Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
362a
Einzelbild herunterladen
 

Regum IIII

uocauerunt oēs qͥ accinctierant baltheo deſuꝑ ⁊ ſteterunt in terminis Primoqꝫ mane ſurgentes et ortoiam ſole ex aduerſo aquaꝝviderūt moabite econtraaquas rubras quaſi ſāguinem: dixeruntqꝫ. Sanguiſgladij eſt. pugnauerunt reges contra ſe ⁊ ceſi ſūt mutuo. Nūc ꝑge ad predammoab. Perrexerūtqꝫ in caſtra iſrael. Porro conſurgens iſrael ꝑcuſſit moab.at illi fugerunt coram eis.Uenerūt igit̉ qui vicerant⁊ ꝑcuſſerunt moab ⁊ ciuitates deſtruxerūt: ⁊ omnemagrum optimum mittētesſinguli lapides repleuerūt

⁊ vniuerſos fontes aquaꝝobturauerunt: ⁊ omnia ligna fructifera ſucciderunte ita vt muri tm̄ fictiles ret manerent Et circūdata eſtciuitas a fundibularijs etmagna ex ꝑte ꝑcuſſa. Qd̓cum vidiſſet rex moab preualuiſſe .ſ. hoſtes tulit ſecū ſeptingentos viros edugcentes gladios vt irrūperent ad regem edom: et nōh potuerunt. Arripienſqꝫ filium ſuum primogenitumqui regnaturus erat ꝓ eo:obtulit holocauſtuꝫ ſuperi murū: et facta eſt indignatio magna in iſrael. Statīqꝫ receſſerunt ab eo: et reuerſi ſunt in terram ſuam.

