Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
209b
Einzelbild herunterladen
 

Liber

e cognitū eſt: vt audiret populus vocē dn̄i dei lnquēftis de medio ignis ſicut tug audiſti ⁊ vidiſti: ſi fecit dehus vt ingrederet̉ ⁊ tolleretſibi gentē de medio nationū ꝑ tētatōes: ſigͣ atqꝫ porntenta: ꝑ pugnā ⁊ robuſtaꝫmanū extentūqꝫ brachiumn⁊ horribiles viſiōes iuxtaoīa q̄ fecit ꝓ nobis dn̄s deus nr̄ in egypto vidētibusoculis tuis: vt ſcires qͦniādn̄s ip̄e eſt deꝰ: ⁊ nō ē aliꝰp̄ter vnū. De celo te fec̄ audire vocē ſuā vt doceret teꝑ ⁊ in terra on̄dit tibi ignemſuū maximū: ⁊ audiſti verqba illiꝰ de medio ignis qͥadilexit pr̄es tuos: ⁊ elegitſemē eoꝝ poſt eos Aduxitqꝫ te precedēs ī ꝟtute ſuamagͣ ex egypto vt deleretnationes maxīas ⁊ fortiores te in ītroitu tuo: ⁊ ītroduceret te: daretqꝫ tibi terrram eaꝝ ī poſſeſſionē ſicutcernis in pn̄ti die. Scito gͦhodie ⁊ cogitato in cordetuo ꝙ dn̄s ip̄e eſt deꝰ ī celo ſurſum ⁊ ī terra deorſuꝫt ⁊ nō ſit aliꝰ. Cuſtodi precepta eiꝰ atqꝫ mādata q̄ egop̄cipio tibi: vt bene ſit tibi⁊ filijs tuis poſt te: ⁊ ꝑmaneas multo tꝑe ſuꝑ terraꝫ

quā dn̄s deus tuus datuvrus eſt tibi. Tūc ſeparauitmoyſes tres ciuitates trāſiordanē ad oriētalē plagā:vt confugiat ad eas qͥ occiderit nolēs ꝓximū ſuū necfuerit ſibi īimicus an̄ vnuꝫ⁊ alteꝝ diē: ⁊ ad haꝝ aliqͣꝫvrbiū poſſit euadere boſorin ſolitudīe q̄ ſita eſt ī terracāpeſtri de tribu ruben. etramoth ī galaad q̄ eſt ī tribū gad: ⁊ golā ī baſan quex ē in tribu manaſſe. Iſta eſtlex quā ꝓpoſuit moyſes coram filijs iſrl̓: ⁊ hͨ teſtimoa nia ⁊ ceremonie atqꝫ iudicia que locutus eſt ad filios iſrael qn̄ egreſſi ſunt deegypto trans iordanē ī valle cōtra phanū phogor interra ſeon regis amorrei qͥhabitauit in eſebon quemꝑcuſſit moyſes Filij quoqꝫiſrael egreſſi ex egypto poſſederunt terram eius ⁊ terram ogregis baſan duorūregum amorreoꝝ qui erāttrans iordanē ad ſolis ortum ab arper q̄ ſita eſt ſuꝑripā torrētis arnō vſqꝫ admontē ſanir qͥ eſt ⁊ hermōoēꝫ planiciē trās iordaneꝫad orientalē plagā vſqꝫ admare ſolitudinis ⁊ vſqꝫ adradices montis phaſga.

