IiberPrimus
oēs viros appellāt patres. ꝓuēs femīas matres. poſteriꝰaūt determināt hoꝝ vnūqd̓qꝫ qͥs videlicet pr̄ eſt ⁊ q̄ mr̄ ēdū ſcꝫ ꝯfirmata etate diſcernūt eum qui vere eſt pater abalijs viris. ⁊ que vere mater eſt ab alijs mulieribꝰ.¶ Utruꝫ in phiſicis vl̓ia ſint minus vl̓bꝰ nobis notiora. Et videt̉ pͥmo ꝙ nō. qꝛ d̓t ph̓s pͥmo poſterioꝝ. ꝙ ſingularia ſunt nobis notiora ⁊ vl̓ia ẜm naturā¶ Scd̓o ſic ph̓ica eſt ſcīa ꝑfectiua intellectꝰ ad ſenſuꝫ cōuerſi ſiue reflexi. gͦ illa dn̄t eē notiora q̄ ſenſui ꝓpinqͥora ſt̓ſꝫ hmōi ſunt ꝑticularia. qꝛ illa ſunt ꝑ ſe ſenſibilia. vl̓la aūtītelligibilia ¶ Tertio vl̓e accipit̉ ꝑ abſtractōeꝫ a ſingularibꝰ. ſꝫ abſtractū eſt poſteriꝰ notū eo a qͦ abſtrahit̉. gͦ ſingularia ſunt notiora nobis ip̄is vl̓ibꝰ ¶ Quarto ꝯfuſaſunt pͥora nature. gͦ ſunt notiora nature. An̄s ꝓbat̉. qꝛhoc eſt pͥus a qͦ nō ꝯuertit̉ ſubſiſtēdi ꝯn̄a. ſꝫ a ꝯfuſo nōꝯuertit̉ ſubſiſtēdi ꝯn̄a. gͦ ꝯfuſa ſtꝭ pͥora nature Quinto definitū qͦ ad nos pͥus ē ꝑtibꝰ definiētibꝰ. ſꝫ ꝑtes definiētes ſunt in plus et cōiores definito ſcd̓o poſteriorū. gͦꝑticulare ē nob̓ notius ⁊ pͥus qͣꝫ vl̓e Sexto t̓ciū ſignūvidet̉ implicare. qꝛ ſupponit vl̓ ſenſibile oē āt ſenſibile ēꝑticulare. igit̉ ⁊c̄. Pro ꝑte tn̄ affirmatīa ē ſnīa ph̓i ī tex.Maior Triplex eſt vl̓e anterē in re ⁊ poſt rēin diuerſis ſcientijs ꝯſiderabile. MinorPrimū ꝯſiderat metaphiſicus. tertiū logicuset ſcd̓m qd̓ eſt in re ꝯfuſuꝫ ſolus natural̓ ph̓s.Cōcluſio Igit̉ de his in diuerſis ſcientijsloquitur diuerſimode AreſtotelesQaior ſumit̉ ex autoritate platōnis ⁊ etiā ph̓i. Platoem̄ vt inquit dn̄s albertus triplex poſuit vl̓e ſcꝫ an̄ rē ideſt an̄ ſingulare qd̓ eſt res a rata ſubſiſtētia. Et hoc eſtduplex .ſ. natura ⁊ tꝑe ſil̓. ⁊ natura tm̄. Primū eſt ī mente pͥme cauſe dictū idea. et ſic imponit̉ platōni. ꝙ poſuerit tales ideas extra mētē pͥme cauſe ꝯtra quā poſitōemph̓s diſputat ſeptimo metaphiſice ⁊ pͥmo metaphiſicepͥmo poſterioꝝ Scd̓m eſt ſimplex rei quiditas ⁊ eēntiadās eſſe ſuis ſingularibꝰ. ⁊ ita ẜm naturā prius ē ſingularibꝰ eſſe recipientibꝰ licet nō tꝑe. qꝛ an̄ rē .i. an̄ ſingulare ꝓductū nihil ſubſiſtit. p̄cedit igit̉ ſingularia natura ſic̄ ſimplex rei qͥditas. et hoc vniuerſale vtroqꝫ mō acceptū ꝯſiderat metaphiſicus. vniuerſale in re .i. in ſingulari ſimpliciter eſt phiſicū nullo mō a motū et paſſionibꝰ ſenſibilibꝰſiue naturalibꝰ ſeꝑatū quinimo in ſua rōe oīa illa ꝯcipit.Dicit̉ notāter in re ſimpliciter vt ſcꝫ res d̓r a ratꝰ qūoſingulare ſubſiſtēs realiter vocat̉ res. qꝛ in re id ē in ſingulari imaginarie vel ītelligibiliter acceptū p̄t inueniri vl̓ein re ꝯſideratōis metaphiſice ⁊ mathematice. vt qͥditasſimplex accepta ꝓut eſt ī ſubſtātia ꝑticulari ꝑ p̄uetōemqͣꝫtitatis et ſenſibiliū qͣlitatū imaginarie vel intelligibil̓raccepta que eſt ꝯſideratōis metaphiſice. vel ꝑ p̄uetōemqualitatū ſenſibiliū tm̄ ⁊ nō qͣꝫtitatis qūo eſt mathematice ꝯſideratōis. Uniuerſale vero poſt rē eſt eadē natura ſub alio tn̄ mō eēndi accepta ſcꝫ ẜm ꝙ notionaliter etſpiritualiter ꝟtute luminis intellectualis diffundit̉ vſqꝫad ītellectū poſſibilē quē ẜm dn̄m Albertū ꝓprie nō informat. ſicut accn̄s eo ꝙ nō eget ſubiecto. cū nō habeat eſſemateriale ſꝫ intentionale et ſpūale. et nō eſt hͦ vniuerſaleconceptus formatus ab intellectu poſſibili ſeu vl̓itas.quia habet ſuuꝫ eſſe ex lumine prime cauſe cuius eſt radius principaliter et inſtrumētaliter ex lumine intellectus agentis. et non ab intellectu poſſibili. cuius eſt ſolū