c Et ſteterūt in termīs. vt nō ꝑmitterēt aduerſarios īgredi regionē ſuā. ⁊ qꝛ ibi erāt loca anguſta ⁊ difficilia ad trāſeundū: ⁊ iō ibi meliꝰ poterāt aduerſarios impedire.d Viderūt moabite aqͣs rubras. tal̓ .n. apparētia fiebatꝭin aqͥs ex reuerberatiōe ſol̓: q̄ alonge videbāt̉: vl̓ forſitanmiraculo factū eſt hͦvt moabite feſtīarētad ſpolia. ⁊ ſic deordinarēt ſe ⁊ eſſent faciles ad debellāduꝫCet̓a patent vſqꝫ ibie Ut muri tm̄ fictiles remanerēt. d. ra.Sal̓. ꝙ oēs muroslapideos deſtruxer̄tvt lapides ꝓijcerentſuꝑ cāpos fructiferos ꝓut eis dixeratheliſeus. f Et circūdata ē ciuitaſ a fūdibularijs .i. a virisponētibꝰ machinasin circuitū ad ꝓijciēdū lapides magnosg Ut irrūperēt acregē edō. qꝛ ex illa ꝑte obſidio erat debilior. h Arripienſqꝫ filiū ſuuꝫ pͥmogonitū ⁊cͣ. qd̓ exponit̉cōiter ſic. qꝛ vidit ꝙvia hūana nō pot̓atreſiſtere. iō voluit ſead diuinū auxiliumcōuertere īmolādo pͥmogenitū ſuū. i Et facta ē indicͣtio magͣ⁊cͣ. ex cōpaſſiōe eī reputauerūt indignū vltra obſidere regē ī tāta afflictiōe poſitū. ſꝫ hͨ expō nō vr̄ rōnabil̓qꝛ illa īmolatio nō erat ad dei placationē ſꝫ magꝭ ad offenſionē: ēt dato ꝙ ſibi fieret. qꝛ occide̓ innocentē ē ꝯͣ p̄ceptū diuinū niſi hͦ eēt ex ſpāli et exp̄ſſo dei p̄cepto: cui oīshō qͣntūcunqꝫ innocēs ē mortis debitor. ꝑꝑ qd̓ abraā hocmō voluit īmolare filiū ſuū: vt hr̄ Gen̄. ca. xxij. Iſte autēmoab nō habuit tale p̄ceptū. erat ēt ydolatra. Scd̓o qͥa filij iſrl̓ q̄rebāt mortē regis moab ⁊ ppl̓i ſui. ⁊ iō nō ē veriſimile ꝙ recederēt ab obſidiōe ꝑꝑ īmolationeꝫ pͥmogenitiſui. ſꝫ ꝙ magis remanerēt. qꝛ illa īmolatio fuit ſignū ꝙ n̄poterat diu tenere ciuitatē. ⁊ hoc ꝓuocat ad remanēduꝫ īobſidiōe magꝭ qͣꝫ ad recedēdū. Propt̓ qd̓ alit̓ exponit rabi ſa. lr̄am p̄dictā. d. ꝙ rex moab reqͥſiuit a ſapiētibꝰ ſuisqd̓ eſſet meritū. ꝑꝑ qd̓ deꝰ iſrl̓ tāta fecerat ꝓ illo ppl̓o ⁊ faciebat. Et rn̄derūt ꝙ hͦ erat ꝑꝑ meritū abrae pr̄is ip̄orū. qͥfiliū ſuū yſaac voluit īmolare deo iſrl̓. qd̓ audiēs rex moab cepit filiū ſuū pͥmogenitū ⁊ īmolauit eū deo ſuo .ſ. ſoliquē ꝓ deo colebat. i Et facta ē indig. ſuꝑ iſrael. In hebreo hr̄ ira ſuꝑ iſrl̓ .ſ. ip̄ius dei oftfēſi ꝯͣ filios iſrl̓: eo ꝙ tuncfuerūt recordate iniqͥtates eoꝝ corā deo ꝑ angelū qͥ p̄eratmoabitis. videlicet ꝙ ip̄i tāta mala vel peiora fecetāt immolādo filios ſuos ⁊ filias ſuas demonibꝰ. vt hr̄ psͣ. ciiij.ꝓpt̓ qd̓ tūc in vindictā hꝰ mali cecidit peſtilētia ⁊ mortalitas in exercitu iſrl̓. ⁊ ſic fuerūt ꝯpulſi recedere ab obſidione ꝓpt̓ pctā ſua p̄terita. Sil̓e āt hꝰ hr̄ Dan̄. x. vbi dr̄ ꝙ angelꝰ qͥ p̄cerat ꝑſis reſtitit angelo qͥ p̄erat iudeis: ⁊ impediuit liberationē captiuitatis iudeoꝝ ad tp̄s: q̄rendo ⁊ ꝓcurādo bonū ꝑſaꝝ qͥbꝰ p̄erat: vt ibidē plenius expoſituꝫ eſt.Incipiūt additiones quarti libri Regum.In qͣrto libro regū in. iij. ca. vbi dr̄ in poſtilla. Arripiēſꝫ filiū ſuū pͥmogenituꝫ ⁊ qd̓ exponit̉ ſic ⁊cͣ. Alit̓ exponitRa. ſa. litteram p̄dictam ⁊cͣ. Additio.

