Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sex principia

eſt generatio. ſed generatio alteratōi ī mixtacōplementū illius generatōnis eſt finis alterationis. In oībus aūt alijs alteratōibuseſt generatio niſi ẜm qͥd et nullo ſimplicit̓ Circa p̄dicta ſunt dubia. Primuꝫeſt quare Gilbertus finaliter in iſto libro determinat de ſuſceptōne magis et minus Solutio quia in p̄cedenti libro p̄dicamentoꝝ dictūeſt aliqua accidentia ſuſcipiūt magis et minus et aliqua. et nulla ſubſtātia ſuſcipitmagis et minus. ergo on̄dit Gilb̓tus cōplemento doctrine que accidentia magis et minus ſuſcipiunt et que nonSecūdum dubium quot fuerūt opiniones apud antiquos de ſuſceptione magiset magis. Solutio Alberti tres. Prima fuiteoꝝ qui dixerunt in om̄i in quo inuenit̉ magis et minus inuenit̉ aliquo materia cuiꝰquātitas ex in diuiſibilibꝰ componit̉. et illuddicūt intendi vbi plura ſimilia cōueniunt et remitti vbi pautiora ſunt. et ideo albiſſima eſſein quibus plurima indiuiſibilia cōueniūt albedinis. remitti aūt vbi pautiora. Et hec opinio vt dicit Boetius fuit platōnis. Et videt̉ab antiquo anaxagora diriuata qui dicit ſimile a ſimili generari et omīa eſſe in om̄ibus ſedlatere. Et ideo etiā intendi et remitti quodcūqꝫ ẜm plus vel minus apparet de illo vel illo Secūda fuit forme ille nec creſcūt necdecreſcunt nec intēdunt̉ nec remittūtur. ſed potius hec fiunt ſubiectoꝝ augmēto et decremento Tertia eſt in om̄ibus formis fierētintēſiones et remiſſiones ẜm hijs que medieſunt Et ideo dicūt formas certas ſcientiaꝝartium et ꝟtutum intendi nec remitti ſicuteſt grāmatica ꝑfecta vel iuſticia. ſed medioet perfecte habitas intēdi et remitti. ſicut dediſpoſitōne fit habitus. Et ſumebāt iſti rōemex eo intenſio motus qͥdam eſt. Et in termino motus eſt motus ſed ī medio. Et ad harum opinionū imitatōem Gilh̓ti poſuit tresoꝑiniones ꝓut circa textū dictū fuit Tercium dubiū quot modis fit ſuſceptio magis et minus. Solutio Albertimultis modis. pro cuius declaratōe conſiderandū eſt quecūqꝫ comꝑantur ẜm magis etminus ad ſe inuicē comꝑant̉ ẜm id qd̓ eſt vnūaliquo ī illis. aut ergo ē vnū ſpecie aut genere. aut analogia ad vnū ſiue ꝓportione vnūquidē ſpē vt albū in quo. vnū albiꝰ eſt qͣꝫ reliquū. vnū genere vt color ẜm quē vnū eſt coloratius altero. vnū analogia ad vnū ſicut intellectuale vnū em̄ intellectualius ē altero. ſicutintelligētia eſſentiā eſt intellectualior qͣꝫ intel

ligentia que adeptionē intelligibiliū eſt intellectualis. Et rōnalius eſt illud eſſentiārōnale eſt qͣꝫ id qd̓ eſt rōnale ꝑticipatōem vtdicit̉ tertio ethicoꝝ. Sed ea ſunt vnū genere vel ſpecie comꝑant̉ ẜm vnā formā que ē inillis. que aūt ſunt vnū ẜm analogiā habētquidē vnā formam dictā ẜm prius et poſterius comꝑantur ẜm magis et minus ẜm actūqui eſt intelligere in intellcūalibus vel rōnariin rōnalibus. Comꝑatio em̄ vt in genere dicatur fit ẜm duo ſcꝫ ẜm purīus et minus pureticipare formā. et ſecūdo ẜm comꝑatōem ad actum. Et primo qͥdem modo intenſio eſt ẜm acceſſum ad verā nominis impōem Et ergo idēeſt ẜm receſſum a cōtrarij ꝑmixtione ſicutdicit̉ albū albiꝰ aut fit ad actus expeditōem etſic fit intenſio ẜm ſubiectū magis eſt expeditum et ſic ſit ſolum ẜm ſubiecti diſpōem et hocmodo dictū eſt in p̄dicabilibus riſibile ſuſcipit magis et minꝰ. Hijs igit̉ modis fiatintēſio et remiſſio ẜm oēm et cōeꝫ modū ſimuldicēdo fit intēſio ẜm hoc res in intēſio fitvel in effectu vel in forma ad veram noīs accidit impōem. quia impoſitio noīs dicit formāque ſine impedimēto expedita eſt ad illius forme propriū actum et effectum Quartum dubium eſt quot modisfiat comꝑatio ad verā noīs impōem Solutio Alberti duobus modis. ſcꝫ ẜm receſſum acōtrario in hijs que habent ad quod accedant et ẜm acceſſum ad terminū. et ẜm vtrūqꝫiſtoꝝ ſimul ſicut albius dicit̉ quod ē nigro imꝑmixtius. vt dicit ph̓us pͥmo topicoꝝ. ẜm acceſſum ad terminū et receſſum a cōtrario eo ꝯtrariū habet ſicut bonū melius. em̄bonū habet vere contrariū ſed pͥuatiue oppoſitum quia ſi haberet vere contrariū tunc iſtudeſſet in aliqͦ ſummo in eſſet ſtatus nihil aūteſt ſumme malum in quo ſit ſtatus mali ẜmreceſſum a cōtrario comꝑatur ẜm magis et minus malū peius peſſimū. em̄ in mali termīoad quē iſta comꝑant̉. ſed ẜm receſſuꝫ ab optīotalēr ecipiūt ꝯꝑatōeꝫ. ẜm vtrūqꝫ ꝟo iſtoꝝ ēꝑatio ẜm magꝭ et minꝰ ī qͣlitatibꝰ actīs paſſiuis ſiue ſe ſint actīe paſſiue ſiue ſint actīe etpaſſiue ẜmſuas cās vt calidiꝰ frigidiꝰ huīdiꝰſicciꝰ albiꝰ et nigriꝰ et hmōi ī ſaporibꝰ et odoribsū. ſil̓r em̄ hec oīa ſimul et ẜm receſſuꝫ a ꝯtrario et ſui acceſſuꝫ ad verā noīs impōem coꝑantur iutalibꝰ oībus receſſus a ꝯͣrio eſt ẜmdem motū acceſſus ad terminū. veꝝ eſt tn̄ ẜmalios depuratio a cōtrario vel ꝑmixtiotrario eſt ſuſceptōis magis et minꝰ. qꝛdam forme ſuſcipiūt magis et minꝰ hn̄tes