minationem feſtorum. Cum etiamhabeat tollere ⁊ inſtituere ip̄a feſta ar.de cōſe. di. iij. rogationes. ⁊ precipueattentor ꝙ poſt ſero diei feſti poſſentlaborare ẜꝫ illud. c. ꝓnunciādū. cumtn̄ non operentur cōmuniter vſqꝫ admediam noctem: ⁊ ſic videt̉ admittenda talis cōpenſatio ſero vigilie cuꝫ ſero feſtiuitatis. Si tn̄ ab officialibus:ad quos ſpectat talia regulare: ordinaretur: ꝙ poſt primā horam noctisvel ſecundā ſub certa pena nullus operetur melius eſſet: ⁊ tunc oēs tenerentur ſeruare: ⁊ ſeruando nulli eorumfieret preiudicium.Additio. punc caſum. . ꝙ barQuidam tū ampliantbitonſores ⁊ alij artifices qui laborātvſqꝫ ad mediam noctem: vel viqꝫ admane diei feſti. qꝛ lꝫ ſint inducendivt deſitant: non tamen condemnandide mortali. exquo ſic eſt conſuetudodūmodo protrahant feſtuꝫ poſtea vſqꝫ ad ſequens mane: ita ꝙ per. xxiiij.horas ipſuꝫ ſeruent. Sed iuditio meohoc videtur periculoſuꝫ: nec videturꝯuenire iuribus. Pro quo videnduꝫeſt: an vna ars: due vel tres: vel huiuſmodi poſſint facere conſuetudineꝫin ciuitate: vel loco. ⁊ dicendum ẜmdoc. ⁊ glo. in. c. fi. de cōſue. ⁊ panor. ꝙad inducendā cōſuetudinem reꝗͥriturꝙ maior pars populi vtatur illa cōſuetudine. Intellige de maiori parte popullhabente cōſenſum habilem ad introducendū conſuetudine. nam mulieres infantes ⁊ furioſi nō cōputāturin numero. Exquo infertur ꝙ lꝫ barbitoniores ⁊ alij triū vel quattuor artiū laborarent vſqꝫ ad mane diei: nōꝓpter hoc introducta eſſet cōſuetudoque eos excuſaret a peccato mortali:ex quo iſti artifices nō cōſtituunt maiorem partem populi: īmo nec ſūt dedecem ꝑtibus vna. nec ob. ſi dicereturꝙ ſingula ars poteſt introducere conſuetudinem in arte ſua. vtputa ſufficit ꝙ maior pars barbitonſoruꝫ labocet vſqꝫ mane. Et ſic de alijs artibus.188dieo ꝙ hoc non ſufficit ad inducendacōſuetudinem qͥ eos excuſaret. ſicut deieiunio dicūt ſūmiſte ⁊ Archi .ſ. ꝙ licethomines alicuius artis: vtputa barbiconſores nō ietunarent vel maior parseorum in diebus ieiunij d̓e precepto:non tamen eſſent excuſati. Et ideo dicunt tria eſſe genera vel ſtatus .ſ. religioſorum: clericorum ⁊ laicorū ⁊ conſuetudo religioſorū non ligat clericos.necrlaicos. ⁊ ſic nec abſoluit. Et ꝑ hocdatur intelligi ꝙ ad inducendam cōſuetudinem in tertio genere .ſ. in laicienō ſufficit ꝙ vna ars vel due illud faciat: ſed requiritur ꝙ maior pars latcorum illud faciat: qd̓ non eſt in caſunr̄o. nā maior pars laicorum nō laborat vſqꝫ mane immo nec maior parsbarbitonſoꝝ ⁊ hmōi laborat vſqꝫ mīevt experientia teſte videmus. Et ideonec ēt inter ipſos barbitonſores ⁊ hōieſt introducta cōſuetudo. ⁊ iō non excuſant̉ a mortali. preſertiꝫcuꝫ iſti artifices etiam laborēt poſt mediā noctēſequentē ipſum feſtū. ⁊ vident̉ iſti ſatꝭpoſſe tollerari ſi laborāt viqꝫ ad mediam noctē vigilie. ex quo vſqꝫ ad aliaꝫmedis noctē vbiqꝫ ⁊ ab oībus non laboratur lꝫ adhuc hoc nō ſit vſqꝫ quaquam tutum.Finis.¶ A quibus abſtinendū eſt in feſtis 6℟. vt homines melius poſſint vacarediuinis. debet abſtinere ab omni opere ſeruili .i. nō ſolū a peccato. ſed etiaꝫa mechanicis ⁊ agricultura ⁊ hmorvt nec mereatū fiat: nec placitum: necaliquis ad penā. iudicetur vel apmortē nec iuramēta fiat. niſi ꝓ pace hec tamen intellige. qͦ ad iuramēta iudicislia. in alijs vero conſilium eſt.¶ Quid aūt intelligat̉ ꝑ opus ſeruile 7ꝙ eſt ꝓhibitum. Dic ẜm Ri. in. iij. di.xxxvi. ꝙ quodā eſt opus ſeruile materialiter. ſed non formaliter ſeu finaliter: vt ē ſcribere vel portare ligna vellapides: non ꝓpter lucruꝫ: Sꝫ ad edificationem eccl̓iaꝝ ⁊ tale opus ſeruilenō prohibet̉ hoc precepto. Quoddaꝫeū opus ſcruile formaliter ⁊ finaliter: