¶ Periarmenias

ſimul ſumpte. Illa tn̄ ꝑticula ad placitū nonaddit̉ in diffinicōe ſꝫ in eꝰ declaratōe. qꝛ in diffinitōe nō ponūtur ꝓprie niſi ea q̄ immediatecōueniūt diffinito. ſignificare auteꝫ placitumplus cōuenit oroni ex ſuis ꝑtibus qͣꝫ ex ſeip̄a.ſignificare ꝟo cōuenit or̄oni inqͣꝫtuꝫ prīo refertur ad conceptū cōplexum ip̄ius intellectꝰ quevocatur ſignificatio formalis. huius autē orationis ꝑfecte vt. p. h. habet in ſuis ſummulisſunt multe ſpecies inter quas potiſſima eſt orōenūciatiua in qua eſt verum vel falſum ſicut īſigno ꝑ quod differt ab alijs orōibus dep̄catīaoptatia et inꝑatīa q̄ veꝝ vl̓ falſuꝫ nō ſignificātvnde cū iudiciū rationis ꝑfecte non exprimātꝑfectū ſenſuꝫ in animo auditoris non gignūtnō em̄ poteſt vox plus alteri manifeſtare qꝫ ſignificat cū ſit nūcius intelligēcie eius qui voceꝫformat. Et quia in calce huiꝰ minoris diciturꝙ enūciatio diſtinguitur ab alijs ꝑ ſignificareverum vel falſum Ideo notandum eſt ꝙ quīqꝫſunt ſpecies orationis perfecte ſcilicet̉ ennciatiadeprecatiua. imꝑatiua. interrogatiua. ⁊ vocatiua. non ꝙ nomen vocatiui caſus per ſe ſit orovocatiua cū nihil ꝑtium eius ſit ſignificatm̄ ſeperatim. ſed per vocatiuū exitatur animus audientis ad attendendū. fit autem talis oracioquādo cum vocatiuo coniūgitur aliquod aliud ſignificatiuuꝫ vt dicendo. o beatiſime iheronime. Et haruꝫ orationuꝫ ſufficiencia poteſtſic ſumi. qꝛ oratio eſt ſignificatiua cōceptus cōplexi intellectualis. hoc autem cōtingit perfecteet abſolute exprimendo verū vel falſum. ⁊ hocꝑtinet ad orationem enūciatiuā verū qꝛ rationis eſt nō ſolum veritatem rei in ſe cōtinere ſedetiā ẜm ſuum cōceptum alias dirigere ⁊ ordinare. ideo ꝯtingit conceptū ſignificari vt eſt alioruꝫ directiuus Et hoc contingit tripliciter. pͥmo inqͣꝫtum alius concipit aliuꝫ dirigere ad hͦꝙ attendat mente ⁊ hoc fit per orationem vocatiuā vt reſpōdeat voce. ⁊ hͦ ſcd̓oº ꝑtinꝫ ad orationē interrogatiuā. vt dicendo iohānes quidfacis tu. tercio vt exequatur oꝑe. ⁊ hoc fit dupliciter. qꝛ vel eſt ſuperioris ad inferiorem ⁊ ſiceſt oratio imꝑatiua. qꝛ ſuperiores imꝑant inferioribus ſicut cū dicimus petre fac tu ignē. auteſt inferioris ad ſuperiorem. ⁊ ſic eſt deprecatīaad quam reducitur optatiua. qꝛ reſpectu ſuperioris homo nō habet vim motiuam niſi per expreſſionem ſui deſiderij. ſicut cū dicitur ſupplico vobis vl̓ vtinā habereꝫ hoc. cū igit̉ in hisvltimis qͣttuor differentijs nō de directo ſigninificetur conceptus intellectus in quo eſt veꝫ

vel falſum ꝯn̄s eſt ꝙ ſola pͥma que dicitur enūciatiua eſt hic principaliter intenta. ⁊ hoc etiaꝫex eo. qꝛ conſideratio huius libri ordinatur directe ad ſcientiam demōſtratiuaꝫ in qua animꝰhominis inducitur ad conſenſum veritatis exhis que ſunt propria rei ad hoc antē ſola enūciatiua oratio deſeruit ⁊ ideo relinquit alias inquibus queritur aſſenſus auditoris nō ſolumper ea que ſunt ꝓpria rei ſed etiꝭ per diſpoſitōesaudientis qūo rethores ⁊ poete nituntur auditores ad aliquas paſſiones prouocare quibusdiſponantur ad aſcenſum eoruꝫ q̄ proponunt̉et ad hoc deſeruiunt oēs orationes predicte qͥbus ordinatur audiens ad aliquid credenduꝫvel agendū ꝑtinēt etiā he ad cōſiderationeꝫ gramatice pro vt in eis conſideratur cōgrua vocūconſtructio ¶ Concluſio ſequitur ex premſſiset pͥmo ſupponitur in ea ꝙ oratio eſt genus enunciationis cuius ſuppoſiti ratio eſt. qꝛ omnis enunciatio eſt oratio. ſed nō omnis oratioeſt enunciatio. qꝛ oratio imꝑfecta non eſt enunciatio vt homo albus. Subditur diffinitioque eſt. oratō eſt vox ſiguificatīa cuiꝰ partiū aliquid ſignificatiuū eſt vt dictio non autē vt affirmatio in qua primo dicitur vox ſignificatīaquia oratio conponitur ex partibus ſignificatiuis que ſunt nomen ⁊ verbum a quibus dictūfuit ſignificationem trahit Et licet diffinitioiſta omni orationi aliquo modo conueniattamen per attributioneꝫ quā exigit ordine doctrine conuenit illi ſoli orationi que eſt genusenunciatiōis ſicut vult iohēs gramaticus ⁊ dominus albertus que eſt oratio perfecta ⁊ hoc videtur inuere. ph̓s in eadem cum dicit ꝙ partesaliquid ſignificant vt dictio non vt affirmatioDicitur autem cuius partiū aliquid ſignificatiuum eſt. non auteꝫ cuius partes ẜm boetiuꝫet albertum quaſi velit. p. ſignificare ꝙ non eſtneceſſarium ꝙ nullius orationis pars ſignificatiua ſit vt affirmatio. quia iſtius orationisſi ſol lucet dies eſt. partes ſignificant vt affirmatio. ſed vult ꝙ partium orationis aliqua ſignificatiua eſt vt dictio non vt affirmatio. ⁊ſic iſta diffinitio conuenit orationi hypoteticecuius ſi aliqua pars eſt affirmatio. tamen aliqͣpars eſt etiam ſimplex dictio. quia hypoteticaconponitur ex cathegoricis que conponunturvlterius ex ſimplicibus dictionibus. quidqͥdauteꝫ ꝑsꝑtis eſt etiā pars tociꝰ eſt. et ſic aliqueeius partes ſignificant vt dictio id eſt ſigniſicant ſimplicem conceptum intellectus Dictioautem equiuocum eſt. quia vno modo lignifi-