ratio in vtroqꝫ ſoro. al̓s ſecꝰ vt de herede nō ꝯficiēte īuētariū ī ſoro ꝯtētioſotenet̉ ēt vltra vires hereditatis: qꝛ tal̓lex ē fūdata ſuꝑꝑſūptiōe. Secꝰ ī foroaīe. vbi de oībꝰ credit̉ ꝯfitenti. Cāe aūtquare ī pignoribꝰ tal̓ ꝯctꝰ reprobet̉ ſūtdue: vt notat pa. ī. c. ſignificāte de pig.Pria qꝛ obligatio pignoris ſolet fieriꝓ lōge minori qͣꝫtitate qͣꝫ res valeat: ⁊debitor cupiditate hn̄di mutuū de facili iniret oē pactū. Scd̓a rō: nā ſi voleret tale pactū creditor vix aut nunqͣꝫmutuaret ſine tali pacto. h̓ āt cāe ceſſat ī caſu nr̄o: ⁊ tenēdū eſt cū ho. ⁊. S.Ber. ꝗ tal̓ ꝯͣctꝰ valeat ſaltē ī foro ꝯſcīeSura. vj. In ꝯͣctu ꝑmutationis.¶ Prio querit̉. vtꝝ ars capſoria ſitlicita. ℟. ẜm Alex. de alexā. ꝙ hec arsneceſſaria ē ad vtilitatē ꝑegrinātiū: ⁊alioꝝ ꝗ circuūt diuerſas regiōes. ⁊ adcōmutationē reꝝ ſine q̄ nō eſt vita humana. Reꝝ .n. ꝯmutatatio neceſſariaē q̄ ꝯmode fieri nō p̄t ſine nūmiſmatenō enī in diuerſa loca ⁊ remota portari pn̄t res ꝯmode ad ꝑmutationē faciēdā. Et iō neceſſariū fuit nummiſma ⁊ars cāpſoria ꝑꝑ diuerſitatē nūmiſmatū. hec aūt ꝯmutatio artis cāpiorie nōhꝫ rōnē mutui: qꝛ nō ſperat̉ lucrū ꝑꝑdilationē tꝑis: nec iteꝝ cāpſori redditres eadē ſpē vel nūero: qꝛ dat monetāvniꝰ generis ⁊ recipit alteriꝰ: puta datturonē ſes ⁊ recipit bononiēſes vl̓ ecōuerſo. nec p̄t dici emptio vel vēditioprie: qꝛ emptio vel vēditio ꝯſiſtit ī rebus apretiabilibꝰ quaꝝ p̄cia mēſurantur ⁊ determinātur nūmiſmate: hͦ ātgenꝰ ſit ī ꝯmutatōe ſola nōmiſmatumdiuerſoꝝ geneꝝ: ⁊ iō nō eſt emptio ⁊vēditio: ſꝫ ſimpl̓r p̄t dici ꝑmutatio. ꝑmutatio .n. dicit̉ vno mō generaliterquādo aliꝗd dat̉ loco alteriꝰ: ⁊ ſic cōprehēdit oēm cōmutationē. Secūdomō dicit̉ qn̄ res determinata ad vtilitatē vite dat̉ ꝓ alia re d̓t̓miata. Et hͦmō determinat̉ de ꝑmutatiōe in iurecanonico: vt quādo cōmutat̉ p̄bendavel bmōi. Tertio mō or̄ ꝑmutatio magis determinate nūmiſmatū ꝑmuta-tio: ⁊ hͦ mō ars cāpſoria dr̄ ꝑmutatioCō. predictis. F. de may. in iiij. dicēsꝙ ſicut ars mercationum facta legittime ē vulis. ⁊ ſicut mercatores ſūt valde vtiles. qꝛ aliqua habētur in vna regione q̄ nō in alia:ita pecunie cōmutatores ſeu cāpſores: qꝛ vna mōeta currit in vna regiōe ⁊ nō in alia: vn̄ proſuo labore aliꝗd poſſūt lucrari licite.¶ Secūdo quero. quare cāpſor pōt re ⁊cipere lucrū ꝑmutādo: ꝟbi gr̄a. ſtrinlēgus in anglia valet quattuor turonenſes ⁊ n̄ plus. Pōe ꝙ cāpior ꝓ ꝯmuiatiōe ſtringēdoꝝ ad turonen̄. aliꝗd accipit: vl̓ ecōuerſo: an liceat cū nō laboreiplus qͣꝫ vſurariꝰ. ℟. idē Aiex. ꝙ nūmiſma het duplicē ꝯmutatōeꝫ. vnā ex naͣrei ſiue pōdere ⁊ mā. Aliā ex determinatiōe legis poſitiue: ex quo accidit ꝙfrequēter aliqd̓ nūmiſmatis genus inaliquo ſoco nō tm̄ valet quātū valorēdedit illis lex poſitiua: ⁊ iō qn̄ cāpſoraliqd̓ genus nūmiſmatis accepit nonẜm determinationē ⁊ īpoſitionē legisſed ẜm eſtimationē pōderis materie⁊ aliud genꝰ dat ẜꝫ eſtimationē ⁊ ip̄oſitionē legis: ⁊ ſit iā recōpēſatio ⁊ eq̄litas iter datū ⁊ acceptū cōparādo valore nūmiſmatis dati: qd̓ vꝫ ẜm eſtiationē legis ad valorē nūmiſmatis accepit ꝙ vꝫ tm̄ ẜm nām rei ad pōdusſeruatur ibi iuſtitia ſil̓is illi q̄ eſt ī em̄ptiōibꝰ ⁊ vēditōibꝰ: qꝛ recōpēſatio ſith̓ ꝑ maiorē ⁊ āpliorē vtilitatē dati apd̓accipiētē a campiore qͣꝫ recepti ab eo.¶ Tertio q̄ro. pone ꝗs dat marcā argenti pro alia marca argēri ſoluenda⁊ recipiēda tertio termino: vtrum iſtecōmittat vſurā. Reſpō. do. Alex. de alexan. ꝙ aut veriſimiliter ſcit̉ ꝙ marcaſit plus valitura tꝑe ſolutōis. vtputa ſiqͥs det marcā argēti ꝓ alia recipiendatali tēpore quo magis reꝗrit̉ multumpreſumitur cōtra ſic mutuantē ꝙ querat lucrū rōne tēporis. Pōt ēt in hoccaſu ⁊ ſimilibus fieri diſtinctio ſuprapoſita. Uſura. i. §. xxxij. An .ſ. mutuauit ſolū ob ſeruitiū. An .ſ. erat ſeruatutus vel nō ⁊c. Et an auferat libertatē
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten