Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

Fructus ad iocūde oꝑandū. Dona aūt dant̉ adaltiores actꝰ ꝙͣ ſint actꝰ v̓tutū. Vide in pius.Cōſueuit q̄ri ſic. Morales v̓tutes ꝑficiūtur ī vita actīa. ſed hec vita ceſſabit ī pr̄ia. ī qua erit ꝯtemplatō. ergo & v̓tutes morales erūt īpr̄ia. Ad hoc pt̄ dici. v̓tutes ꝑficiūt̉ ī vita actiua etiā adqͥſite. oportet tollātur aliqͥstrāſfert ſe ad vitā ꝯtemplatiuā. ſed hn̄t alios actꝰ inqͣntū ꝑtingūt ad finē vximū. qͥa ꝯtemplatiua vita ē finis actīe vite. Et ideo diſtīguit macro. harū v̓tutū tres gͣdus. ſcd̓m qd̓ ſūt in homībꝰ. Sūt em̄ politice ſcd̓m qd̓ homo eas in ciuilibꝰ oꝑibꝰ rectificat̉. purgatorie aūt ſūt ſcd̓ꝫ qd̓ciuilibꝰ vtēs ad qͥeteꝫ ꝯtemplatōis aliq̓s anelatSed dicūt̉ purgati aīmi. inqͣntū aliqͥs abiectoom̄i exercitio ciuilis vite qͥeti ꝯtēplatōis ſe totūtribuit. & ī hoc ſtatu dic. actꝰ tꝑantie ē cupiditatē refrenare. ſꝫ penitꝰ obliuiſci fortitudīs aūt paſſiōes ignorare. vince̓. Vel dic tres ſūt gͣdus in ecc̄ia ſct̄a. Sūt em̄ in ea habētes v̓tutes politicas. et hi ſūt īcipiētes tribulatōes tolerāt patiēter. Sūt etiā hn̄tes purgatorias. et hi ſūt ꝓficiētes. tribulatōnes patiūturlibent̓. In quoꝝ ꝑſona dicit paulꝰ. Libent̓ gl̓iabor ī infirmitatibꝰ meis. Sūt & in ecc̄ia habētesv̓tutes purgati aīmi. et hi ſūt ꝑfecti quoꝝ ē ſuſtine̓ tribulatōes gaudent̓. In quoꝝ ꝑſona dicitapl̓us in ſcd̓o ad corinth̓. ca. vij. Suꝑabūdo gaudio in om̄i tribulatōe noſtra. In hoc ſtatu maxīedeberēt eſſe ecc̄ie p̄lati. ſuꝑ ppl̓m emine̓ debētab humero et ſupͣ. Itē poteſt q̄ri. Quid eſtnemo ē tm̄ in virtutibꝰ ꝓficiat qͣntū deſiderat. Ad hoc rn̄det grego. in xij. li. moraliū tractans illud iob. Cōſtituiſti termīos eiꝰ qui p̄teriri poterūt. Hoc inqͥt iuxta ſpūm ītelligi valet. qͥa nōnunꝙͣ in v̓tutibꝰ ꝓfice̓ conamur. etdam dona ꝑcipimꝰ. A quibuſdā vero repulſi inimis iacemꝰ. Nemo ē qui tm̄ v̓tutis apprehēdatqͣntū deſiderat. quia om̄ipotēs deꝰ interiora diſcernēs ip̄is ſpūalibꝰ ꝓuectis modū ponit. vt exhoc homo qd̓ apprehēdere conat̉ nec valet. in illis ſe eleuet valet. Vn̄ neqꝫ ille egregiꝰdicator qui raptꝰ vſqꝫ ad terciū celū fuat. ꝑadiſi arcana penetuit poſt reuelatōeꝫ trāquillusatqꝫ intētatꝰ valebat. ſed qͥa om̄ipotēs deꝰ termīos ꝯſtituit homī p̄teriri poterūt. et eleuauit hūc ad ꝯgnoſcēda ſublimia et reduxit ad īfirma tolerāda. vt modi ſui mēſuras aſpiciēsſecuritatē ꝯp̄hende̓ conaret̉ et non poſſet. neelatōem extra ſe iret. et hūilitatē cogeret̉ interſuos ſemꝑ termīos redire. Itē grego. in x. omelia ezechielis ī pͥma ꝑte dicit. vni dant̉ om̄iane ī ſuꝑbiā elatꝰ cadat. ſꝫ huic dat̉ qd̓ tibi datur. et tibi dat̉ qd̓ illi denegat̉. Vt iſte cōſideret bonū qd̓ habes et ip̄e habet. te ſibi ī cogitatōe p̄ferat. Et rurſū. tu habe̓ illū ꝯſpicisqd̓ ip̄e habes. te illi ī tua cogitatōe poſtponaſ. & fit qd̓ ſcriptū eſt. Suꝑiores ſibi inuicē arbitrātes. hoc itaqꝫ om̄ipotēs deꝰ agit in cordibꝰhoīm. qd̓ facit ī regionibꝰ terrarū. Pot̓itqꝫ vnicuiqꝫ regioni fructꝰ om̄es tribuere. ſed ſivnaqueqꝫ alteriꝰ regionis fructibꝰ indige̓t.