Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

dupliciter. Vno ex ꝑe radicis. Alio modo expte oꝑis. Cōtingit em̄ aliquos duos. quoꝝ vnusex minori caritate maiꝰ tormētū martirij ſuſtinet. vel magis p̄dicatōni inſiſtit. aut etiā magisſe a delectatōibus carnis elōgat. Intenſioni vomeriti que attendit̉ penes radicē rn̄det intēſio aureole. ſed intenſio auree. Intēſioni veromeriti eſt ex gn̓e actꝰ rn̄det intenſio aureole.Vn̄ poteſt aliqͥs qui minꝰ ī martirio meret̉qͣntū ad eēntiale p̄miū hēbit martirio maiorēaureolā. Itē nota meritū om̄e actui virtutis debet̉ a caritate imꝑato. Virginitas aūt ſcd̓ꝫhoc ad genꝰ v̓tutis ꝑtinet ſcd̓m qd̓ ꝑpetua īcorruptō mētis et corꝑis ſub electōe cadit. Et id̓oillis tm̄ virginibꝰ aureola ꝓprie debet̉. que ꝓpoſitū habuerūt uirginitatē ꝑpetuo ꝯſeruādi ſiuehoc ꝓpoſitū voto ꝯfirmauerūt ſiue non. Et hocdico ſcd̓m aureola ꝓprie accipit̉. vt p̄miū qd̓dam merito redditū. ꝙͣuis hoc ꝓpoſitū fuit aliqn̄ interruptū. integritate tn̄ carnis manēte in fine vite īueniat̉. Quia v̓ginitas mētis reꝑari poteſt ꝙͣuis virginitas carnis. Si auteꝫaureola large ſumat̉ quocūqꝫ gaudio quod inpatria hēbunt ſuꝑ gaudiū eēntiale. Sic etiam incorruptis carne aureola rn̄debit etiā ſi ꝓpoſitū habuerūt ꝑpetuo virginitatē ſeruādi. ēem̄ dubiū de incorruptōe carnis gaudebūt.ſicut et īnocētes de hoc īmunes a pct̄o fuer̄tꝙͣuis etiā peccādi oportunitatē habuerūt. vtpatet in pueris baptizatis. Sed hec eſt ꝓpriaacceptō aureole. ſed valde cōis. Volo etiam teſcire ſi aliqͣ virgo violētiā oppreſſa fu̓it nonamittit ꝓpter hoc aureolā. dūmo ꝓpoſitū ꝑpetuo v̓ginitatē ẜuandi īuiolabilit̉ ẜuet illi actuinullo ꝯſentiēs. nec tn̄ ꝓpter hoc v̓ginitatemꝑdit. Et hoc dico ſiue fide ſiue qͦcunqꝫ aliacauſa violent̓ corrūpat. Sed ſi hoc fide ſuſtineat. hoc erit ei meritoriū. et ad genꝰ martirijtinebit. Vn̄ lucia dicit. Si me inuitā violari feceris. michi caſtitas duplicabit̉ ad coronā. Non habeat duas v̓ginitatis aureolaſ. ſed quia duplex p̄miū r̓portahit. vnū v̓ginitatis cuſtodiaaliud iniuria quā paſſa eſt. Datō etiā talisviolenter oppreſſa ꝯcipiat. neqꝫ ex hoc meritūginitatis ꝑdit. nec tn̄ matri xp̄i equabit̉. in quafuit integritate mētis. etiā integritas carnis.De fructu triceſimo. ſexageſimo. et cēteſimo haUirgoſus. ſa. ſū. ī v̓ga expōit̉. bes ī nu̓s.Uirgula. le. dimi. ꝑua virga.Urgulatꝰ. ta. .i. v̓gul̓ ornatꝰ. et d̓r a v̓ga geTirgultū. a v̓ga dicit̉ hoc uirgultū. ti. i. ml̓titudo virgarū. vel locꝰ vbi multe v̓gule abundāt.vt viridariū. vel ip̄a virga. Sed virgultū ē qd̓ aradice pullulat. Ramus ab ip̄o robore arborisVirga vero que de ramis.Uirgūcula le. dimi. parua virga.Tiridariū. rij. i. virgultū. a viridis dicitur.Tiridis. a vireo. res. dicit̉ hic et hec viridis &hoc de. i. virore plenꝰ. vel vi & ſuco. Et comꝑatur. Vnde hec viriditas viriditatis.Uiridiū. a viridis dicit̉ hoc viridiū. dij. locꝰ viTrilie. a vir dicit̉ hic et hec Iriditate plenus.virilis et hoc le. Vn̄ he virilie. liarū. qͥdā ornam̄ta viroꝝ olim portabāt ī armis vel in collo.Uirilis. a vir dicit̉ hic et hec virilis. et hoc le. Ipnl̓. ꝓdu. ꝑtinēs