Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

cordis loco ſunt. vt cor in media totiꝰ corꝑiste. Et appellant̉ a noīe ſimiliū aīaliū ſub terraliteſcentiū. Idē & tori. qͥa illic viſcera torta videant̉. It̄ īueīt̉ viſcus ſci. maſ. ge. & hoc viſcūſci. & eſt pͥmitiuū. & eſt viſcꝰ vel viſcū. glutenquo aues capiūtur. & etiā illud vn̄ fit qd̓ colligit̉ in arboribꝰ. et qd̓ eſt inter cutē et carnē. Vn̄viſcoſus. ſa. ſū. i. tenax viſco plenꝰ.Tiſcero. ras. a viſcꝰ. ſceris. dicit̉ viſcero. ras.qd̓ eſt ī vſu. a quo ꝯpo. Cōuiſcero. ras i. ſil̓ī uiſce̓ aliqͥd pone̓. Deuiſcero. ras. & Euiſceroras. in eodē ſenſu. aliqͥd extra viſcera pone̓. Inuiſcero. ras. i. ī viſce̓ pone̓ & ſūt actiua. et cor.Uiſco. a viſcus. ſci. dicit̉ viſco. ſcas. i. vi ſce.ſco implicare. viſco aliqͥd caꝑe. et ꝯpo. Cōuiſco.ſcas. Deuiſco. ſcas. Euiſco. ſcas .i. valde viſcarevel a viſco remoue̓. Inuiſco. ſcas. Reuiſco. ſcas.Viſco cum ſuis compoſitis eſt actiuū.Uiſculꝰ in viſcera exponit̉.Uiſcus. ſci. vel viſcum. in viſcera exponit̉.Tiſibilis. a video. d̓r hic et hec viſibilis. et hocle. res apta videri. vn̄ viſibilit̓ adu̓. et hec viſibilitas. tatis. et ꝯpo. Inuiſibilis. le. Vn̄ īuiſibiliterTiſito. a viſo. adu̓. et hec īuiſibilitas. tatis.ſas. dicit̉ viſito. tas. v̓bū freq̄n. pnl̓. cor̓. Quiviſitat aliquē. ſepe videt illū. et ꝯpo. Cōuiſitotas. Inuiſito. tas. Reuiſito tās. et ē actm̄ viſitoUIſo. ſas v̓bū freq̄n. oībꝰ ſuis cōpoſitis.de video. des. vidi. viſū. et eſt viſare freq̄ntervide̓. A quo viſito. tas. aliud fre. i. freq̄nt̓ viſae̓Ciſo. ſis. ſi. ſere. v̓bū deſideratm̄ .i. deſideriovide̓. & debe̓t facere ſup̄. in ſitū. pnl̓t. ꝓd̓. ſic utfaceſſo. ſis. faceſſi. ſitū. ſed eſt in vſu. et format̉ viſo. a viſu ſup̄. de video v. mutata in o. &inde viſens. tis. ge. oīs. i. videre cupiens. Viſoꝯpo. Cōuiſo. ſis. Inuiſo. ſis. ſi. ſere. Prouiſo. ſis.Reuiſo. ſis. Et ē viſo actm̄ ſuis ꝯpoſitis. et ētercie ꝯiugatōnis. Vn̄ viſere. infinitiuꝰ. cor. pernl̓ti. ſicut lege̓. et ꝓd̓. vi. viſo. Vn̄ qͥdam. Viſitat infirmū. ſed amicꝰ viſit amicum.Uiſpilio. vel veſpilio. onis .i. raptor. latro. predo. et ꝯponūt̉ a violētia. et pilo. qͥa pilūgerat .i.telū. & ſic alijs violētiā ingerit. vn̄ viſpilio d̓r.qͣi vi ſpoliās. et tūc ꝯponit̉ a vi. et ſpolio. liasUiſus. a video dicit̉ viſus. ſus ſui .i. actꝰ vl̓paſſio vidēdi. & ē viſus ſpūalior ꝙͣ auditꝰ. Etponit̉ aliqn̄ viſus quolibet ſenſu. velut dicimꝰ. Vide quō ſonet oleat. ſapiat. caleat. & dicit̉ viſus. qͥa viror ſit ceteris ſenſibꝰ ac p̄ſtātior& velocior. & hoc viſū. ſi. res viſa. vl̓ fantaſmaſomniū on̄tū. & viſus. ſa. ſū. d̓clinat̉ adiectiue.Vide in ſomniū. et etiam in fulmen.Cita. a vīcio. cis. d̓r hec vita. te. infula qua caput ſac̓dotis ligat̉. Itē vita eſt crinibꝰ īnectit̉q fluētes religant̉ capilli. Itē vita ē coronacit̉. Itē vitā dr̄ qͥa ea pectꝰ vīcit̉ īſtar vitis ligate. Vn̄ vitula. dimi. et vitatꝰ ta.. i. vita ligatꝰ. & d̓bet ſcribi vitā vnū t. ſcd̓ꝫ hug̓. De hacouidiꝰ. mētha. Vita coercuerat neglectos albacapillos. Itē a viuo. uis. d̓r hec vita. te. ſil̓itervnū t. Vl̓ vita d̓r ꝓpt̓ vigorē. vel qͥa viꝫ teneatnaſcēdi et creſcēdi. Vn̄ et d̓r vita qͣi vim tenēs.