e Ut audiret populꝰ vocē dei loquētis. dādo ſibi immediate mandata. f Sicut tu audiſti ⁊ vidiſti. In hebreohr̄. Et vixiſti. q. d. hoc nō eſt factū alteri ppl̓o. Cōſequēterrepetit de pietate legiſlatoris in eductionē ppl̓i de egyptocū dr̄. g. Si fecit deꝰ .ſ. alteri ppl̓o h Ut ingre. ⁊ tol.ſibi gētē. ſic̄ ꝑ effectꝰſue v̓tutꝭ ingreſſus ēegyptū vt te inde tolleret. i Per tentationes pͦ mandandopharaōi ſimplici verbo vt te dimitteret vihr̄ Exo. v. qͣſi tentāsſi dimitteret pppl̓mabſqꝫ flagello.k Signa. q̄ dedit fieri ꝑ moyſen: vt ſibicrederet ꝙ eſſet nūcius dei ſicut fuit verſio virge in ſerpentē⁊ ſil̓ia. l Atqꝫ portenta .i. plagas egypto illatas m Perpugnaꝫ ⁊ robuſtammanū ⁊cͣ .ſ. ī mari rubro ẜm ꝙ dr̄ Exodi.xiiij. Dn̄s pugnabitꝓ nobis ⁊cͣ. n Ethorribiles viſiones.ẜm ꝙ hr̄ Sap̄. xviij.Uiſus maloꝝ ſomnioꝝ turbauer̄t eos⁊cͣ. o De celo tefecit audire voceꝫ ſuam. h̓ accipit̉ celū acreū qꝛ vox illa formabat̉ in cacumīe montis ſynai immediatea deo vel miniſterioangelico: ⁊ audiebatur a ppl̓o exn̄te circa pedē mōtis. Conſequenter repetit deterrore ptātis cū dr̄.p Et in terra on̄dittibi ignem ſuū maximū qͥ erat valde terribil̓. vt hr̄ Exo. xix.q Quia dilexit patres tuoſ. hoc inducitur ad on̄dendum ꝙiſta beneficia deꝰ nōfecit filijs iſrl̓ ꝓpter bonitatē eoꝝ ſꝫ ꝓpt̓ merita patꝝ: abraāyſaac: ⁊ iacob. r Sicut cernis in pn̄ti die de t̓ra ſeon ⁊ogdata tibi. Cōſequēter ex p̄dictis concludit̉ ꝙ latria ſolideo ſit impendēda: cū dr̄. Scito gͦ hodie ⁊cͣ. ſcd̓o ꝙ eiꝰ lexſit cuſtodiēda cū d̓r. t Cuſt. p̄ce. eiꝰ. ⁊ pꝫ lr̄a. v Tūc ſeꝑauit. vidēs em̄ moyſes īminē mortē ſuā ſeꝑauit tres ciuitates trās iordanē vt poſſent ibi refugere ⁊ ſaluari qͥ abſqꝫinimicitijs ⁊ a caſu ꝓximū occiderēt: ⁊ pꝫ lr̄a. Sciendū tn̄ꝙ iſte ciuitates nō fuerūt ſimpliciter determinate ad refugium qͦuſqꝫ alie tres fuerūt inſtitute in terra chanaā: ꝓutdictū fuit Numeri. xxxv. vbi etiā determinatū fuit qͥ ⁊ qͣliter deberēt ſaluari: ⁊ qͥ nō. x Iſta eſt lex. Hic ponit̉ cōcluſio intenta in hͦ ca. ad hoc em̄ replicauit legis dationeꝫdeclarādo eminentiā legis ⁊ legiſlatoris vt ꝑ hͦ redderent̉filij iſrl̓ attēti ad intelligendū ⁊ retinendū legē q̄ erat replicanda ⁊ declaranda ca. ſequenti: ⁊ vltra vſqꝫ in finē libri ⁊qͣntum ad hoc dicit̉. x Iſta eſt lex. quā ꝓpoſuit moyſeſſ. ca. ſequenti. y Et hec teſtimonia. ꝑ legē em̄ ītelligunt̉precepta decalogi ꝑ teſtimonia intelliguntur alia p̄ceptamoralia. z Et ceremonie. ꝑ hoc intelligunt̉ ceremonia

