Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
382b
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

ęnō tenere qd̓ ſemel ſuſcepelrant: ⁊ poſt ſeptuaginta celFlulas que vulgo ſine aucto8 re iactantur ſingulas celq lulas aperuere: hocqꝫ in ecr̄ cleſijs legit̉ qd̓ ſeptuagītas neſcierūt cur me nō ſuſcipit ant latini mei qui īuiolataveditōe veteri ita nouā conxdidi: vt laborē meū hebreis: ⁊ qd̓ his maius ē apl̓isauctoribus cōprobē. Scriſi nuꝑ librū d̓ optimo genere interp̄tandi: on̄dens illade euāgelio: ex egypto vocaui filiū meū: ⁊ qm̄ nazareus vocabit̉: ⁊ videbunt inquē cōpunxer̄t: ⁊ illud apoſtoli. Qd̓ oculus non viditnec auris audiuit: ⁊ in corhoīs nō aſcēdit qͥ p̄parauitꝫ deus diligentibꝰ ſe: ceteraqꝫ his ſil̓ia ī hebreoꝝ libriſbinueniri. Certe apl̓i ⁊ euangeliſte ſeptuaginta interp̄ctes nouerāt: ⁊ vnd̓ eis hecd q̄ in ſeptuaginta interp̄tibꝰnō habent̉. Chriſtꝰ dn̄s noe ſter vtriuſqꝫ teſtamēti cōditor in euāgelio ẜm iohāneꝫQui credit inquit in me ſic̄dicit ſcriptura: flumīa d̓ vētre eiꝰ fluēt aque viue. Utiqꝫ ſcriptū ē qd̓ ſaluator ſcri

ptū eſſe teſtat̉. Ubi ſcriptūeſt. Septuaginta non hn̄t.ſꝫ apocrypha neſcit eccleſia.Ad hebreos igit̉ reuertenindū eſt: vn̄ ⁊ dn̄s loquit̉: etdiſcipuli exēpla p̄ſumunt.n Hec pace veterū loquor etobtractatoribꝰ meis tm̄ reo ſpondebo: qui canino dente me rodūt: in publico deꝑ trahentes: ⁊ legētes in anq gulis .i. accuſatores ⁊ defērſores: cum in alijs probēt:s quod in me reprobant quat ſi virtus ⁊ vicium nō in rebus ſint ſed cū auctore muvtentur. Eeteruꝫ memini editionem ſeptuaginta tranſlatoruꝫ olim de greco emēxdatam tribuiſſe me noſtrisy nec inimicum debere exiſtiz mari eorum quos in cōuenę tu fratrum ſemper ediſſeroEt quod nunc dabreiaminid eſt verba dierum interp̄dtatus ſum: iccirco feci: vt īē extricabiles moras ⁊ ſiluaꝫnominum que ſcriptoꝝ cōt fuſa ſunt vicio: ſenſūqꝫ barbariem apertius ⁊ per verſuuꝫ cola digererem mihimetipſi ⁊ meis iuxta hiſmenium canens: ſi aures ſurde ſunt ceteroꝝ.

