Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
282b
Einzelbild herunterladen
 

Liber

p̄dicte oīa ſunt ſubiecta xp̄o homini auctoritatiue. Scd̓mſimilit̓ patꝫ. qꝛ ante reſurrectionē natura humana in xp̄ofuit paſſibilis ⁊ ſubiecta penalitatibus ad ꝯplendū myſteriū noſtre redēptōnis. ⁊ ſic nō fuerūt ei omīa ſubiecta executiue. Sed qn̄ reſurrexit ad vitā īmortalē. natura illa fuit plene glorioſa in aīa ⁊ corꝑe. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ptās eiꝰ tūc fuit ſublimata. ꝓpter qd̓ tūc dixit apl̓is Nat. vlt̓. Data ē mihi ⁊cͣ.⁊ adhuc ſublimabit̉ in futuro iudicio qn̄ ſentētia eiꝰ quaꝫꝓferet in natura hūana. vt p̄dictū eſt ꝑfecte īplebit̉ in omnibus. tā electis qͣꝫ in dānatis. ⁊ ẜm hoc dicit hic. Et ſublimabit cornu xp̄i ſui. Sciendū aūt ꝙ ionathan filiꝰ ozielin trāſlatōie chaldaica aliter exponit canticū anne p̄dictūcuius ſenſum accipiā ꝓut potero. addēdo etiā aliqͣ ad maiorē intellectū dicit igit̉ ꝙ āna ꝑ ſpiritū propheticū cognouit ſtatū iudeoꝝ futurū tꝑe filij ſui ſamuelis. ⁊ tꝑibꝰ ſeq̄ntibꝰ ⁊ ẜm hoc ꝓphetiā ſua protulit ꝑ modū or̄onis ⁊ diuine laudis. ſicut ⁊ pſalmi ſunt quedā ꝓphetie ꝓlate ꝑ modū laudis diuine. Dicit̉ igit̉ ꝙ anna ſpiritu ꝓphetico cogͦuit filiū ſuū ſamueleꝫ futurū prophetā magnū in iſrael. etfacturū ſigna ⁊ mirabilia. ſicut pꝫ .j. Reg .vij. ꝙ ip̄o offerēte ſacrificiū ꝓ filijs iſrl̓. dn̄s intonuit fragore magno. ⁊ exterruit philiſteos ⁊ debellauit. ⁊. j. Reg. xij. ſamuele rogāte deū. dn̄s dedit voces ⁊ pluuias cōtra ſolitū curſum nature. vt ꝑ hoc populꝰ iſrael petēdo regē cognoſceret ſe peccaſſe. vt hr̄. j. Reg. xij. Cognouit etiā ꝙ tꝑe filij ſui filij iſrael de ſeruitute philiſtinoꝝ eſſent liberādi ſaltē in ꝑte. ⁊ ẜmhoc dixit. Exultauit cor meuꝫ in dn̄o ꝓpter p̄dicta. Scd̓ocognouit in ſpiritu ꝓphetico ꝙ filiꝰ filij ſamuelis .ſ. hemancū. xiiij. filijs ſuis futuri erant cantores diuinarū laudumin tēplo dn̄i. vt hr̄. j. Paral̓. xxv. ⁊ ꝓpter hoc dixit. Et exaltatū ē cornu meū .i. gl̓ia mea in deo meo. Tercio vidit anna ꝑ ſpm̄ ꝓphetie ꝙ philiſtei ꝓpter captionē arche ⁊ deductōem in terrā ſuā ꝑcutiēdi erant a dn̄o: intantū ꝙ copellerētur eā remittere ſuꝑ plauſtrū nouū cū emēda ꝓ peccatiſui recognitōe ponēdo in capſella iuxta archā mures aureos ⁊ anus aureos. vt hr̄. j. Reg. vj. ⁊ ꝓpter hoc dic̄. Dilatatū eſt os meū. ad narrandū vindictā dn̄i. Super inimicos meos .i. philiſteos. qͥ erāt inimici populi iſrael. Quialetata ſuꝫ in alutari tuo. in hoc ꝙ coges hoſtes remitterearchā mō p̄dicto. Quarto vidit anna ꝙ ſennacherib dicturus foret blaſphemias cōtra dn̄m. ⁊ ꝙ niteret̉ deſtruere ciuitatem hierl̓m ⁊ templū. ſꝫ angelo dn̄i ꝑcuteret̉ eius exercitꝰ vſqꝫ ad centū. lxxxv. milia viroꝝ. ⁊ ſic cōpelleret̉ fugere in terrā ſuā verecūde vt hr̄. iiij. Reg. xix. ⁊ ꝑ hoc dixit anna. Nō eſt ſanctꝰ vt eſt dn̄s. qꝛ ip̄e eſt ſanctuſſanctoꝝ. vt hī̄Danie. ix. Neqꝫ em̄ eſt aliꝰ extra te .