Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Areſtotelis

dicimus eſt cecitas. qꝛ tn̄ poſſꝫ aliquisputare p̄dicta opponerētur alia ſpē oppoſitōnis ſubdit pͥuari habitū habe̓ opponūt̉ eodeꝫ ſic̄ priuatō habitꝰ. Quia ſic̄ cecitasoppoſita eſt pͥuatiue viſui. ſic cecū oppoſitūeſt ad viſuꝫ habe̓ priuatīe.Circa textū mouet̉ queſtio. vtruꝫ pͥuatiue oppoſtta ſint a petro hiſpāo areſtotele conueniēter diffinita.Et videt̉ prīo. Quia in ceco nato eſt cecitas tn̄ ibi eſt viſus nec fuerit. habētfieri circa idē ſubiectū. Siml̓r talpa d̓r cecatn̄ habuit viſuꝫ vnqꝫ. habet fieri circaideꝫ ſubiectū. Scd̓o ſic ratiōale irratōaleopponūtur pͥuatiue. tn̄ hn̄t fieri circa idēſubiectū. diffinitō eſt ꝯueniēs. An̄s proſcd̓a ꝑte ē manifeſtū. qꝛ fieri hn̄t circa hoīembrutū. Tercio ſic a priuatōe p̄t fieri reditꝰ īhabitū. igit̉ eſt ſcd̓a ꝑticula diffinitōis ꝟa.An̄s ptꝫ ph̓m prīo phyſicoꝝ dicēteꝫ pͥuatio eſt prīcipiū trāſmutatōis. Et ꝯfirmat̉. qꝛmotus qͥes. ſomnꝰ vigilia. lux tenebra ſūtpriuatīe oppoſita. tn̄ a qͣete in motu a ſomnoin vigiliā. a tenebra in lucē fit reditꝰ. igit̉ incōueniēter d̓r irregreſſibili ordine. Quartoſic. cecitas ē priuatō ꝑfecta. tn̄ ab ea pōt fierireditꝰ in habitū. qꝛ multi ceci recuperauerūt viſuꝫ ſil̓r claudi greſſuꝫ. Quinto incōueniēter dicit̉ tꝑe determīato a natura. qꝛ ſi ſic tūc canis an̄ nonū vel duodecimū diē diceret̉ cecus vel vidēs. ſꝫ eſt falſuꝫ. qꝛ canis an̄ nonūdiē vel duodecimū videt tn̄ eſt aptꝰ nat̉videre. ꝓbat̉ ſcd̓a ꝑs an̄tis. qꝛ ſi an̄ nonū dieꝫvel duodecimū eſt aptꝰ natus vidē. ſeqͥtur nūqꝫ videbit. qꝛ impoſſibile fieri fit nl̓fit niſi ẜm aptū natuꝫ ē fieri vt d̓tꝭ ph̓s ſcd̓ophyſicoꝝ. In oppoſitū ſunt ph̓us petrushiſpanꝰ ponit̉ iſte diſcurſus.Maior cum materia vna nūero pͥuatio eſt carecia forme ad ea naturalisaꝑtitudo p̄ter quā ponit̉ a.. rationali quedā alia vocatur pͥuata ꝑfectaMinor Nedū tollit habitū. ſed cumhoc eiuſdē prīcipia ꝓxima que ſaluainē ſubiecto vtriuſqꝫ capaci habitustꝑe ſtatuto a natura. Concluſio. igit̉priuatie oppoſita ſūt bn̄ diffinita cuꝫdr iūt illa fieri hn̄t circa idē ſubiectuordīe irregreſſibili tēpore determīatoa natura.

Maior ꝓpō innuit diſtinctionē priuatōnisquarū vna eſt cōiter dictā. eſt prīcipiū tranſmutatiōis eſt illa vna nūero cuꝫ materia inqͣꝫtū nūqͣꝫ prīcipiat niſi ī materia. poīt ī materia aptitudinē naturalē. Que ē eiuſdē een̄ciecuꝫ ip̄a forma. Alia ē priuatō ꝑfecta de loqͥtur ph̓s illa tm̄ tollit habitu vt d̓t minor. ſed etiā prīcipia poſſꝫ reditꝰ in habituꝫ. ſicut cecitas tollit viſum. cuꝫ tollit diſpoſitōꝫ organ viſus ſiml̓r mors tollit vitāet cuꝫ vite prīcipia vita cōſiſtit in vnioneaīe cuꝫ ſuo diſpoſito corpore. Et ſic prīcipiaſalua ſtancia ſūt maxīe habitꝰ. coruptaip̄ius pͥuatiōis inqͣꝫtuꝫ idē cau̓ſa ꝯtrariorū ſicut nauta ſui p̄ſentiā eſt ſubmerſiōis.Concluſio ſeqͥtur ex p̄miſſis. tāgitur diffinitionē priuatīe oppoſitoꝝ quā dat petrꝰ hiſpanꝰin qua prīo dicitur priuatīe oppoſita habētfieri circa idē ſubiectu. qꝛ eſt cōe oībus oppoſitis Et addit̉ ordīe irregreſſibili. qꝛ de priuatiōe ꝑfecta pōt fieri reditꝰ in habitū Et additur tꝑe determīato a natura. qꝛ dicit̉ ineēpriuato ſubiecto ſi inſit habitꝰ. niſi eopore habitꝰ natꝰ eſt ineē Et puer mox genitus d̓r edētulꝰ. qꝛ materia pōt a deo citodiſpōi. ſꝫ manet in talibꝰ prīcipiū generatiōisdentiū Et ſil̓r dicit̉ ex eadē ratiōe inbarbis Ad obiecta in oppoſitū ad primū eſt dd̓m.Qꝭ priuatīe oppoſita habet ſꝑ fieri circa id̓ſubiectu nūero. ſꝫ qn̄qꝫ circa idē ſubiectu in ſpēvt in ſorte eſt cecus natꝰ. viſus cecitas hn̄tfieri circa idē in ſpē ſcꝫ circa hōiem. qn̄qꝫ circaidē in genē vt viſus cecitas circa aīal in talpa Utrū aūt talpa habeat oculos vel qͣleset qͣles inuenies in alb̓to magno in libro deaīalibus. Ad ſcd̓m dd̓m. licꝫ ratiōale irratiōale priuatie opponatur ẜm nomē. tn̄ ẜmtem. ambe ille differēcie ſūt poſitīe aliaspoſſent ꝯſtituē ſpēs. Ad terciū dd̓m ſuaꝯfirmatiōe duplex ēpriuatō ſcꝫ p̄cedēs habituꝫ. ſeqn̄s habitū. De priuatōe p̄cedēte hītūque ē priuas tantū vt in maiore dictū fuit fitmotus in habitū in trāſmutatiōe naturali.Sed de priuatōe ſeq̄nte habitū qͣlis ē cecitasreſpcū viſus. mors reſpcū vite̓ pōt fieri reditus in habitū. Dicit̉ aūt priuatio ſeqͥ habitū vel ẜm tēpus vel ẜm naturā ad minꝰ qd̓d̓r ſꝑ cecū vel ſurduꝫ a natiuitate Ad qͣrtuꝫdd̓m de priuatōe ꝑfcā eſt reditꝰ in habitū naturā ſiue potenciā naturalē. ſꝫ per potenciāautoris nature qūo multꝭ etꝭ miraculū reſtitutꝰ eſt viſus claudis greſſus Ad qͥntū eſtdd̓m. canis mox genitus ē natꝰ viderenin