Liber

mini filie mi ⁊ abite. Iamem̄ ſenectute confecta ſumnec apta vinculo cōiugaliEtiam ſi poſſem hac noctecōcipere ⁊ parere filios: ſieos expectare velitis donec creſcāt ⁊ annos pubertatis impleant. ante eritisvetule qͣꝫ nubatis. Nolitequeſo filie mi facere hͦ. qͥavr̄a anguſtia magis me pmit. ⁊ egreſſa eſt manꝰ dn̄iꝯtra me Eleuata igit̉ vocerurſū flere ceperūt Orphaoſculata eſt ſocrū ac reuerſa eſt. Ruth adheſit ſocruii ſue. Cui dixit Noemi. Enreuerſa eſt cognata tua adppl̓m ſuū ⁊ ad deos ſuos:vade cum ea. Que rn̄dit.kNe aduerſeris mihi vt rei linquā te ⁊ ab eā. Quocūinqꝫ em̄ ꝑrexeris ꝑgā: ⁊ vbimorata fueris ⁊ ego parit̉n morabor. Populꝰ tuꝰ poo pulꝰ meꝰ. ⁊ deus tuꝰ deusp meꝰ. Que te terra ſuſceperit morientē: in ea moriaribiqꝫ locum ſuſcipiā ſepulture Hec mihi faciat deus⁊ hͦ addat ſi nō ſola morsq me ⁊ te ſeꝑauerit. Uidēsgͦ noemi ꝙ obſtinato ruthanimo decreuiſſet ſecum ꝑgere. aduerſari noluit. necad ſuos vltra reditum per

ſuadere. Profecteqͣꝫ ſuntſimul ⁊ venerunt bethleeꝫQuibus vrbem ingreſſisvelox apud cunctos famapercrebruit. dicebātqꝫ mulieres. Hec eſt illa noemi.Quibꝰ ait. Ne vocetꝭ menoemi .i. pulcrā. ſed vocate me mara .i. amarā. quiaamaritudīe valde repleuits me omnipotens. Egreſſaſum plena: ⁊ vacuā reduxit me dn̄s. Cur ergo vocatꝭ me noemi: quā dominꝰhumiliauit ⁊ afflixit omnipotens. Uenit ergo noemi cum ruth mobitide nuru ſua de terra ꝑegrinationis ſue: ac reuerſa eſt in bethleem quando primū ordea metebantur.ACapitulum. ij.Rat aūt viro elimeech cōſanguineꝰ hōpotens ⁊ magnarū opū nomine booꝫ. Dixitqꝫ Ruthmoabitis ad ſocrū ſuam.Si iubes vadam in agruꝫ⁊ colligaꝫ ſpicas que fugerint manꝰ metētiū. vbicunqꝫ clemētꝭ in me patrifamilias repperero gratiā Cuiilla rn̄dit. Uade filia miAbijt itaqꝫ et colligebatſpicas poſt terga metentium. Accidit aūt vt ager il-

t ¶ Cui dixit noemi. Hic ꝯn̄r deſcribit̉ ipſius ruth cōuerſio. que noluit reuerti ſicut altera ſꝫ ire ad terrā iſrael cuꝫſocrū ſua ⁊ conuerti ad cultū dei vniꝰ gentilitate relictaꝓpter quod dixit. k ¶ Ne aduerſeris mihi ⁊cͣ. reuertēdoad cultū idoloꝝ l ¶ Quocūqꝫ ꝑrexeris ⁊cͣ. Hic dicūt hebrei ꝙ volentibꝰ cōuerti ad iudaiſmumdicenda ſunt grauialegis. ẜꝫ ꝑtē. ſicut volentibꝰ ingredi religionē explicāda ſūtdifficilia illiꝰ religionis. Dicūt igit̉ ꝙ noemi videns ruth velle cōuerti ad iudaiſmū dixit ſibi aliquaonera legis ⁊ primodixit ei ꝙ nō erat licitū iud eis ire extraterrā iſrl̓ niſi ex cauſa magne neceſſitatꝭ⁊ tūc ruth ei rn̄dit.l ¶ Quocunqꝫ ꝑrexeris ꝑgam. ⁊ nō alibiItē dixit ei Nō ē nobis licitū ꝙ ml̓ier ſitſola cū viro niſi fuerit maritꝰ eꝰ. Et ruthreſpōdit. m ¶ Ubimorata fueris ⁊cͣ. nolens eſſe ſine te cū aliquo viro. Iterū dixit ppl̓s hebreoꝝ eſtſubiectus legis onribus in qua ſūt ſexcenta ⁊. xiij. p̄cepta.Tunc reſponditn ¶ Populꝰ tuus ⁊cͣq. d. volo ſubdi legiipſiꝰ. Iteꝝ dixit prohibitu ē nobis colere deos alienos. ⁊ ipſa rn̄dit. o ¶ Deustuus deꝰ meus. q. d.aliū nolo colere. Iterū dixit ei. tranſgreſſoribus legis noſtrein diuerſis caſibꝰ impoītur pena quadruplicis mortis .ſ. lapidationis. cōbuſtiōisſtrangulatiōis in ſuſpenſione. ⁊ occiſionis gladio. vt ptꝫ inexodo. ⁊ deutero. ettunc ruth rn̄dit p ¶ Que te terra ſuſceꝑit morientē in eamoriar. q. d. parata ſum ſuſcipere penā cuiuſcunqꝫ mortſi meruero ſicut tu. q ¶ Uidens igit̉ noemi ⁊cͣ. qꝛ qn̄ aliquis hꝫ firmā voluntatē tranſeundi ad legē diuinā vel religionē nō eſt impediendꝰ. ſeu refutandus. Cetera patētvſqꝫ ibi. r ¶ Dicebantqꝫ mulicres. Hec eſt illa noemi. ẜꝫexpoſitores noſtros legitur dep̄ſſiue ⁊ eſt verbum cōgaudēdi de reditu noemi. ẜm hebreos v̓o interrogatiue. ⁊ eſtverbuꝫ admirandi qͣſi dicat̉. Hec eſt illa noemi qͥ receſſitcum curru ⁊ equis ⁊ diuitijs. ⁊ modo reuertit̉ pauꝑ ⁊ peditando. qꝛ exiuit terrā iſrl̓. de mala cauſa. vt dictū eſt ẜmopinionē hebreoꝝ. ⁊ huic ꝯſonat qd̓ ſequit̉. s ¶ Egreſſaſum plena filijs ⁊ diuitijs. ⁊ vacuā me reduxit dn̄s ⁊ in hͦcōfitetur penā ſibi inflictā a dn̄o ꝓ pctō ſui exitꝰ de terraiſrl̓ ex mala cā. vt. sͣ. dictū ē .ſ. ẜm opinionē hebreoꝝ.¶ Capitulum. ij.

