorum queſiuit vtrū eſſent mobilia vel īmobilia. ſed omnes ſupponebant ea eſſe mobilia. quia licetvnum non habeat quo moueatur ẜm eos plura tamenmouentur ſemper adinuicem que ſunt materialia. ſicutelemēta vel homogenia vel atomi¶ Id quidem igitur ſi vnū ſit et īmobile qd̓ eſtintendere nō de natura eſt intendere. ſicut em̄geometrice non amplius ratio eſt ad deſtruentem principia ſed eſt alterius ſcientie aut omnibus communis ſic enim alicui de principijs. Non em̄ amplius principium eſt ſi vnuꝫſolum et ſic vnum eſt. principiū em̄ aut cuiuſdam aūt quorūdam erit.¶ Iſta eſt ſecūda pars huius capituli in qua ph̓s oſtēdit ꝙ phiſicus non habet diſputare contra ꝑmenidemet melliſſum in naturaliter loquētes opponēdo et hoc ꝓbat duabus rationibꝰ. quarū prima eſt. Hulla ſcīa ꝑticularis habet diſputare contra negantem ſua principiaſed ponentes vnū principium īmobile negant pͥncipiūnaturalis ph̓ie. ergo nō eſt diſputandum ꝯtra eos Maior patet inductiue in ꝑticularibus ſcientijs qꝛ geometrice non eſt ratiocinatio ꝯtra deſtruentem ſiue negantēſua principia. ſꝫ eſt alterius ſcīe aut oībꝰ cōmunis. Alterius quidē id eſt logice aut omnibus communis id eſtmetaphiſice que eſt de ente qd̓ eſt oībꝰ cōe. ſicut ergo nōeſt geometrie rōcinatio ꝯtra negantem ſua principia itanec alicuius ſcientie ꝑticularis diſputatio et ꝯtra negātem ſua principia Qinor probat̉. qꝛ non pōt eſſe principiū ſi eſt vnū tm̄. et ſi eſt īmobile nō poteſt eſſe phiſicuꝫcum principium ſit a quo ſunt alia quedam vel ip̄m ſꝑeſt alicuius aut aliquorum ⁊ ſic non poteſt eſſe vnicum.Secunda ratio ad nullam ſcīam ꝑticularem pertinet diſputare contra opiniones manifeſte falſas et improbabiles. ſed opiniones innaturaliter loquētium ſunt hmōi.igit̉ ⁊c̄. Maior probat̉ quia dicit ph̓s primo topicoruꝫquolibet proferenti ꝯtraria opinionibꝰ ſolicitū eſſe ſtultum eſt. Qinor probatur. qꝛ dicere tm̄ vnū ens vel oīaeſſe vnuꝫ ens eſt adeo improbabile ſicut opinio eraclitiqui dicit omnia ꝯtinue moueri vel poſitio alicuius alterius dicentis ꝙ om̄ia entia eſſent vnus homo quod eſtomnino improbabile.¶ Aut ſoluere rationem litigioſam ꝙ ſane vtreqꝫ quidem habent rationes ⁊ melliſſi ⁊ ꝑmenidis Etem̄ falſa recipiunt et non ſyllogiſantesſunt. magis autem melliſſi oneroſa ratio ⁊ nō

B