mentes timoratorū decetero habeat intueri ꝙ ſequātur. ſic ergo iſta.I ¶ Prima cōcluſio ſit iſta ignorantiaque eſt ſine omni culpa euitat omneꝫpenam legis ⁊ ſic. euitat excōicatiōeꝫhac cōcluſioneꝫ tꝫ. Pa. in. c. cognoſcentes. de cōſti. ⁊ dicit hec ꝓbari ꝑ tex. clarū. in. c. cum in tua. qui ma. accu. poſ.Pro hoc facit. d. c. cognoſcētes. in pͥn.ibi reꝫ quē culpa caret in dānuꝫ vocari nō ꝯuenit. Et ex hac ꝯcluſiōe īferturꝙ ille nō dr̄ eſſe ſine oī culpa qui facitactū a lege naͣli vel diuina dānatū: cuiannexa eſt ſnīa excōicatiōis. hoc pꝫ ꝑgl. in. c. a nobis. el. i. de ſen. ex. q̄ dicit ꝙtales nō excuſantur. lꝫ dicant ſe ignoraſſe ſnīam. qꝛ ipſi cū reꝫ illicitā ⁊ ꝓhibitā faciāt ſtatim ſunt in culpa ⁊ potuerūt q̄rere de hoc. Hec idē tꝫ Sco.in. iiij. di. vi. vbi dicit ꝙ qn̄ ſuꝑ aliquoqd̓ eſt ex iure diuīo illicitū additur pena canonica vt illud amplius euiteturnō neceſſariū ad hoc vt incurratur illapena canonica. ſcīa iuris canonici. ſedſufficit ꝙ teneat̉ ſcire p̄ceptū diuinū: ⁊ſi illud trāſgrediat̉ incurrit penā canonicā ēt ſi neſciat a iure canonico penāīflictā. Hoc .n. mō ꝑcutiēs clericū faciat ꝯͣ p̄ceptū diuinuꝫ ⁊ ſi neſciret excōicationē latā canone ſuꝑ tali facto: tn̄ſcurreret eā. Et occidēs hoīeꝫ ſi neſciret canonē punienteꝫ homicidā penairregularitatis. eſſet tn̄ irregularis. Eteadē eſt rō ī oībꝰ iſtis: qꝛ tal̓ dat oꝑaꝫrei illicite. de qua re dꝫ ſcire ꝙ ſit illicita. ⁊ ſi neſciat. nullo mō dꝫ iſtā exequiquouſqꝫ ꝯſulat ꝑitos ꝑ qͦs poſſit ſcireillā eē illicitā. Hec Sco.k ¶ Scd̓a ꝯcluſio. Sententijs ꝑ ſtatuta ordīarioꝝ quorūcūqꝫ nō ligāt̉ ignorātes niſi ignorātia fuerit eraſſa vl̓ ſupina. Hec ꝯcluſio ꝓbatur ꝑ. c. vt aiaꝝde ꝯſti. lib. vi. Sed dubiū nō modicūeſt nūꝗd tales ignorātes ſi īcidāt in factū dānatū incurrāt excōicatōeꝫ. Glo.in. d. c. a nobis. ēt reſpectu ſtatutoꝝ ordinarioꝝ tꝫ ꝙ ſic: cū ſcire debebat factū eſſe dānatū ⁊ ſic licite nō pōt allegare ignorātiā. Idē tenēt Bar. ⁊ legiſte in. l. cunctos populus. C. de ſum. tri.Sed reſpectu taliū ſtatutoꝝ ordinariorum. glo. in. d. c. vt animaꝝ. tꝫ ꝯͣrium.Uult eniꝫ ꝙ ſiue tale ſtatutum puniatfactū al̓s dānatum ſiue nō. ignorātesnon ligātur niſi ignorātia fuerit craſſevel ſupina. Et vr̄ ibi tex. pro eo. Namſtatutū ibi excōicabat cōmittentes furtuꝫ. ⁊ tn̄ nō ligat ignorātes qͣꝫqͣꝫ factūſit dānatū. Et hec opīo magis cōſonatextui vr̄ tenenda. Et ex hac cōcluſiōeſequitur alia ꝯcluſio a cōtrario ſeniu.¶ Tertia cōcluſio. Si ſtatutum vel cō 13ſtitutio generalis pape includit factuꝫdānatū tunc ignorātes regulariter nōexcuſantur. Hec concluſio ꝓbatur perd. c. vt aiarū. a ꝯͣrio ſenſu. ⁊ hoc tꝫ Io.an. in glo. ibi in ver. ſtatuta dicens: degeneralibus ergo ſtatutis canonuꝫ vellegum nō loquitur que ab oībus ſciri:⁊ cuſtodiri dn̄t. Quidā tn̄ circa hancmateriam complectendo factuꝫ dānatum vel non diſtingunt ꝙ illud quodcōmittiur vel omittitur propter quodexcōicatio infligitur non eſt prohibitūlege diuina: ſed ſolū a iure poſitiuo velper ſtatutum ⁊ tunc talis ignorans nōligatur ſnīa excōications qꝛ ad eaꝫ incurrendam requiritur dolus verus velpreſumptus. Et dicunt ꝙ Io. an. in. c.quāte. de ſen. excō. eſt huius opi. Itemallegant Inno. qui vr̄ idem tenere. Allegāt ēt bar. in. l. quicūqꝫ. C. de ſer. fugi.vbi dicit ꝙ vbicūqꝫ loquimur de pena capitali vel corporali ſub ītelligiturdolus: ergo a fortiori ſubintelligit̉ deexcōicatione que punit animam. Autid quod committitur vel ommittiturpropter quod excōicatio infligitur eſtcontra legem diuinam ⁊ cōmittēs ſcitforte contra legem diuinam: lꝫ ignoreteſſe prohibitum per ius cōe: vel ꝑ decretales. vel ſtatuta quecūqꝫ. ⁊ in hoceſt diuerſitas inter doc. Nam glo. in.d. c. a nobis. ⁊ Bar. videntur tenere ꝙligatur qꝛ eſt in dolo. faciēdo reꝫ quaꝫſcit eſſe ꝓhibitā. Cōtrariū tꝫ io. an. ind. c. vt aīarū. Sed iſti nituuntur cōcordare iſtas opiniones hoc modo Quis