Rat aūt. Hic ꝯn̄r deſcribit̉ ipſiꝰ ruth conuerſatiovirtuoſa. ⁊ qꝛ humilitas eſt fundamentū oīm v̓tutū. iō circa eā primo deſcribit̉ humilitatis virtusſecūdo honeſtatis decꝰ. ibi. Accidit aūt. tertio gratitudoin beneficijs. ibi. Que cadens in faciē ſuā. quarto ſollicitudo ī exercitijs. ibi.Collegit ergo. Hūilitas aut eius apparet in hoc ꝙ obtulitſe ad colligendū ſpicas in agro de volutate ⁊ licentia ſocrꝰſue. p̄mittit̉ tn̄ h̓ nomen ip̄iꝰ booꝫ eo ꝙager in quo collegiterat ipſiꝰ qͥ etiā eratde cognatiōne mariti ſui defuncti. ⁊ hoceſt qd̓ d̓r. a ¶ Eratāt viro elimelech cōſanguineꝰ. Dicūt hebrei ꝙ elimelechſocer ruth ⁊ ſalmon pr̄booꝫ fuerūt fratres.⁊ ſic maritꝰ ruth etbooꝫ erant cōſanguinei germani. Sꝫ primū dictū videt̉ falſūquia ſalmon qui genuit booꝫ de raab fuit tempore ioſue ⁊ accepit vxorē raab pꝰdeſtructionem vrbishiericho. qꝛ tūc fuitcopulata ppl̓o iſrl̓.vt hr̄ Ioſue. vj. hocaūt fuit circa principiū ducatꝰ ioſue. Aprincipio vero ducatus eiꝰ vſqꝫ ad abeſſan. quē hebrei dicn̄teē ip̄m booꝫ fluxer̄tanni.cclxxij. Et multo plures fluxerūt vſqꝫ ad heli. ⁊ iō ſi ẜmopīonē hebreoꝝ dicat̉ ꝙ booꝫ ⁊ abeſſanidē hō fuit. impoſſibile vr̄ ꝙ elimelechfuerit frat̓ ſalmon qꝛruth vxor maalon filij elimelech adhucerat iuuenis. vt ſatꝭptꝫ ex ſequētibꝰ. qnfuit copulata matrimonio ipſi booꝫ adhuc potenti generare. ⁊ adhuc magisimpoſſibile ē ſi dicat̉ ꝙ booꝫ fuit tꝑe beli qͥ poſtea ꝑ multos annos iudicauit. ꝓpter qd̓ dicūt doctores noſtri ⁊ bene. vt videtur ꝙ tres fuerunt booꝫ ſibi ſuccedentes. quoꝝprimus fuit auus. ſecundus filius ⁊ terciꝰ nepos. primusfuit filius Salmon quē genuit de raab. ⁊ tercius fuit iſtequi genuit obed ex ruth. ⁊ hoc idem dixit ſuper Nath̓. j.capl̓o. vbi iſti tres ſub vno nomine comprehenduntur. tuquia comprehenduntur eodem modo in fine huius libriſub vno nomine. tum quia matheus euangeliſta geneatogiam ſaluatoris in tribus quaterdenis voluit deſcribere.vt ibideꝫ dicitur in quo aūt gradu vltimus booꝫ attingebat ipſi elimelech ⁊ filio eius maalon poſtea dicetur. Cetera patent in littera. h ¶ Accidit autem. Hic deſcribitipſius ruth honeſtatis decus quod ꝑcepit booꝫ veniensad meſſores ſuos. vnde ſubditur.