incidit culpa ſua: tunc aut hoc fuit peropus licitū. vt ſi per vigilias ⁊ abſtinētiam deuenit ad amentiā: ⁊ tunc excuſatur a toto: etiam ſi feruoris exceſſuspcm̄ veniale fuerit. Aut fuit ꝑ opus illicitū. ⁊ tūc ẜm opinionē verioreꝫ etiāexcuſatur a toto ſi nullū habuit viū rationis. Quo vero ad ea ſine quibꝰ noneſt ſalus. nulla ignorātia eſt inuincibilis ſimpliciter ⁊ omnino: qꝛ ſi nō inueniret hoīeꝫ a quo doceret̉. vnctio doceret euꝫ: niſi ſtaret per ip̄ꝫ. Si ꝟo ignorantia iuris ſit vincibilis ⁊ volūtariatūc ſi fuit affectata: in nullo excuſat immo eſt ſpāle pcm̄. Si vero nō fuit affectata. ſed ſolū qꝛ neglexit adiſcere: excuſat a tanto: ſꝫ nō a toto: Si ꝟo ſit ignorātia facti hoc pōt eſſe dupliciter. Naꝫvel ignorātia eſt cā agendi: ita ꝙ ſi ſciret illā circūſtantiā: que trahit in pcm̄nō faceret ⁊ ſe feciſſe doleret. ⁊ hec excuſat a toto ſi tn̄ debita. diligētia p̄miſſa fuerit. Que ſi p̄miſſa nō fuit excuſatſolū a tanto. vel ignoratia eſt comitāsactū .ſ. ꝙ etiā ſi ſciret circūſtātiā peccati nihilominꝰ faceret. ⁊ hec nō excuſat2 ¶ Ignorātia craſſa ⁊ ſupina dr̄ ꝑ metaphoram hoīs craſſi ⁊ ſupini. qui nōvidet etiaꝫ ea que corā eo ſunt: ſicut ꝗpublica ⁊ manifeſta ſe dicit ignorare:cui nō facile creditur de poſtu. pre. c. i.3 ¶ Et vt plene habeatur noticia huiusmaterie ſunt aliqͣ notāda. Primo ꝙ q̄daꝫ eſt ignorantia iuris nalis ⁊ diuini⁊ ignoratia in iſtis nō excuſat. ⁊ ꝑ hocpꝫ quid dicendū de puellis que ſe tangunt impudice. nec cōfitentur de p̄dictis. poſtmodū aſſerentes neſciſſe eſſepeccata. Sed dico. vt dictū eſt ꝙ talisignorantia non excuſat. ⁊ ideo ſi ꝑ longa tempora ſteterunt in hmōi tenēturreiterare confeſſionem: preſertim ſi habebāt facti memoria. Sed ſi facti memoriam non haberent: ⁊ tamen diligētiam an̄ fecerunt: vt ad memoriam reducerent. ſua peccata. ⁊ poſtea ꝯfitent̉qd̓ memoriant̉: dolēt de his: ſic excuſantur. vt nō teneātur iterare cōfeſſionē. Ideꝫ dicēdū in ſimilibus.¶ Quedā ꝟo ē ignorātia iuris poſiti 4Iiuig irui. ⁊ hec eſt duplex. ſicut duplex eſt iuspoſitiuuꝫ .ſ. vniuerſale ⁊ cōe. ⁊ qͦ ad hͦregulariter ignorātia nō excuſat vt eſtglo. ſingularis in. c. vt animaꝝ de ꝯſti.li. vi. vbi ex illo tex. elicit ꝙ lꝫ ingnorantia excuſet a ſnijs ꝓlatis ꝑ ſtatuta quorūcūqꝫ ordinarioꝝ. ſecꝰ ē de ſtatutis generalibꝰ. canonū vel legū: que ab oībꝰſciri ⁊ cuſtodiri dn̄t. Quoddā ꝟo eſtpoſitiuū ꝑticulare ſeu municipale. ⁊ qͦad hoc vt dictū eſt regulariter ignorātes excuſat. niſi ſit ignorātia craſſa velſupina q̄ vocari p̄t lata culpa.¶ Et que ſit lata culpa vide Bar. in. l. 5qd̓ nerua. ff. depo. vbi pōit ꝗn̄qꝫ ſpecies culpe. Prīa eſt latiſſima. que eſt dolus ꝟus ⁊ manifeſtus. Scd̓a vocat̉ latior: que eſt dolus p̄ſumptus. iteꝫ lataleuiſſima. Et ꝙ ſit dare culpam ſatiſſimaꝫ ⁊ latiorē. Bar. reducit in praiicā.Quidā ſcholariſ accepit famuluꝫ ⁊ ꝓeo accepit expromiſſorē qui ꝓmiſit reficere ſcholari omne dānū quod ei cōtinget culpa famuli. demū famulus fecit furtum queritur vtꝝ expromiſſor teneatur. Et videtur ꝙ nō. ẜꝫ cōem modū loquendi gloſarū. naꝫ aliud eſt culpa. alid̓ dolus de quo dolo nō fuit hicꝓmiſſuꝫ. In ꝯͣriū eſt ꝟitas .ſ. ꝙ expromiſſore tenebitur qꝛ dolus eſt culpa latiſſima vt etiā pꝫ ex diffinitiōe culpe latiſſime quā Bar. diffiniēdo dicit. ꝙ cūiſta latiſſima culpa nō ſit aliud. qͣꝫ dolus manifeſtus. diffinitiōem eiꝰ habemus ſicut de dolo. Dolus aūt eſt machinatio ad decipiēdū fallēdūqꝫ alteꝝadhibita māifeſte. ⁊ additur manifeſtead dr̄iaꝫ doli p̄ſumpti ꝗ ē culpa latiorCulpa aūt latior eſt machinatio ad decipiēdū. fallendūqꝫ alterū: adhibita p̄ſumptiue. ⁊ hoc ad dr̄iaꝫ doli manifeſti. ſed Bar. arguit cōtra. Nam cū dolus conſiſtat ex aio. nō pōt ꝓbari. Sꝫidicijs preſumitur. vt. C. de dolo. l. dolūOmnis ergo dolus eſt preſumptꝰ. nullus māifeſtus. ℟. ꝙ q̄daꝫ ſunt indicismanifeſta ⁊ illa ꝓbata inducunt dolūmanifeſtū. vt. d. l. dolū. Quedā ſunt in