ad virū. vel res viri. vn̄ virilit̓adu̓. & hec virilitas. tatis. & virilis ponit̉ fortis. & ꝯꝑatur. Vnde pl̓aliter he virilia. lioꝝ. illamēbra viroꝝ quibus mulieres carent.Uiriſſo. a vir. dicitur viriſſo. ſas. id eſt. virilit̓agere. vel viriliter ſuperare.Uiritim. a vir dicit̉ viritim adu̓ .i. per ſingulosviros. vel de viro in virum.Tiror. a vireo dicit̉ viror. roris .i. viriditas.Uiroſus. a vires d̓r viroſus. ſa. ſū. i. viribꝰ plenꝰ. et ꝯꝑat̉ viroſus. ſior ſiſſimꝰ. Vnde viroſusſa. ſum. id eſt. venenoſus. et ſimiliter comꝑaturEt tunc deriuatur a virtus.Tirtꝰ. a uir dicit̉ hec v̓tus. tutis. qͥa viroꝝ &ꝓboꝝ ſit. Vel dicit̉ a vireo. res. & ē virtꝰ hītusaīmi optimꝰ. Et ſūt v̓tutes aīme. Vn̄ qͥdā. Virtutes aīme. dic vires corꝑis eſſe. Vn̄ v̓tuoſus.ſa. ſū. i. plenꝰ et abūdans v̓tutibꝰ. et comꝑat̉.Et ſcd̓m ph̓m. Virtꝰ ē vltimū in re de potētia.Itē dicit ph̓us in x. ethicoꝝ. Virtutis ē delectari et triſtari. qͥbus oportet & vt oꝑtet. Non iraſci em̄ in qͥbꝰ oportet īſipiētis eſſe videt̉. Idē ineodē. Virtutis p̄miū honor. Item v̓tus dicit̉ qͣivirū tuēs. et ē eth̓ia. Hic nota vt dicit auguſtinꝰ. Virtꝰ ē bona qͣlitas mētis recte viuitur et nullꝰ male vtit̉ quā deꝰ ſolꝰ in homineoꝑat̉. Et ſcias augꝰ hic ītendit diffinire ꝙͣlibet v̓tutē. ſed infuſaꝫ v̓tutē. Et completiſſimediffinit ponēdo formalia ip̄iꝰ. ſcꝫ genꝰ. et drīam dicit. Bona qͣlitas. & ſubiectū. qd̓ eſt mat̓iaqua dicit. mētis Et actū eſt finis v̓tutisdicit. quā recte viuit̉. Et cām efficientē dicitQuā deꝰ ſolꝰ in hoīe oꝑat̉. Et ſcias deꝰ inſtificat nos ſine nobis ꝯſentientibꝰ. qͥa cogitad v̓tutē. vt damaſcenꝰ dicit. Iuſtificat tn̄ nosſine nobis v̓tutē cauſantibꝰ. Itē v̓tutes ſuntꝯnexe. Vn̄ habet vnā. habet om̄es. Intelligeqͣntū ad hītus. qͣntū ad vſus exteriores.Itē aīaduerte. homo ē magis habilis ad actūvniꝰ virtutis qͣm ad actū alteriꝰ. hoc tn̄ eſtſemꝑ ex diu̓ſitate habituū. ſed ex diu̓ſa diſpōnenaturali. aut etiā in exercitō. Item illud qd̓ dicitur ī ecc̄iaſtico xliiij. eſt īuentꝰ ſimilis illiꝯſeruaret legē excelſi. Intelligit̉ qͣntū ad exercitiū virtutū et vſum. et qͣntū ad habitū. Virtutes theologice ſūt tres. ſcꝫ fides. ſpes. et caritas. De qͥbus dicit grego. in xix. omelia ezechielis. Sancta inqͥt eccīa. i. ſpūale edificiū. vt ad ſecreta gaudia ꝑtingat tres ſolūmō portas habet.videlicet ſpem. fidē. et caritatē. Vnā ad orientealiā ad aqͥlonē. terciā ad meridiē. Porta quippe īoriente eſt fides. qͥa ip̄am lux vera naſcit̉ īte. Porta ad aquilonē ē ſpēs. qͥa vnuſqͥſqꝫ ī peccatis poſitus ſi de venia deſꝑauerit funditꝰ perit. Vn̄ neceſſe ē vt iniqͥtatē ſuā extinctꝰ ē. ſpem ad miſericordiā reuiuiſcat. Porta ad meridiē eſt caritas. qͥa vi amoris ardet. In meridiana em̄ ꝑte ſol in alto ducit̉. qͥa caritatē lumē fidei in dei et xp̄i dilectōe ſubleuat̉. Tribꝰ igiturportis ad interiꝰ atriū tēdit̉. qͥa fidem. ſpē. etcaritatē ad gaudia ſecreta ꝑuenit̉. Virtutes at̄cardinales ſiue politice ſūt qͣtuor. ſcꝫ prudētia.fortitudo. iuſticia. tꝑantia. De qͥbus dictū eſt incardinalis. Et vt dicūt qͥdam. Virtutes dant̉ adbn̄ oꝑandū. Beatitudīes ad expedite oꝑandum