Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

Quia illud quod ex neceſſitate eſt. ẜm actū eſtſi ergo ſempiterna .i. que ſunt ſemꝑ entia ſuntpriora ſequitur etiā illa ſemꝑ actu ſunt priora illis que poteſtate ſunt. Tunc infert vnā diſtinctionē qͥd dicēs quedam res habent ſe ſic ſemꝑ actu ſunt ſine poteſtate vt prime ſb̓ſtātie. que ſunt non quelibet indiuidua de genereſb̓ſtantie. ſed intelligentie ſiue angeli deus.Alie ꝟo res habent ſe ſic ſunt actu poteſtate que ſunt natura priora. temꝑe ꝟo poſteriora .i. in eis actus natura p̄cedit potetiaꝫ .i. ẜmnaturalē ordinē intelligendi. ſequit̉ ẜm tempus ſiue viā generatōnis. ſicut in generabilibus corruptibilibus. Alie ꝟo res habēt ſe ſic nunqͣꝫ actu ſunt ſꝫ ſoluꝫ poteſtatē. ſicut quidam exemplificāt de materia prima que ſemꝑeſt in potētia ad formā vnā vel aliā.Queſtio. vtrū ꝓpoſitionibus modalibus in quibus duplex eſt cōpoſitioconueniat aliter qͣꝫ. illis de ineſſe eqͥpollentia ſicut oppoſitio.Et arguit̉ prīo contra ſuppoſituꝫ non eſt inmodalibus duplex compoſitio. quia ꝓpoſitiomodalis eſt vna ꝓpoſitionis ſpēs contentailla de ſimplici inherētia ſub ꝓpoſitione cathegorica. ſed in vna ꝓpoſitione debet eſſe tm̄ vnacōpoſitio. igit̉ in illa non eſt compoſitō duplexScd̓o compoſitio accuſatiui infinitiuoeſt compoſitio. non ſunt due. An̄s ꝓbatur.quia in omni compoſitione debet eſſe copula.ſed in dicto nulla ponitur copula vt patꝫ dicēdo ſortē ſedere. igit̉ non eſt compoſitio. Tercōequipollentia ſumitur hic in illis de ineſſenegatōꝫ. eſt alius modus eqͥpollētie eaꝝIn oppoſitum eſt ꝓceſſus areſtotelisin textu expoſito. poītur iſte diſcurſus. maior. Equipollentia ſeu mutuaꝓpoſitionū eiuſdē ordinis enunciandi cōſequentia eſt earū que actu opponuntur potentialis indrn̄a. Minor.Modi in qualitate eſſendi eſſendi. in quātitate ampliatiua tꝑis differenter ſunt oppoſiti determinantescompoſitione non totius modal̓ ſeddicti facientes diuerſimode qualitatis quātitatis ex parte predicati.Concluſio igitur ſicut modalium oppoſitio eſt varia. ſic earum equipolletia eſt diuerſimoda. cuius tamē nega

tio prepoſita vel poſtpoſita eſt cauſaconcurrente modi ſignificātia.Maior patet. qꝛ equipollentiaꝫ logicampoſitiones in forma ſeu actu enunciādi quodidē eſt differentes potencialiter vel materialit̓ſiue in virtute cōueniūt. ſic actu ẜm formaꝫenūciandi ſunt oppoſite. qꝛ ẜm affirmationeꝫet negationem. Sꝫ prepoſitionem aut poſtpoſitionem negationis diicūtur ad equipollētiam vt habeant in veritate eandem virtutemet potentiā. in qua potentia virtute verificādi habēt indifferentiaꝫ cōuenientiā licet ī forma enūciandi habeāt oppoſitōeꝫ. Dicitur aūtequipollentia cōuenientia enunciandi eiuſdēordinis ꝓpter ꝓpoſitiones cōuertibiles quibus etiā eſt mutua reciproca cōſequentia adſeinuicē. maxime in illis que cōuertūtur ſimꝓliciter. ſed non eſt ibi idem ordo enuciandi.Minor ꝓbatur. qꝛ hoc diſtinguunt modalem ab illa de ineſſe. hoc neceſſe impoſſibile ſunt modi vniuerſales. ampliātes ad omne tempus neceſſe eſt modus affirmatiuus. etimpoſſibile negatiuus. poſſibile contingensſunt modi particulares affirmatiui. ſic ſuntmodi eſſendi eſſendi determinātes compoſitionem totius ꝓpoſitionis modetꝭ. quiaſic ideꝫ eſſet determinatio ſuijpſius quod eſt abſurdum. ſed determinat cōpoſitionem ꝑctalemipſius modalis que ē compoſitio dicti. Quediffert a compoſitōne totius ꝓpoſitionis inquia in ea ſunt verū falſuꝫ ſolum materialit̓et non ẜm formā ennciandi. ergo vocatur dictum ſiue enunciatuꝫ. enticiatio. Et quiailla compoſitio ſubicit̉ ſcd̓e. igitur eſt noīalis.habitualiter vel virtualiter ex quo fit verbūinfinitiui modi. quod loco nominis ponitur.et vt ſubiectum orationis. ſed ſecunda compoſitio eſt verbalis actualiter exercita. non habitualiter concepta. ſicut prima. quia hoc requirit forma enūciandi. actus formalis eiuſdeꝫEt cuꝫ quelibet compoſitio ponatur inter ſuaextrema que ſunt ſubiectum predicatum. igitur quelibet quodāmodo cōſtituit propoſitionem. Et ſic quodāmodo eſt duplicis compoſitionis enūciatio modalis. vt ſuꝑius dictumfuit. ita in vtraqꝫ eſt verum vel falſum. licetin dicti compoſitione ſit ſolum materialiternon ſub forma enunciandi indicatiua. ſicut eſtin tota propoſitione. non tamen eſt ꝓpoſitiomodalis ꝓpter iſta ꝓpoſitio hypothetica. ex coniūguntur he cōpoſitiones cōpoſitōeꝫſed vna eſt pars alterius ſubicitur alteri.