& ē eth̓ia. Vn̄ et arbores aīam vegetatiuā vi dicūt̉ habe̓. A vita d̓r et hec vitalis. et hocle. & inde vitalit̓ adu̓. et ſubſtātīe vitalis. hꝰU Ivitalis. et facit ablt̄m ī e. vitale. et ē ꝓpriū nomēviri. Et diſtīguit̉ triplex vita ſcd̓m theologūſcꝫ vita nat̉e. vita gratie. et vita glorie. Vita nature viuūt boni et mali. Vita gr̄e iuſti viatoresVita gl̓ie bt̄i ꝯp̄henſores. De hac vita bt̄a loq̄ns augꝰ dicit. Multi ſūt em̄ pagani ſcd̓m qͣn vite huiꝰ ꝯſuetudinē dicūt̉ boni hoīes. īnocētes. et qͣi obſeruātes ea in lege p̄cepta ſūt. deferentes honorē ꝑentibꝰ ſuis. mechātes.homicidiū p̄petrantes. furtū faciētes. falſū aduerſus quenqͣ teſtimoniū ꝑhibentes. et cetera in lege mandata ſūt velut xp̄iani obſeruant et xp̄iani ſūt. et plerūqꝫ ſe iactant quōiſti phariſei dicētes. Nunqͥd et nos ceci ſumus.Sed om̄ia hec inaniter faciūt. quia intranthoſtiū ſed aliūde. Quid em̄ ꝓdeſt vana iactantiū de bene viuendo inflatio. ad finē ꝑpetualiter bene viuendi vita eoꝝ ꝑueniat. Ad hocem̄ debet vnicuiqꝫ ꝓdeſſe bene viuere. ut det̉ eiſemꝑ viuere. Nam ſi cui non dat̉ bene ſemperuiuere. quid prodeſt ei bene uiuere ad tempꝰ.igit̉ nec bene uiuere dicendi ſūt. fineꝫ bene uiuendi uel cecitate neſciūt. uel inflatione ꝯtemnunt. Non eſt aūt cuiꝙͣ ſpēs uerā et certa ſemꝑuiuendi. niſi agnoſcat uitam que eſt chriſtus. etper ianuam intret in ouile. Vide in opus. et inbeatus. Item eſt uita actiua. et contemplatiua. & conſiſtit uita ꝯtemplatiua principaliter inbono contemplabili. ſicut et uita actīa in optimo agibili. Et ſcias uita actiua eſt diſpoſitioad uitam cōtemplatiuā. Vnde dicit yſidorus inlibro de ſummo bono. Qui prius in vitā actiuaproficit. bene ad contemplatōnem aſcendit. Etideo ꝙͣdiu non peruenit homo ad perfectioneꝫin uita actiua. non poteſt in eo eſſe uita contemplatiuā. niſi ſcd̓m quādam inchoatōem et imperfecte. Tunc em̄ homo difficultatē patit̉ in actibus moralium uirtutum. & oportet tota ſolicitudine ad ip̄os intendat. vnde retrahit̉ a ſtudio ꝯtemplationis. Sed qͣndo iam uita actiuafecta eſt. tūc oꝑatōnes uirtutū moralium in ꝓmptu habet. ut eis non impedientibꝰ liberē contēplationi uacet. Item ſcias uita actiua qͣntuꝫad hanc partem quā ſaluti ꝓximoꝝ ſtudet ē utilior ꝙͣ ꝯtemplatiua. Sed ꝯtemplatiua ē digniorqͥa dignitas ſignificat bonitatē alicuiꝰ ꝓpter ſeip̄m utilitas vero ꝓpter alium. Sed uita actiuaque non ad alium ſed ad ſeip̄m ordinat̉ tantumnec dignior nec utilior ē ꝙͣ ꝯtemplatiua. imopatur ad ꝯtemplatiuam ſicut utile ad id quod ēutile. Nota etiam felicitas ꝯtemplatīa deph̓i tractauerūt in ꝯtemplatōne dei conſiſtit.qͥa ꝯſiſtit ſcd̓m ph̓m ī actu altiſſime potētie queī nobis ē. ſcꝫ intellectꝰ. et hītu nobiliſſimo .ſ. ſapīa et ī obiecto digniſſimo qd̓ deus eſt. Vnd̓ etph̓i ultimū tempꝰ uite ſue reſeruabāt ut dicit̉ad ꝯtemplandū diuina. p̄cedēs tempꝰ in alijs ſcientiis expēdentes. ut ex illis habiliores fierentad conſiderandum diuina. Item uolo te ſcire uita actiua conſiſtit in omnibus agibilibus.ſiue ſint ad ſeipſum. ſiue ad alium. ſed principaliter conſiſtit in his que ad alium ſunt quia bonum multorum ſecundū ph̓m in principio ethicorum eſt diuinius ꝙͣ bonum unius. Vnde et iuſticia que ad alterum eſt a ph̓o et in quinto ethi