alijs licuit. origeni .ſ. ⁊ alijs ſupradictis. i Non tenereīmutabiliter. k Qd̓ ſemel acceꝑant .ſ. traatiōeꝫ. lxx.id eſt ſi licuit eis poſt tranſlatōem veterē qua emel acceꝑant ⁊ approbauerāt nouas trāſlatiōes face̓. l Et poſtlxx. cellulas. ꝯtines ponit̉ ꝓ ꝯtento. methonomīa eſt .i. pꝰtrāſlatōeꝫ. lxx. qͥ ẜmAug. ī cellis ſingul̓trāſtulerūt: ſꝫ nō ẜmhiero. qͥ ait.m Que vulgo .ſ.vulgarit̓ n Sineauctore. aliqͦ de hismentōnem facienteo Iactant̉ .i. iactāter aſſerūt. ſuꝑbia eīeſt aſſerere qd̓ nullaꝓbari pōt aucͣtatevt latent̉ inuehit̉ cōtra Aug. p Singulas cel. aꝑuere .i.ſingulas editōes facere: in quibꝰ addiderūt aliqͣ tranſlatōni. lxx. ⁊ hͦ eſt qd̓ ſeqͥtur. q¶ Hocqꝫ ī eccle. legit̉ .i. in regionibꝰ ſupra ꝓxīo memoratis. r Qd̓lxx. neſcierūt .i. qd̓ qͣſi neſcientes in ſuaeditōe omiſerunt.s Cur me nō ſuſ.latini mei. q. d. benepn̄t ſuſciꝑe exqͦ dctēeccīe nouas tranſlatōes alioꝝ interpretuꝫ ſuſciꝑe. Deindearguit ꝑ locū ab auctoritate ꝙ recipienda ſit tanqͣꝫ autentica: qꝛ eſt hebreoꝝ ⁊apl̓oꝝ ⁊ euāgeliſtarū auctoritatibꝰ confirmata. vn̄ dic̄. Curme nō recipiāt latini mei: qꝛ ſum latinus ſicut ⁊ ip̄i.t Qui inuiolataeditiōe veteri hͦ dic̄ꝯͣ origenē: qͥ in tranſlatione. lxx. miſcuittheodotionis editōeꝫ. ⁊ ſic vtrāqꝫ corrupit v Ita nouāꝯdidi. vt laborē meū .i. editōeꝫ meā a me laborioſe cōpoſitā. x. Hebreis. ⁊ qd̓ his maius eſt apl̓is auctoribꝰ comprobē. Apl̓i em̄ multa dixerūt de veritate hebraica q̄ noninueniunt̉ in. lxx. trāſlatōe q̄ pn̄t inueniri in libello: quemip̄e fec̄ d̓ optīo gene̓ int̓pretādi. ⁊ hͦ ē qd̓ dic̄. y Scripſinuꝑ li. ⁊cͣ. q̄daꝫ epl̓a eſt quā ſcripſit hiero. ad Pammachiuꝫ de optīo gene̓ int̓p̄tandi: in qͣ ſcribunt̉ ꝯīa exēpla q̄ ponunt̉ h̓ q̄ plene inueni s. sͣ. ī illo ꝓlogo .ſ. deſiderij mei an̄mediū .ſ. z Ceteraqꝫ his ſil̓ia .s. on̄dens a In hebreoꝝ libris inue. ab illo loco .ſ. Scripſi nuꝑ ⁊cͣ. vſqꝫ huc dꝫlegi ſub vno v̓ſu. ⁊ ꝓpter hͦ reſumit̉ h̓ on̄dens. b Certeapl̓i ⁊ euā. lxx. int̓. .i. trāſla. lxx. int̓pretū c Nouerāt ⁊ vn̄eis hoc dicē .i. vn̄ habuerūt vt dicerēt d Que ī. lxx. int̓.⁊cͣ. q. d. de hebraica v̓itate hͦ habuer̄t e Utriuſqꝫ te. conditor. hͦ ē ꝯͣ manicheū qͥ dicebat ve. te. eē a magno d̓o: ⁊ nouū ab exiguo f Qui credit inqͥt ī me. Io. vj. f. Eccīa neſcit .i. nō recipit vel nō approbat apocrypha. in ꝓlogo ioſue circa pͥncipiū exponit̉ qͥd ſit apocryphū aliqͥ dicunt ꝙapocrypha ē ntī caſus ſingularis nūeri. vt ſit ſenſus.g Apocrypha eccīa .i. q̄ apocryphis vtit̉. h Neſcit hͦ.

