Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

j Porphirit

Ad terciū dd̓m illa vt dcm̄ ē eſt ſufficiens cauſa quare aliqͣ ſcīa d̓r liberalis vt dcm̄ ſupͣ Uerū tn̄ ē ſcīa p̄t dici liberalis dupl̓r.vnoº. qꝛ reddit hōꝫ liberū quātū ad intellcm̄ſb̓ rōe veri ſic etiā d̓r liberalis ex illa ꝑſuatione ſuperius allegata Aberatis Alioº qꝛ reddit hōem liberū ad affectū ſic p̄t dici liberalis moralis ad illā ꝑſuaſionē Ad qͣitumdd̓m ē poetria ē ars fingēdi mira adāmirationē excirancia qꝛ ꝓpter āmirari inceptū eſtphiloſophari vt d̓r pͥº metha. idcirco poetriaqͦdāmō ſb̓ẜuit īdirecte ph̓ie annectit̉ logice ē directigis ph̓ie modus ad legē ꝟo metriet ordinē ꝯſtructibiliū annectitur ip̄i grāmatice inqͣꝫtū ꝟo ſb̓ regumētis fabulaꝝ nitit̉ delectabiliter ꝑſuadere veritatē ſic annectit̉ rethorice eſt ſcīa ſe diſtincta ab alijs ſꝫ alijſẜmotionalibus ſb̓ſeruiēs Ad vltiᵐ dd̓ꝫ qtheologia ē ſciēcia humaītus īuēta ſeddiuinitꝰ inſpirata quēadmōm īpͥmo dubio dcm̄ ē Tercium dubiū Quo inuente ſuntartes p̄dcē liberales Solutō alb̓thi magnlibro de ortū ꝓgreſſu ſciētiarū ſicut in mechanius artibus eſt priꝰ fuerūt in vſu qͣꝫ īarte qꝛ vſū acqͥritur ars ſicut vſum fabricādi fabricatori per vſum militandi ars militaris ſic etiā ē in liberalibꝰ pͥus erāt ī vſu qͣꝫin arte An̄qͣꝫ em̄ erat ars mathematica numerabāt Et pͥuſqͣꝫ erat ars muſica canebāt. pͥusqꝫ erat ars geometria agros menſurabāt Etuſqͣꝫ eēt aſtronomīa ꝑcurſſꝰ ſtellaꝝ diſcretōettꝑm capiebant ⁊c̄ijs. Sꝫ ſolū erāt in vſumulta in eis erāt diminuta multa ſuperflua.multa praua qꝛ eoꝝ exerciciū caſu gubernabat̉ ſtudioſi ſatagerūt reducere in vſu fuerūt inartē Inqͥrētes qͥs modus rōcinādi ſꝑ fallit qͥsnūqꝫ. qͥs med iocrit̉ ſe hꝫ diſtinxerūt moᵐcinadi fallacē a ꝟo. modū veꝝ illū ēex ꝓbabilibus. ꝓbabilia in illū ex nccc̄arijs neceſſario cōcludit. vt ſic ſciretur rōtinatio in ſcīs vitāda eēt hͦº ſingule ſūt inuenteſciencie. ⁊cꝭQuartū dubiū eſt quare tres prīe vocantur triuiales qͣttuor alie quadruuialesSolutio qꝛ tres pͥme ſūt tres diuerſe vie tēdētes in vnū finē. ſcꝫ in ꝯgnitōꝫ ip̄iꝰ ẜmoīs. ſermo em̄ vl̓ conſideratur ad eiꝰ vnitatē Et ſicgrāmatica docet de ẜmone qꝛ ip̄a docet vnire dcōes in forma ſtructionis ẜm ꝓporcitionē mōꝝ ẜcandi dicente priſtiano Conſtructio eſt conſtructibiliū vnio ex modis ẜcādintectū cāta. vl̓ conſiderat̉ ad veritatē Et

ſic de eo tractat logica in orōe vnita q̄rit veritatē modos ẜcādi vl̓ conſignificandi magis ſpēales. vl̓ ꝯſideratur ad eius bonitatēſiue ornatū ſic ſic rethor ſe occupat circa ſermonē. Et ex hoc etiā pꝫ ordo illaꝝ triū ſcienciaꝝ ꝯplenciū triuiū Quadryuiales ꝟo di.cūtur alie qͣttuor qꝛ ſut qͣttuor vie in vnū tedentes. ſcꝫ in ꝯgnitionē ip̄ius qͣꝫtitatꝭ quēadmodū patuit in ſufficiencia eꝰ declaratione Quintum dubiū an ne ſūt aliqueartes magice ſunt falſe noticie hijs liberalibus oppoſite. So lutio alberti in libro deortu ꝓgreſſu ſcīaꝝ capl̓o. finaliqd̓ ſic vn̄tide amāto in ea p̄ualuit vt d̓t hugo. idēſonat diuinatio ꝯtinet qͥnqꝫ ſpes ſcꝫ necromanciā ē diuinatio ſit ſacrificiū ſanguinis hūani. ſitiūt em̄ demones ſanguinē hūaet in eo delectantur oblato Ul̓ d̓r nicromāciaẜm alios diuinatio in cadaueribus aīaliū Etd̓r anitron qd̓ ē mortuū mancia diuinatioGeomāciā ē diuinatio interra. Ge em̄ grece latine terra d̓r vt dcm̄ fuit ſuperius Hydromātiā ē diuinatio in aqua. Hydroy gre. aqͣē latine At tales faciunt circulū in terra cōuocātes demones qͦs vocant pͥncipes ex qͣttuorangulis terre Inde hydropicꝰ Aremātiā eſtdiuinatio in aere. ex circulisibi apparētibꝰ Promāciā ē diuinatio in igne. Mathematica dcā a matheſi media longa etiā hꝫ tres ſpēsſcꝫ aruſpiciū auguriū horoſcopiā Aruſpiceſſunt dicti quaſi horuſpic es horaꝝ inſpectores obẜuant tꝑa in rebus agendis puta ī induendo nouas veſtes in mutando domicilium in nauigando Ul̓ dicūtur auruſ pices qͣſiaras inſpicientes qui inextis fibris ſacrificioꝝ futura p̄dicere nittunt̉ ẜꝫ alios talesdicūt̉ arioli i citra aras ydoloꝝ nephariasces emittētes. funeſta ſacrificia offerētes Auguriū auſpiciū ſunt diuinatio circa aues. ſꝫhoc refert inter ea qꝛ auguriū pertinet ad aures d̓r qͣſi garritus auium qꝛ aure ꝑcipiturIn tali em̄ ſolent de futuris diuinare Auſpicium vero ad oculos quaſi auiſpiciū qꝛ in motu volatu auiū attenditur qꝛ oculo ꝑcipiturHoroſcopia conſtellatio d̓r ē qn̄ in ſtellisfata hoīm q̄rūtur ſicut faciūt qui natiui tātesobẜuant olim ſpēaliter magi vocabāt̉ Sortilegi dictt̉ ſb̓ nomine victe religionis qͣſiqͥſdam ſanctoꝝ ſortes diuinationis ſcienciaꝫꝓfitentur aūt per inſpectionē quarūcūqꝫ ſcripturaꝝ vt pſalterij vel aliarum reꝝ futura p̄dicūt vl̓ occulta Maleficia vero ſunt interp̄-

AAij