lia precepta que ordināt hoīem ad cultū dei. a¶ Atqꝫ indicia que ordinant̉ ad iuſtū conuictū cū ꝓximo. Tāgiturec̄ tp̄s huiꝰ explanatōis cū dr̄. Qn̄ egreſſi ſunt de egypto.⁊ locus ibi trās iordanē ⁊cͣ. ⁊ qͣliter fuit acqͥſitꝰ cum ſb̓dit̉.Filij qͦꝫ iſrl̓ egreſſi de egypto poſſederūt terram eius ⁊cͣ. In ca. iiij. vbi dr̄ inpoſtilla. Ne forte eleuatis ocul̓ ī celū ⁊cͣ. Additio .j.On vr̄ ſuffici.Anens rō in ꝓpoſito quā poſtillator hic aſſignat dicēs: ꝙ ſi creature humane nō dꝫ impēdilatria multo minuscorꝑibꝰ celeſtibꝰ queꝓpter hoīeꝫ ſunt fcā.Primo qͥa non eratnotuꝫ his qͥbus loq̄batur ꝙ motus celieſſet ordinatꝰ ad cōpletionē numeri electoꝝ: ⁊ ꝙ ip̄o ꝯpletoceſſaret non em̄ h̓ hr̄ex aucͣte diuīa ī legemoſayca ꝯtenta quāille ppl̓s reciꝑe tenebat̉ ſi potiꝰ ex aucͣteno. te. qd̓ erat eis ignotuꝫ vn̄ rō p̄dcā nōꝯcludebat eis qͥ mediū huiꝰ cōſequētieignorabant. ſcd̓o qͥapoſito ꝙ motus celiordinetur ad cōpletionem numeri electorum. ex hoc nontollitur quin huiuſmodi motus habeat efficatiā in his inferioribus magis qͣꝫalie creature: qͣꝝ ſil̓itudines h̓ ꝓhibet vtiumentoꝝ auiū ⁊ reptiliū: ⁊ hmōi. Et iōex hͦ ꝙ alijs creaturꝭinferioribꝰ ꝓhbeturcultus latrie impēdinō ſequit̉ ꝙ tal̓ cultꝰnō deberet impendicorꝑibꝰ celeſtibꝰ queſunt altioris ⁊ maioris efficacie. t̓cio qꝛ ẜm ſcm̄ Tho. ī prima ꝑte. q. lxx. ar. iij. ī rn̄ſione ad ſcd̓ꝫ arg. Nihil ꝓhibꝫ diciꝙ dignior creatura fcā ſit ꝓpter inferiorem: nō ẜm ꝙ in ſecōſiderat̉: ſꝫ ẜm ꝙ ordinat̉ ad integritatē vniuerſi: ⁊ ideodato ꝙ corꝑa celeſtia ꝓpter hoīeꝫ ſint fcā ex hͦ nō tollit̉ qͥnſint digniora: vt ꝑ conſequens eis aliquis cultus impenderetur a ſuis inferioribus: p̄ſertim ab hominibꝰ qͥ tꝑaliaprincipaliter ſequunt̉: in quibꝰ celeſtia corꝑa euidētes habent effectus: vn̄ aliter videt̉ dicendū hic. Ad qd̓ ſciendūeſt. ꝙ vbi trāſlatio noſtra habet: q̄ creauit dn̄s deꝰ in miniſteriū cūctis gētibus: hebraica lr̄a hꝫ. Que diſtribuit dn̄sdeus tuus cunctis gentibꝰ. cuius ſenſus ẜm quoſdam hebreoꝝ expoſitores eſt: ꝙ ſicut deꝰ deputauit ad cuſtodiasſingulaꝝ gentiū ſingulos angelos. vt patet Danie. x. cap.de principe regni perſaꝝ: ⁊ de principe regni grecoꝝ: ſic etſingulis gentibus deputauit ſingula aſtra: qͥbus tales getes exhibebant cultū: qd̓ ſane intelligendū eſt prout ī gloſa tradit̉: ⁊ eſt auguſt. vbi dicit ſic. Nō ita dictū eſt: vt taqꝫdeus preceꝑit ea .ſ. aſtra a ceteris gētibus coli: ⁊ a populoſuo non coli: ſed quia p̄ſciuerat gentes culturā eis exhibi