Poſtpredicamenta
ex quo eſt diffuſio lucis in ſuperficie. nigredoautem priuatio. qꝛ eſt priuatio diffuſionis lucis in ſuꝑficie vmbroſa. ⁊ hoc modo album ⁊nigrū ſunt contraria. ⁊ ſimiliter bonum ⁊ malum in actibus ⁊ habitibus. ⁊ ſic intelligiturdictum philoſophi.¶ Tercium dubium. quare bonumnō opponitur bono. ſicut vnū malum alij malo. ¶ Solucō Alberti. bonū vt dicit philoſophus ſcd̓o ethicoꝝ eſt ex vna ſola cauſa ⁊ tota ⁊ integra. ⁊ ideo eſt vniforme. vniforme vepro vniformi nō opponitur. neqꝫ opponi poteſtquia vniforme cū vniformi conuenit. Et ī d̓odicit phūs ꝙ omnia conſona ſunt vera et bona. fl̓m āt diſſonat a ꝟo ⁊ malū ſtatī diſponata bono. ¶ Et intelligūtur iſta de bono ⁊ maloſimpliciter dictis. ⁊ nō de bono ⁊ malo dictꝭꝑ accn̄s vt hic ⁊ nūc. qꝛ ſic nihil ꝓhibet idemeſſe bonū ⁊ malū. ſicut ſecari ⁊ vri que ſunt q̄dam mala ſunt bona hic ⁊ nūc. ⁊ huic. Malū vero eſt ex ſingulis defectibus. ⁊ id̓o poteſtvnū maluꝫ alij cōtrariari quo egeſtati que eſtquoddā malū cōtrariat̉ ſuꝑabundantia q̄ eſtetiā quoddā malū.¶ Quartū dubiū eſt. an ſi vnū cōtrarioꝝ fuerit in natura nō neceſſe ſit reliquū eſſeſicut d̓r in textu. ¶ Et videtur ꝙ non. qꝛ dicitphūs ſcd̓o de celo. oppoſitū volēs ſi vnū cōtrarioꝝ eſt in natura ꝙ oportet reliquuꝫ eſſe.Solucō ſic vt in textu dictū fuit. ¶ Ad ob iectū in oppoſitū dicendū ꝙ illa ꝓpo nō eſt vera de eſſe in actu tm̄. ſed etiā de eſſe in actu veleſſe in potētia. ⁊ de contrarijs que mutuo ſe expellunt circa idē ſubiectū. qꝛ tunc ſi vnū contrariū eſt ſubiectū eius eſt. ⁊ ſi ſubiectū eius ēigit̉ reliquum cōtrariū eſt in potentia. qꝛ ſubiectum illud eſt in potentia ad alteruꝫ cōtrarium. ¶ Uel dicendū ꝙ phūs ibi loquitur decōtrarijs ꝑpetuīs in quibus valet talis conſequētia. ¶ Etiā veritatē habet ẜm ꝙ cōtrariacōſiderātur qͣꝫtum ad actione ⁊ paſſionē quaꝫad ſeinuice habet.¶ Quintuꝫ dubiū eſt. quomo intelligitur dictū philoſo phi ꝙ bonū ⁊ maluꝫ nonſunt in genere. ſed diuerſoꝝ genera. ¶ Solutio Alberti ⁊ Ulrici bonū ⁊ maluꝫ non negantūr ſimpliciter eſſe in vno genere inqͣꝫtuꝫſunt contraria cum ſint in genere qualitatis.¶ Sed negantur eſſe in genere eorū que ẜmmores determinantur. ſed ſunt genera eorumquia omnia que ẜm mores determinantur cōtinentur ſub hoc genere quod eſt bonum vel
malum. ſeqͥtur Prius autē.Rius autem alterum alterodicitur quadrupliciter. Primo quidem et proprie ẜm tepus. ẜm quod ſcilicet antiquius alterum altero ⁊ ſenius dicitur. in eo em̄ꝙ tempus amplius eſt. ⁊ antiquiuset ſenius dicitur. Secundo modo autem quod non conuertitur ẜm ſubſiſtendi conſequentiam. vt vnus duobus prior eſt. Duobus enim exiſtentibus. mox conſequens eſt vnum eſſevno autem exiſtente non eſt neceſſarium duo eſſe. idcirco non conuertiturab vno conſequentia vt ſit reliquum.Prius autem videtur illud eſſe a quonon conuertitur in eo quod eſt eē conſequentiaꝫ. ¶ Tercio vero ẜm quendam ordinem prius dicitur. quem admodum ⁊ in diſciplinis ⁊ in orationibus. Nam in demonſtratiuis diſciplinis eſt prius ⁊ poſterius per ordinemElementa enim in geometria prioraſunt his que deſcribuntur per ordineꝫſed et in grammatica elementa priora ſunt ſillabis. ⁊ in oratione ſimiliterprohemium enim prius eſt narratione per ordineꝫ. ¶ Amplius ſupra eaque dicta ſunt quod melius eſt ⁊ honorabilius prius eſſe videtur. Conſueuerunt autem ⁊ plurimi honorabiliores ⁊ magis dilectos a ſe priores dicere apud ſe. Eſt quidem ⁊ pene alieniſſimus prioris hic modus.Modi itaqꝫ qui dicti ſunt. de prioreiſti ſunt. ¶ Uidetur autem preter eosqui dicti ſunt alter eē prioris moduseorum vero que conuertuntur ẜm eſſentie conſequentiam. quod alteriusquomodolibet cauſa eſt. digne priusnatura dicitur. quia vero ſunt quedaꝫhuiuſmodi. palam eſt. eſſe namqꝫ homine conuertitur ẜm eēntie conſequētiam ad verā de ſe or̄ōeꝫ. nā ſi ē homo