ſ. verus deꝰ. qꝛ alij dicūtur dij erronee. ſicut iupiter ⁊ ſaturnꝰ ⁊ conſimiles. vel ꝑticipatiue vt iudices ⁊ viri ſancti. Et nō eſt fortis ſicut deusnoſter. qꝛ in momēto ⁊ ꝑ vnicū angelū cōteret ip̄ius ſennacherib exercitū. Quinto vidit futuꝝ eſſe ꝙ nabuchodonoſor rex babilonis deſtrueret ciuitatē ⁊ templū ⁊ populuꝫiſrael captiuaret vt hr̄. iiij. Reg. vlt. ⁊ de hoc multū gloriaret̉. ꝓpter qd̓ dixit. Nolite ml̓tiplicare loqui ſublimia gloriantes. de ciuitatis deſtructōe ⁊ populi iſrael captiuatiōeRecedāt vetera de ore veſtro .i. verba ſuꝑba que dicunturvetera. qꝛ initiuꝫ omnis peccati eſt ſuꝑbia. vt hr̄ Eccl̓ia. x.Quia deus ſcientiarū dn̄s eſt. q. d. ip̄e ſit tꝑa futura determinata in quibꝰ adducet ſuꝑ vos vindictā ꝓpter paccata.vn̄ ⁊ poſtea nabuchodonoſor in furiā verſus eſt. vt habet̉Daniel. iiij. Et balthaſar eiꝰ abnepos ẜm ioſephū occiſusẜm v̓o alios hebreos balthaſar fuit eiꝰ nepos cui ꝯcordatdictū Hieremie. xxvij. Ego dedi oēs terras iſtas in manunabuchodonoſor. ⁊ ẜuient ei oēs gētes ⁊ filio eiꝰ ⁊ filio filij eius. nec plures exprimūtur. ⁊ babylon deſtructa fuit ꝑcyrum ⁊ dariū vt hr̄ Dan̄. v. Et ip̄i p̄parant̉ cogitatōes: qꝛhō videt ea q̄ patēt oculis. deꝰ aūt intuetur cor. vt hr̄ j. H egū .xvj. Sexto vidit ꝙ greci afflicturi eſſent filios iſrl̓ tꝑeantiochi illuſtris qͥ coegit filos iſrael tranſire ad gentilemritū. ⁊ in tēplo dn̄i poſuit abominādū idolū. vt hr̄. j. Nacha. j. Et ꝙ ꝑ matathiam ⁊ filios eiꝰ greci forent debellandi. ⁊ mundandū templū dn̄i. vt hr̄. j. Nach̓. iiij. ⁊ propter

hͦ dixit anna. Arcus fortiū ſuꝑatus eſt .i. virtus grecorumeſt debellata. Et infirmi accincti ſūt robore .i. machabei qͥreſpectu grecoꝝ videbant̉ nullius momenti. ⁊ tamē pluries eos ſuꝑauerunt. ⁊ de terra iſrael eiecerunt. vt ptꝫ in ꝓceſſu libri macha. Septimo vidit in ſpiritu tribulatōeꝫ futurā iudeis tꝑe aman agagite. ⁊ filios iſrael liberādos abilla ꝑ mardocheū ⁊ heſter. vt hr̄ in proceſſu libri heſter ⁊ qͣꝫtum ad hoc dixit anna. Repleti al̓s ſaturati pͥus .i. aman⁊filij eius pleni diuitijs ⁊ delitijs tꝑalibꝰ. Pro panibꝰ ſe locauerunt. qꝛ ꝓ ſeruanda ⁊ fuſtentanda vita ſua libent̓ ſuꝑpoſuiſſent ſe ſeruituti heſter ⁊ mardochei. vn̄ Heſter. vij.dicit̉ ꝙ aman rogauit heſter reginā ꝓ anima ſua. Et famelici ſaturati ſunt .i. iudei qui tunc erāt pauperes ⁊ abiecti:ꝑ heſter ⁊ mardocheū fuer̄t eleuati ꝑ totū imperiū Aſſueri. Donec ſterilis peperit plurimos .i. hierl̓m ſiue iudea q̄ẜm hebreos mō dr̄ ſterilis. eo ꝙ iudei qͥ ſunt eiꝰ filij inde ſt̄eiecti. ⁊ ꝑ orbē diſꝑſi. pariet tn̄ plurimos vt dicūt. qꝛ in aduentu meſſie quē expectant: dicūt hieruſalē ⁊ iudeam debere repleri filijs iſrael. ibidē de diuerſis mūdi partibꝰ congregādis. ⁊ dicūt ꝙ tūc oēs alie natōes ſubijcient̉ eis. Etque ml̓tos habebat filios infirmata eſt .i. roma ſiue romanū imꝑium. qd̓ vaſtauit iudeā ⁊ diſperſit iudeos. tūc debilitabit̉ ⁊ ad nihilū deducet̉. Sed illud qd̓ hic dicit̉ de ꝑtuſterilis ẜm veritatē intelligit̉ de eccīa. q̄ pͦ videbat̉ ſterilisꝓpter paucitatē fideliuꝫ. Sed peperit plurimos ī cōuerſione multitudinis gentiū ad fidē. ⁊ ſic exponit apl̓us adGala. iiij. ca. Letare ſterilis ⁊cͣ. Et q̄ ml̓tos habebat filiosinfirmata eſt .i. ſynagoga. vt pꝫ ꝑ orbē vniuerſum. Dominus mortificat. Nic cōſequēter on̄ditur ẜm dictū ionathāfilij oziel vnde p̄dicta cōtingāt .