Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

uultur turis. et hic uulturius rij. et hic uultͣis.huius uulturis. eadeꝫ aue. Vnde enniꝰ. Vulturis in ſiluis miſerum mandebant homonem. atardo volatū dicitur. quaſi tarde volans. & eſtauis rapax. Et vt dicit iſidorus duodecimoethimologiarum. Vultures ſicut et aquile etiaꝫvltra maria cadauera ſentiunt. Altiꝰ quippe uolantes multa que ex montium obſcuritate celantur. ex alto illi cōſpiciunt. Vultur a uolatu tardo nominatus putatur. Nam pre magnitudinēcorporis prepetes uolatus non habet Et anbroſius in quinto hexameron dicit. Neganturvultures indulgere concubitui et cōiugali quodam vſu. nuptialiſqꝫ copule ſorde miſceri. atqꝫita ſine vllo maſculoꝝ concipere ſemine. & ſineconiunctione generare. natoſqꝫ ex his in multāetatem longeue uite procedere. ut vſqꝫ ad centum annos uite eorum ſeries perducatur. nec facile eos anguſti eui finis excipiat. Quid autemſolent noſtra ridere miſteria. cuꝫ audiunt uirgo generauit. et impoſſibile innupte cuiꝰ pudo nulla viri cōſuetudo temeraſſet extimāt partum. impoſſibile putatur in dei matre. quod invulturibus impoſſibile non negatur. Auis ſinemaſculo parit et nullus refellit. Et quia deſponſata uirgo maria peperit pudori eius faciuntUultus. A volo uis. d̓r hic vultus ſtionemtus. tui. quia per eum animi voluntas oſtendit̉Scd̓m enim uoluntatem animi in varios inotusmutatur. vnde a facie differt. Nam facies ſimpliciter accipitur vniuſcuiuſqꝫ naturali aſpectu qui non leuiter mutatur. vultus enim aīoꝝqualitates ſignat in uaria mutatur. et interdūaffectione animi. letus. triſtis apꝑet. vn̄vultuoſi dicuntur triſteſ vel qui ſepe uultū mutant. eccl̓. xix. Ex uiſu cognoſcitur uir. et ab occurſu faciei cognoſcitur ſenſatꝰ. et cetera. dicīꝰetiam uultum celi et maris. quia ꝯmutant̉. d̓r ec̄vultuoſus ſa. ſum. i. pulcer. formoſus. & etiamcomparatur. vultuoſior. ſimus.Tulua. a ualua dicitur hec uulua. ue quaſi ualua. i. ianua ventris. vel quia ſemen recipiat. velex ea fetꝰ procedat. Iob. Quare de uulua eduxiſti me. vulua etiam dicitur ſumen ſuis. Oratiusin ep̄i. Cum ſit obeſꝰ. nil melius turdo nil vulua pulc̓us ampla.Tuluula le di. parua uulua.Uuula le. di. parua uua.xor. Ab vngo ungis d̓r hec vxor quaſivnxor. Antiquitus em̄ nubentes puelle inungebantur criſmate. & ueniebātad limen mariti. & poſtes anteꝙͣ ingrederent̉ ornabāt ſe laneis vitis. et oleo vngebant̉. & indedicte ſunt vxores quaſi unxores. Ab uxor dicitur uxoriꝰ ria. riū. ad uxorē pertinens. vel uxori deditus. et uoluntati vxoris ex toto ſubditꝰEt vxoro ras. uxori coniungere. uide in maritꝰ.