exqͥ. lxx. nō hn̄t. i Ad heb̓. igr̄ .i. ad hebraicā veritatem.k Reuertendū ē. vbi hͨ reꝑiunt̉ l Un̄. d̓ qͣ hebraica v̓itate m Dn̄s lo. hͨ pace veteꝝ ⁊cͣ. i. lxx. n Loqͦr ⁊ optre .i. detractoribꝰ o Canino .i. rapido vel irrōnali.p In āgulis .i. in occulto. q Id ē accu. ⁊ de eiuſdem.r Cū ī alijs ꝓbentid ē cōmēdēt ī alioꝝſcpͥtis s Qd̓ ī mereprobāt .i. qd̓ ī ſcriptis meis vituꝑantt Quaſi v̓tꝰ ⁊ vi.nō in rebꝰ ſint ſꝫ cuꝫaucto. mutet̉ .i. qͣi diuerſitas auctoꝝ faciat editiōeꝫ p̄cioſaꝫvel vicioſaꝫ: ⁊ nō potiꝰ p̄ciū: vel viciū ipſaꝝ reꝝ v Editōꝫlxx. ī trāſla. lxx. correctā. x Nr̄is .i. latinis yec inimicū ⁊cͣ .i. reputari ſuꝑme puto 3Eoꝝ .ſ.trāſtatōꝫ a Quoſediſſero. id eſt exponō vel ꝯfirmo ꝑ hebraicā vitatē b IInꝯuētu .i. ī ꝯgregatōec Frm̄ .i. fideliū latinoꝝ vn̄ pꝫ ꝙ nō inuideo nec detrahoip̄is. d Inextricabiles moraſ .i. lōgaſſnīas. e Siluā. i.ꝯfuſionē multā: ſic̄arbores ꝯfuſe ſūt inſilua: ita ꝙ a remotis vix vna p̄t diſcerni ab alia f Senſūqꝫ barbariē. h̓ dic̄qꝛ editio ſeptuaginta ita confuſa erat ⁊corrupta ꝙ videbat̉eē barbara: ⁊ barbaras ⁊ ignotas hr̄e dictōnū ſignificatōesDigererē .i. exponerē vel ordinati diſtīguerē. Per cola. i. ꝑmēbra ⁊ diſtinctōesUerſuuꝫ. colū dr̄ ecolon: qd̓ eſt mēbrū. ē aūt colū pūctata ꝓlatio alicuiꝰ or̄onis ꝑ maiores deciſiones ⁊ ꝑ clauſulas qͣſdaꝫ cōſtantes exduabus dictōibꝰ vel pluribꝰ vt h̓. Nō me fraudabis: nō ledes n̄ ſpoliab̓. vn̄ colū int̓pretat̉ p̄ciſus ſenſus vel lōga ſentētia. In ꝓlogo ſuꝑ eſaiā pleniꝰ inuenies de colo comate⁊ ꝑiodo. Iuxta hiſmeniū. quidam fuit ph̓us qͥ dicebat. ſinoluerint me alij audire. tn̄ canam mihimetipſi. Quidaꝫdicūt hiſmeniū eſſe fluuiū iuxta quē orgia bachi celebrantur cū clamore: quibuſdā .ſ. clamātibꝰ: alijs ſilentibꝰ ⁊ clamātes deridētibꝰ: ⁊ eſt ſenſus. Si aures ceteroꝝ ſurde ſintid eſt ſi ceteri tranſlatōem meā cōtemnant ⁊ eā audire nōluerint. tn̄ ego canā .i. tranſferā. Nihimetip̄i ⁊ meis. amicis. Iuxta hiſmeniū .i. ſicut faciebat hiſmenius ph̓s. Ueliuxta hiſmeniuꝫ .i. ſicut illi qui celebrabāt orgia iuxta fluuium illum non dimittebant ꝓpter aſtantes qui eos deridebant. Orgia orgioꝝ dicebantur ſacrificia bachi: ab orgequod eſt cultura qꝛ ad culturaꝫ anime credebant̉ pertinere vel dicuntur ab orge quod eſt ira: qꝛ in ſacrificijs bachifrequenter mouebantur ad iram. Item or dr̄ bonum: geterra. vnde dicunturʳ orgiain quibus multū vini ⁊ annoneexponebantur.