¶ Sex principia

¶ Concludit ergo Gilbertus diffinitōem dicens eam eſſe bonā. qꝛ ſi qͥs ſubtil̓r eam ꝑſpexerit nihil d̓imīutū neqꝫ ſuꝑfluū ꝯtīet. Tuc ibiHabet aūt dubitatōem.Hic Gilbertꝰ circa diffinitōem forme formatdubitatōꝫ. ſcꝫ ꝙ forma ſit in inuariabili eſſentia ꝯſiſtens. habet dubitatōem loq̄ndo de forma in cōi. ꝓut ad formā ſubſtātialē ⁊ accn̄talem ſe extēdit. ⁊ ẜm ꝙ eſt vl̓ p̄dicabile ſiue inquid ſiue in quale. Et ẜm ꝙ oratio d̓r forma.et albedo p̄dicata de hac vel illa albedīe d̓r forma. Et ẜm ꝙ ratio formalis ⁊ opinio formaeſt anime de hac vel illa rōne vel opinione p̄dicata ¶ Et videtur pͥmo ꝙ ſic. qꝛ orō eademveri ⁊ falſi eſt ſuſceptiua: me em̄ ſedere vera ēorō dum ſedeo. ⁊ eadem falſa eſt dum nō ſedeo. ¶ Sil̓r eadem albedo claritatis ⁊ obſcuritatis eſt ſuſceptiua. ¶ Tercio ratio formal̓ſiue opinio vna ſuſceptiua eſt eius veri qd̓ ēin re. ⁊ eius falſi quod nō eſt in re. Tūc ibi.Sed non eſt itaHic ſoluit obiectiōes iſtas dicens. ꝙ formavtiqꝫ conſiſtit in inuariabili eſſentia. Et qd̓de albedine d̓r non eſt ita. qꝛ nō eadem albedoẜm id quod eſt claritas ⁊ obſcuritas eſt ſuſceptiua. ſed due albedines ẜᵐ eſſe ſibi ſuccedūtquaꝝ vna eſt clarior .i. intenſior. ⁊ alia obſcurior .i. remiſſior. qꝛ nihil differt albedinē claram dicere. ⁊ ſubiectu ſiue ſuſcipiens clarumdicere. cum albedo ẜm eſſe albedinis vna ⁊ eadem manet: obſcurat̉ ⁊ clarificat̉ ex ſubiectoEt illa q̄ obſcurior eſt nō eſt eadem numero eique clario. ¶ Simili mō ſoluitur de opiniōeet orōne. quia eadem numero. ratio ſiue opinio ẜm ſui mutatōem nō eſt ſuſceptiua veri.quod in re eſt. ſed potius ſunt note eaꝝ paſſionū que ſunt in aīa. ſicut alibi id ē in libroperihermenias dictū eſt. que paſſiōes ſunt illate ex formis. ⁊ nō ſunt ſuſceptiua veri ⁊ falſi ẜm ſui mutatōem. ſed ẜm mutatōem reiCirca exordiū iſtius libri. ⁊ textū preexpoſitū ſunt dubia. Primū dubiū ē.Quod ſit ſubiectū iſtius libri. ¶ Solutio:ſubiectū iſtius libri eſt idē cū ſubiecto libri p̄dicamentoꝝ differens ſolum ab eo ſicut ꝑs atoto. quia ibi determinat̉ de decem p̄dicamentis ꝯuenientibus in ente ordinabili ẜm ſubet ſupra. Hic vero determinat̉ de ſex p̄dicamētis vltimis tm̄ q̄ in eodē cōi ꝯueniuntSecunduꝫ dubium eſt: quare iſta ſexvltima p̄dicamenta dicūtur ſpeciali nominea logicis pͥncipia. p̄cedentia vero quattuor p̄

dicamenta Solutio Alberti magni. qͣꝫuisergo Porphirius vocat omnia decem generaliſſima decem reꝝ prima principia. in quibusſtat omniū reruꝫ finalis reſolutio. cum ſint pͥme eſſentie ſua eſſentialitate cōſtituentes omnia inferiora. que ad ſubiecti ⁊ predicati determinatōem ſunt ordinabilia. quedaꝫ tamēmagis ꝓprie dicūtur genera. quedā vero pͥncipia. genera qͥdem eo ꝙ abſolute ſunt in ſuisinferioribus actu ⁊ intellectu contenta. quodꝓprium eſt generi ẜm ꝙ genus eſt cui ſupponitur ſpecies. ⁊ ergo ſubſtantia quātitas qualitas genera dicūtur proprie. principia veroex conſequenti. quia non principiant ſimpl̓ir.et quo ad eſſe vt ē a parte rei. ſed in rōe. Ideoquo ad eſſe eſſentiale ⁊ reale potius ſunt a ſuis inferioribus pͥncipiata q̄ꝫ ſunt ip̄oſꝝ principia. cum ꝓducto particulari ꝓducatur vniuerſale. Relatio vero genꝰ eſt hoc modo quoalia. ſed non adeo proprie cum eſſe in. in hocgenere ſit ſolum genericū. aliud vero ſcꝫ eſſe.ad differentiale. ¶ Dicitur aūt principiuumquia ẜm hoc eſſe fundatur ſemꝑ in alio Et frequenter in rebus alioꝝ geneꝝ. Reliqua veroſex non dicūtur genera proprie. quia non dicunt aliquid contentū in ſuis inferioribꝰ ẜmactum ⁊ intellectū. ſicut illud quod eſt de rōne ipſoꝝ. ſed potius ex nomine ſuo dicunt aliquid ſe habēs ad extrinſecū aliquo modo. vtpatet ſinguloꝝ inductiōe. Actio enim cum ſitin actu dicit principiū eius quod actione efficitur. ⁊ ẜm ꝙ eſt in agēte dicit principiū quoagens efficit id quod agit. Sil̓ir paſſio cumſit in patiente dicit quo patiens ad formā agētis mouetur. ⁊ non dicit aliquid exiſtens de rōne ⁊ ſubſtātia alicuius. Et ideo paſſio ſub nomine non dicit genus. ſed principiū. licet vere genus ſit Sinuli modo eſt de vbi. qꝛ hocprocedit a loco qui extrinſecus eſt locato. Etomnino ſil̓r eſt de quādo quod ex adiacētia tēporis in re temporali derelinqͥtur. Et ergo nōnominat aliquid quod ſit de ſubſtantia alteriꝰvt genus. ſed nominat principiū ¶ Poſitioetiam dicitur principiū. quia actio motus etpaſſio tranſmutātia ea in quibus ſunt cauſātꝑtium ordinatōem in toto ⁊ loco Habitusvero dicitur ad id cuius eſt. ⁊ non dicit aliqͥdquod ſit habentis. ſed dicit principiū conſeruationis habentis. ⁊ cum alia dicunt prinpia ad eſſe habitus dicit principiū conſeruationis. Dicūtur tamē predicta etiam predicamenta. quia predicamentū vt dicit Simplicius eſt coordinatio generum ⁊ ſpecieꝝ ẜm ſb̓