ꝯn̄ionē altera habuiſſet. Vn̄ fit vt huic vini. alteri vero olei abūdantiā tribuat. Hāc ml̓titudine pecudū. illā vero vbertate abūdare fa-ciat frugū. vt illa defert qd̓ iſta habet. etiſta reddet qd̓ illa detulit. cōmunionē gratie ſibi etiā ſimul diuiſe terre ꝯiūcte ſint. Sic̄ ergo regiones terrarū. ita ſūt mentes hoīm ſanctoꝝ. viciſſim ſibi conferūt quod acceperūt. qͣſi fructꝰ ſuos regiones regionibꝰ impendūt. vt in vna om̄es caritate iungant̉. Nolo ec̄te ignorare in tota eccleſia ē plenitudo copiequia nulla gratiarū ei deeſt qnͥ ſit in aliquobroꝝ ſuoꝝ. De quā plenitudīe dicit̉ ad eph̓. ca.quarto. Vt adimpleret om̄ia alicui data eſt gratia que ſolū mortalia om̄ia. ſed etiā venialiaom̄ia repelleret. Et hec eſt plenitudo ſpēalisrogatiue que fuit in beata v̓gine. ſcd̓m quā plena fuit deo. vt & nichil in ea eſſet qd̓ ad deum ordinaret̉. Sed xp̄o vlteriꝰ data eſt gratiaficiens ip̄m ſolū qͣntū ad om̄es v̓tutes. ſed ec̄qͣntū ad om̄es vſus virtutū et qͣntum ad om̄eseffectus gratie gratis date. et iterū ad omnempeccati remotōem non ſolū actualis. ſed etiamoriginalis et potentiam peccandi. em̄ peccare potuit. Et hec eſt plenitudo ſingl̓aris chriſti. Item v̓tutes dicūtur illi ſpūs quoꝝ nutū vl̓oꝑe ſigna vel ꝓdigia ī electis ſiue ex electis fc̄afreq̄ntiꝰ apparēt ad cōmotōem mortaliū. Itēſcias omēs angeli cuſtodes mittunt̉. tn̄ omnes mittunt̉ cuſtodiūt ſed tm̄ vltimi. qͥa ſuꝑioreſ exequūtur ea ad multos ꝑtinēt. et qͣnto adplures tanto ē ordo ſuꝑior. & ideo v̓tutes ſup̄mi ſpūs int̓ exeq̄ntes mīſteria. qͥa eoꝝ actꝰ ſe extendūt tm̄ ad res hūanas. ſed etiā ad res nat̉ales. vt patet in oꝑatōne ſignoꝝ. & poſtea poteſttes. quoꝝ actꝰ tm̄ ad hoīes. ſꝫ etiā admones ſe extendūt. & poſtea pnͥcipatus. quoꝝoꝑatō ē circa totā multitudinē. et hoc ſcd̓m ordinatōem dyoniſii. Et vltimi angeli oꝑant̉ circadet̓mīatas ꝑſonas. Archangeli vero ſūt medij.hn̄tes aliqͥd cōe vtriſqꝫ. Vn̄ nomē eoꝝ ꝯpoſi ē ex duobꝰ extremis. Dicunt̉ em̄ archangeliqͣi pnͥcipes āgeli. de v̓tutibꝰ aīalibꝰ et nat̉alibꝰUirulentꝰ. a virus. et lentos. dixi ī ſomnꝰ.ꝯpo. virulētꝰ. ta.. i. veneno plenꝰ. et comꝑat̉Vn̄ hec virulētia tie. id eſt. veneni infectio.Uirꝰ. a vireo d̓r hoc virꝰ indecli. i. venenū. &ē aptotū. Et īuenit̉ tm̄ in nt̄o act̄o et ī vt̄o et eſtꝓprie virꝰ. humor fluēs a nat̉a viri. ſcꝫ ſemē ſic̄dixi in veretrū. Vl̓ ẜm quoſdā virꝰ dicit̉ a vi eo cor penetret. et ꝓd̓. pͥmā virꝰ. et vires nomēTis. a vireo. res. ſed vireo. res. v̓bū. cor. vi.d̓r hec vis. huiꝰ vis. dto vi. act̄o uim. vt̄o o visablt̄o a vi. & pl̓r act̄o has vis. et ampliꝰ. &pͥe vis et corꝑis. Vires tm̄ corꝑis. Virtutestm̄. Vn̄ v̓ſus. Corpꝰ ht̄ vires. aīs ē inſitatus. Vis ī vtroqꝫ viuet. vis ratōe caret. & poītur vis v̓tute aīmi. fortitudīe. et violētia.vel coactōe. et ẜm hoc vis ſic deſcribit̉. Vis eſtmaioris rei impetꝰ qui repelli non poteſt.Uiſcera. a viſco. ſcis. dicit̉ hoc viſcus viſceris.ſed nt̄us eſt ī freq̄nti vſu. Viſcera tm̄ inteſtina vocamꝰ. ſed quecūqꝫ ſūt ſub corio et latentia. Viſcus eſt inter cutē et carnē. Item viſcera dicūtur vitalia .i. circūfuſa cordis loca. quaſiviſcora. quia ibi vitā .i. aīma ꝯtineat̉. Item viſcera capita neruoꝝ ex ſangͥne et neruis copulata.Item lacerti & mures. quia ſic ī ſingulis mēbris