Ec rō Ra. ſa. nō vr̄ rōnabil̓. tū qꝛ nō vider̉ indigͣtiodei ſuꝑ iſrl̓ ratōnabilit̓ cauſari ex peccato aduerſariorū: licet ip̄i iſraelite magis offendiſſent. Nō em̄videt̉ rationabile: vt pctm̄ alicuiꝰ aggrauet̉ ex eo ꝙ aliusin eodē genere peccati minꝰ peccet. tū qꝛ h̓ nō fit aliqͣ mētio d̓ angelo moabitarū ſicut in danielētū qꝛ nec ip̄e angelhabuiſſet rationemimpugnandi iſrae litas ex pctō moabitarū ⁊ iō meliꝰ diceret̉ꝙ rex moabitaruꝫ q̄rens a ſacerdotibusſuis qd̓ eēt merituꝫiſraelitarum ꝓpt̓ qd̓deꝰ eoꝝ tātū feciſſet̉ꝓ eis ad qd̓ ip̄i rn̄dērūt ꝙ ppl̓s iſrl̓ colebat deos moloch et̄hͦ cū tāta deuotione⁊ affectione. ꝙ etiaꝫfilios ſuos eis offerrēt. ⁊ in ignē īmolarent. iuxta illud psͣ.allegatū .ſ. Immolauerūt filios ſuos ⁊cͣ.⁊ iō rex audiēs hͦ immolauit filiū ſuū: exquo rationabilit̓ indignatio dei fuit ſuper popl̓m iſrl̓. et ꝙpct̄ā eoꝝ p̄bebāt exemplū ꝑnicioſum ⁊occaſionē. vt ēt alie gētes gͣuit̉ peccarēt: q̄ quidē expoſitōmagis cōſonat rōi. veriſil̓e eī ē ꝙ ſacerdotes moabite magis ꝯmēdarēt ppl̓m iſrl̓ de cultu deoꝝ qͣꝫ de cultū dei. primo qꝛ hͦ erat magis cōforme ritui gentiū. ſecūdo qꝛ in eodē tꝑe iā ppl̓s iſrl̓ receſſerat a cultū dei. tercio qꝛ magꝭ referendū erat meritū iſraelitarū ad hͦ qd̓ principalit̓ exercebāt: qͣꝫ ad īmolationē yſaac q̄ tot tꝑibus retroactis fuitfacta. ⁊ forte nunqͣꝫ venerat ad moabitaꝝ noticiā: qͥ hyſtorias ſacras non habebant. Replica.N capitulo. iij. quarti libri Reguꝫ vbi poſtillatorladducit rabi Sa. exponentē indignationē dei cōtra iſrl̓ ꝓpt̓ factū regis Noab qͥ immolauit filiuꝫſuū. Burg. aūt nō videt̉ expoſitio ra. ſa. rōnabil̓is iō dicit̉alit̓ ꝙ ſacerdotes moab q̄ſiti a rege de merito filioꝝ iſraelrn̄derūt ꝙ coluerūt moloch. ⁊ ei filios ſuos immolauer̄t:⁊ ſic prauo exēplo motꝰ rex īmolauit filiū ſuū. vn̄ deꝰ indignabat̉ iſraeli. Sꝫ illud burg. dictū vr̄ irrōnabile. Sciebāt eī ſapiētes gētiū ꝙ ex receſſu a deo iſrl̓ ⁊ cultu ydoloꝝiudeis nō poterant ꝓuenire ꝓſpera: ſꝫ potiꝰ aduerſa: ꝓutbalach de cōſilio. Balaaꝫ practicauit cuꝫ filijs iſrael: de qͣpractica hr̄ Nūe. xxij. Sapiētes igr̄ moabitaꝝ hāc practicā ſciētes nō poterāt allegare iudeoꝝ ydolatriā ꝓ meritoſꝫ potiꝰ ꝓ demerito. de qͦ rex Noab nō q̄ſiuit. ſꝫ queſiuit̉qͦ merito filij iſrl̓ tāta bona a deo receꝑint. ad quod bn̄ dic̄ra. ſa. ſapiētes rn̄diſſe ꝙ merito pr̄is abraā: qͥ filiū ſuū immolauit. vn̄ ad īſtar abrae rex ille volens hr̄e ſil̓em a deoſuo fortunā īmolauit filiū ſuū: ſꝫ offenſus deꝰ ꝑꝑ crudelitatē illā. qꝛ īnocētē occidit: ⁊ n̄ deo ſꝫ ydolo īmolauit: nec̄ad mādatū dei ſic̄ abraā. iō potiꝰ debuit ei cedē ad meritūqꝛ nō ad inſtar exēpli abrae factū: ſꝫ angelꝰ moabitaꝝ reſtitit. qꝛ exemplū v̓tuoſū abrae ī exēplū ꝑnitioſū cōuertit̉allegās corā deo ꝙ filij iſrl̓ immolauerūt filios ⁊ filias ſuas demonijs. ⁊ ſic fuit ex qͣdā vt ita dicā remēoratiōe deiꝯͣ iſrl̓ īdigͣtio. ⁊ nō valet qd̓ bur. obijcit qꝛ de illo angelo n̄ſcribit̉. ē eī argumētū ⁊ vickleffab auctoritate negatiua. fi

z iij