& in matrimoniū. Hic nota uxor non habetpoteſtatem in corpꝰ uiri niſi ſalua cōſiſtētiaſone ip̄ius et honeſtate. vnde ſi ultra exigateſt petitio debiti. ſed iniuſta exactio. & ꝓpterhoc uir tenetur ei ſatiſfacere. Item ſi aliquisredditur impotens ad debitū reddēdum exex mr̄imonio conſecuta. puta priꝰ debitū reddidit. & eſt impotens ad debitum reddendumTXulterius mulier habet ius plus petendi. et inpetēdo magiſ ſe meretricem ꝙͣ cōiugem exhibet Poteſt etiam queri an uiro leproſo teneaturuxor debituꝫ reddere. Ad hoc dico lepra ſoluitſponſalia. ſed matrimonium. Vnde et vxor viro leproſo tenetur reddere debitum. nec tamētenetur ei cohabitare. quia ita cito inficiturex coitu ſicut ex frequenti cohabitatōne. & qͣmuis proles gen̓etur infirma. tamen melius eſt eiſic eſſe qͣm peītus non eſſe Item querit magiſter ſententiarū in quarto libro diſtinctione triceſimaoctaua. Si quiſ relicta in patria ſua vxore. in longinqͣm abiens regionem aliam ducat.inde penitentia ductꝰ eam dimitte̓ velit. aſſerēſſe aliam habuiſſe que uiuat. nec eccleſia permitꝰtat qd̓ ille aſſerit ignorat. an in hac ſcd̓ā cōpula ſit ꝯiugium Et reſpondet maijſter ſic. ſane dici poteſt eſſe ꝯiugiū. et mulierem de crimineexcuſari per ignorātiā. uiꝝ aūt adulteriuꝫ admiſiſſe. ſed exquo ad primam redire volens nec ualens. quia eccleſie cogitur diſciplina hāc tenere.Incipit excuſari per obediētiam et timorem. dehoc poſcēti mulieri debitum reddit a qua ip̄enūqͣm poſcere debꝫ. et ſic de alijs oībus huius ſētiēdum eſt. Alij dicūt cum quibus ego potiꝰexcōmuīcatus debꝫ quis mori qͣm cōiūgatur illique eſt ſua uxor. Hoc em̄ eſt contra veritateꝫuite que non eſt ꝓpter ſcandalum dimittenda.& hoc commuīter tenetur. Aodo conſueuitqueri ſi unꝰ cōiugum moritur. et poſtea miraculoſe ſuſcitet̉. an ſit matrimoniū reītegrādū. Adhoc dico ẜm auguſtinum nuptie ſūt hominuꝫmortalium. Et ideo uinculū matrimoīale hacuita finit̉. & hoc eſt qd̓ dicitur ad romanos. vide muliere. Si mortuus eſt uir eius ſoluta eſt alege viri. & ideo ſi reſuſcitaretur poſſet r̓petere vxorem ſuam. ſed poſſet iterato ea contrahere niſi illa alteri nupſiſſet. tunc em̄ non eſſꝫmatrimonium cōtractū ſeparādum. Nec obſtatqd̓ dicit apoſtolus ad heb̓. xj. c. Acceperūt mulires de reſurrectōne mortuos ſuos. qͥa id intelligit̉ de filijs & de maritis. Vl̓ poteſt dici ītelligatur de uxoribꝰ. tunc acceperūt uolūtariemaritos ꝯtrahēdo de nouo cum eis. Quare autēuxor ſiue mulier facta ſit coſta uiri. dixi ī mulier. Item ſcias. ſic̄ d̓r ꝓu̓. xix. ca. Domuſ et diuitie dant̉ a parētibꝰ. a dn̄o autem ꝓprie vxorprudens. &.litera vſqꝫ ad tempus auguſti in uſu erat apudlatinos. & digne hoc tempore aſſumpta eſt quo crhiſti nomē innotuit. quia ī figura xp̄i ſcribit̉. Et vt dicit papias. x. in grecis proch ſcribitur. Vnde aliqn̄ quedā dictōnes greceapud latinos ſcribūtur ch. Aliqn̄ inueniunturſcripte per. x. vt chriſis. chriſtus. xriſtus xriſis. Et ſic ſupra in tercia litera ſcripſi multas dictōnes grecas que poſſent etiam ſcribi per x.Et ſcias nomina deſinentia in x. faciūt genitm̄in cis. uel in gis. ut nux nūcis. lex legis. vertūtaūt x. ī cis vel īgis. Excipiuntur auteꝫ quatuorVnde verſus. Omīs rectus in x. in cis uel giſ genitiuum Terminat. abſqꝫ ſenex nix et nox atqꝫ