Gilberti porritani.
ꝯtrariū. ſed cā intrinſeca d̓r latitudo eēntie forme inqͣꝫtum ip̄a qͣlitas deducit̉ de eſſe imꝑfecto ad eſſe ꝑfectum. Et efficiens cā et ſubiectuꝫpn̄t etiā eſſe alicui determīate forme cā extrinſeca ſuſcipiēdi magꝭ et minꝰ. Qd̓ ptꝫ qꝛ ſuppoſtta eadē diſpōne medij ſed aucta ꝟtute agetiscābit̉ ꝑfectior forma ſicut aerē eodē mō diſpoſitū ꝑfectius illuīat ſol qͣꝫ ignis vel candela etcandela qͣꝫ carbo. Qꝭ etiam diſpoſitio ſubiecti conferat. patet quia idem agens intenſionēqualitatē producit in vno ſubiecto qͣꝫ in alio.et hoc propter meliorem ſubiecti diſpōem. vn̄ſol melius illuminat aetem luminoſum qͣꝫ nebuloſum. Quia tamē vt fiequēter fit ſuſceptio magis et minus ex de puratione cōtrarij acontrario vel ꝑmixtione contrarij cū contrarioergo cōmuniter aſſignatur pro cauſa¶ Quintū dubium eſt et finale ꝓpterquid Gilbertus porrita. edidit iſtam ſcientiāſex principioꝝ Solutio Alberti quia viditduplicia eſſe ea que ad ſubſtantiam referūtur.Quedam que ipſo noīē ſtatim aliquid quodeſt ſubſtantie dicunt et nō ſubſtantiā ſicut qͣlitas et quātitas. Qualitas que dicit diſpōemQuātitas dimēſionē ſine qͥbus etiaꝫ ſubſtantia corꝑalis que ſola maīfeſta eſt ſenſibus nūqꝫ inuenit̉. multis em̄ qualitatibus diſponit̉.celum et elementa et commixta. in qualitatibus debitis diſponunt̉. Quedā aūt alia ſuntque ipſo nomine nihil dicunt in ſubſtātia ſeddicunt quomō ipſa ſubſtantia aliquo modoad aliud ſe habet ſicut relatio quādo vbi habitus Et quia hec nihil nomine ſuo inherēspredicant dicebant illa aſſiſtentia et extrinſecus ſubſtantiā reſpicientia. propter quod mutatio illorum nec alteratōem nec generatōem īducit. ſed tm̄ alium modum habendi ſe ad aliud. Quādo autē Gilbertus dixit has formas aſſiſtere. nō inherere non intellexit ꝙ noneſſent accidentia quia hoc falſum eſt. ſed intellexit ꝙ nō eſſent accidentia ẜm ꝙ accidens eſtid quod ſimpliciter eſt in aliquo. nō ſicut quedam pars. quia ſic em̄ accidentia ſunt quātitas et qualitas. ſed dixit ea eē accidētia ẜm ꝙaccidens eſt quocūqꝫ modo accidens ad ſubſtantiā ſicut relatio et alia accidētia ſunt quenō dicunt niſi ad aliud comꝑationē et non dicunt aliquid qd̓ ſimpliciter ineſt. ſicut actio dicitur comꝑatio agentis ad patiens. Et paſſiocomꝑatio patientis ad agens. vbi vero comparatio locati ad locum. quando comꝑatio reitemꝑalis ad tempus. et poſitio comꝑatio par
tium ad totum et ad locum totius. et habituscomparatio habentis ad habita circumdantia. Hoc igitur modo poſuit. Gilbertus hasformas aſſiſtentes et de eis propter hoc ꝙ habent modum p̄dicatōnis diuerſuꝫ. ex alio modo eſſendi ſumptum¶ In hoc libro pro cōplemento libri predicamentorum fecit compendioſum tractatum incuiꝰ fine occaſiōe ml̓toꝝ dictoꝝ de generatiōeet alteratōe fuiſſent mota dubia de ſubiecto generationis et alterationis. ſed quia hec particularius ꝑtinent ad primum librum perigenios. ideo vſqꝫ ad illum locum reſeruaturEt huic operi finis imponitur de quo ſit benedictus in ſecula ſeculoꝝ. intemerate virginisMarie filius Ieſus chriſtus AMEN