ſ. ex v̓tute diuīa q̄ p̄t mortificare viuentes. ⁊ viuificare mortuos .i. potentes huiꝰ ſeculi deducere ad nihilū ⁊ abiectos ⁊ impotētes qͥ quaſi mortui ⁊ deſcendentes ad inferos cōputant̉ reducere ad ꝓſperum ⁊ potentū ſtatum. ⁊ eodē modo exponitur qd̓ ſubdit̉Dn̄s pauperē facit ⁊ ditat hūiliat ⁊ ſublimat. qꝛ ẜm ipſuꝫpopulū iudaicum quē depauꝑauit ⁊ humiliauit ꝑ romanos ditabit ⁊ ſublimabit ꝑ regē meſſiam. ⁊ ſic eleuabit eūde ſtercore vilificatōnis ad ſedē glorie ⁊ exultatōnis tꝑal̓.Dn̄i em̄ ſunt cardīes terre. In heb̓. hr̄. Fortes terre. Et poſuit ſuꝑ eos orbē. qꝛ terra tenet infimū locuꝫ ſicut ī domofundamentū. Pedes ſanctoꝝ ſuoꝝ ſeruabit ne ruāt in culpam. ⁊ inde in gehennā. Et impij in tenebris conticeſcentſcꝫ in tenebris gehenne. Quia nō fortitudine ſua roborabitur vir. qꝛ nō pōt ꝓpria v̓tute ſubſiſtere niſi diuina v̓tute ſuſtentet̉. Dn̄m formidabūt aduerſarij eiꝰ .i. oēs gētilesquos vocat oēs extra ſectam iudaicā exn̄tes ⁊ iō vocat aduerſarios dei. ⁊ in aduentu meſſie deterreri ⁊ ſubiugari. iōſubdit̉. Dn̄s iudicabit fines terre. reddēs penā ꝓ peccatisꝑpetratis. Et dabit imperiuꝫ regi ſuo .i. meſſio futuro ẜmip̄os. Et ſublimabit cornu .i. ptāteꝫ. Chriſti ſui .i. meſſie qd̓idem ſignat. meſſias em̄ hebraice. ⁊ xp̄s grece. ⁊ vnctꝰ latine idem ſigniqͥcant. Reges em̄ ꝑ vnctōem inſtituebantur⁊ iudei expectant meſſiā futurū regē ⁊ dn̄ari tꝑalit̓ ſuꝑ totum mundū. Ex predictis patet ꝙ expectant p̄dictū meſſiam circa ceſſionē romani imperij. ⁊ ẜm veritatē ille qͥ tuncveniet in maxima ptāte tꝑali erit antixp̄s ẜm ꝙ dic̄ apl̓usij. Theſſa. ij. ca. vbi ſignū p̄cedēs aduentū anrixp̄i dixit eſſe ceſſationē romani imperij dicēs. Qm̄ niſi venerit diſceſſio primū .i. diſceſſio a ſubiectōe romani imperij ẜm ꝙ exponunt doctores. ⁊ reuelatꝰ fuerit hō peccati filius ꝑditionis. i. antixp̄s ⁊cͣ. e Puer aūt erat miniſter. Ex hoc ptꝫqd̓ ſupra dcm̄ eſt .ſ. ꝙ helchana pat̓ ſamuelis fuit de tribuleui. aliter filius eiꝰ non poſſet miniſtrare in tēplo dominif¶ Porro filij heli. Hic ꝯn̄r deſcribitur malicia filioꝝ heli⁊ ſamuelis q̄ fuit occaſio terminādi regimē iudicū ⁊ īchoandi regimē regū. Primo igr̄ deſcribit̉ malicia filioꝝ heliſcd̓o filioꝝ ſamuelis. ca. viij. Prima in duas. qꝛ pͦ deſcribitur filioꝝ heli trāſgreſſio. ſcd̓o tranſgreſſionis punitio ibi.Uenit aūt vir dei. Circa primū deſcribēdo filioꝝ heli maliciā ſcriptura ſil̓ exprimit ſamuelis iuſticiaꝫ. vt oppoſitaiuxta ſe poſita magis eluceſcāt. Prīo gͦ expͥmit̉ malicia fi