circa vniuerſale poſt rē vniuerſalitatē rōis generis vl̓ ſpeciei aut alterius vniuerſalis formare reſpectū ſecūdaruꝫintentionū que ſunt genus ſpecies. Ex quo ptꝫ idēptitas realis vniuerſalis an̄ rem in re et poſt rem. licet differant realibus modis eſſendi cuius grā diuerſa predicata eis attribuūt̉. realia et eſſentialia vl̓i an̄ rem. variabilia vl̓ in re ⁊ intentionalia vl̓ poſt rem ¶ Sꝫ ꝯͣ p̄dictaſic arguit̉ de rebꝰ naturalibꝰ ẜm eſſe qd̓ hn̄t in ſingularibꝰnō ē ſcīa. ſꝫ ẜm vl̓em rōeꝫ. igit̉ nō p̄t dici ꝙ phyſica verſat̉circa vl̓ in re ſicut d̓r in mīore Ad hͦ rn̄det̉ ꝙ vl̓e ī re vthic accipit̉ nō ē in ſingularibꝰ ꝑ determīatōeꝫ ad hͦ vel illd̓ſingulare de qͦ nō ē ſcīa. ſꝫ ꝑ cōfuſionē vagā. hoc ē ẜm eſſeqd̓ hꝫ in ſingularibꝰ ẜm rōeꝫ cōem ſingularitatis acceptꝭquo etiā de ip̄is p̄t eē ſcīa. ⁊ ſic etiā ſpeculat̉ hec ſcīa phyſica paſſiōes ꝯueniētes vl̓i in re. Exēpli gratia vt ſcīa eſtde rōſa ẜm eſſe qd̓ hꝫ in ſingularibꝰ non tamen de hac roſa hic creſcente aut in determinato loco ꝓpter eius corruptibilitatē ſic pariformiter ē de hoīe. lꝫ nō de hoc hoīe ſcꝫiohāne Ex qͥbꝰ etiā iā dictꝭ ſeqͥt̉ minor Concluſio ſeqͥtur ex p̄miſſis. quia ph̓s in diuerſis ſcientijs loqͥtur de ordine cognitōis noſtre quo ad vniuerſale ⁊ ſingulare ſicutante oppoſitū argutuꝫ fuit. quia pͥmo poſterioꝝ loqͥtur devl̓i logico a ſingularibus abſtracto ſeu vl̓ poſt rem. ⁊ qd̓amplius eſt in toto triuio licet diuerſimode. pͥmo metaphyſice de vl̓e an̄ rem ⁊ vniuerſalibꝰ pͥmis cauſis ⁊ reruꝫquiditatibꝰ ꝑ p̄uentōnem ſenſibiliū ẜm ꝙ in pͥmas ⁊ vl̓escauſas ſapientialit̓ ſunt reducibiles vl̓e ante rem ꝑ reſolutionē ad priora principia ⁊ maxime ad pͥmā cauſam mētaphyſicaliter cognoſcit̉. hic aūt ſermo eſt de vl̓i in re ſeu ſingularibus vagiſſime deſignatis. de minꝰ aūt vl̓ibus. autminus vage deſignatis in libris ſequentibꝰ ſicut patebitpoſtea in ſolutōnibꝰ argumētoꝝ.Maior ſecūdi diſcurſus. Non eadem principia ſunt nohis et nature notiora. ſed innata ēnobis via a notioribus nobis ad nature notiora procedere Minor. Confuſa et vniuerſalia ſunt nobis ẜm ordinem humane cognitōnis īfirme notiora Cōcluſio Igit̉ a magis vniuerſalibus ad ſingularia vel minus vniuerſalia eſt ꝓceſſus doctrinalis in hac ſcientia.Maior quo a primā partē patꝫ ꝑ Areſtotelē in textu. ⁊ ēcauſa ex diuerſo ꝓceſſu nature ⁊ noſtre rōnis. quia naturanaturans eſſe intelligibile ꝓducit ꝑ formas practicas etcauſales que ſunt ante rem componendo actū cū potētia⁊ partes in toto. nos auteꝫ cognoſcimus ꝑ apprehenſione a rebus paſſiue nos habentes quodāmodo ad eas. etergo nō ſunt eadem nobis nota ⁊ nature. Et intelligituriſta prima pars maioris in phyſicis ⁊ non mathematicisquia in illis ſimpliciora ex quibus fiunt demonſtratōnesſunt nobis notiora. Neqꝫ habet veritatem in omnibꝰ phyſicis. vt patet de colore qui eſt notior ſuis ſpeciebus in medio diffuſis tam nobis qͣꝫ nature vniuerſaliter de ſtellis celi que ſunt nobis notiores ⁊ etiam nature ſuis influentijsSecunda pars probatur quia intellectus noſter humanus infirmus eſt. ⁊ ergo non accipit noticiam ſuorum cognoſcibilium ſimplici apprehenſione. ſed diſcurrendo procedit a minus notis neqꝫ ab eque ignotis ſed a magisnotis. Preterea omne perfectibile quod natum eſt perfici pluribꝰ ꝑfectōnibꝰ gradatī ſe hn̄tibꝰ pͥmo natural̓r ꝑficit̉ ꝑfectōne ſibi proximiori qͣ dū ꝑfectus fuerit procedit