Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
143a
Einzelbild herunterladen
 

Exodus

omnia que ſibi fuerant impetrata. Qui videbant faciem egredientis moyſi eēh cornutam: ſed operiebat ille rurſus faciem ſuam: ſiquando loquebat̉ ad eos.

Lh Sed operiebat rurſus ille faciem ſūam ⁊c̄. In hebreohabet̉. Et reponebat velamen ſuꝑ faciē ſuam donec veniret ad loquendū cuꝫ eo. id eſt cum deo. In ca. xxxiiij. vbi dr̄ in poſtilla. Preſcinde tibi ⁊cͣ. Additio.Onſequēterait dn̄s moy R. Preſcīdetibi duas tabulas ⁊cͣin qͦ deꝰ ſe oſtēdebatiam placatū populo volēs vt fierēt aliedue tabule teſtamēti: q̄ ponende erantſub ꝓpiciatorio et ꝑꝯn̄s ⁊ tabernaculuꝫerat ſicut priꝰ fuerat diſpoſitū edificandū. ⁊ ſic deꝰ ambularet inter eos ꝓut moyſes petiuerat. Et exponat̉ lr̄a ꝓutin poſtil. vſqꝫ ibi. Nec videat̉ quiſpiā ꝑ totum monteꝫ ⁊cͣ. Obi attendendū eſt ꝙ iſta ꝓhibitio nō fuit ſolū facta obreuerentiā diuinitatꝭ in montē deſcendentꝭ. in ſigno viſibili ꝓut dicit poſtil. qꝛ ſepe deꝰ apparuit in ſigno viſibili taꝫin monte ſynai qͣꝫ in alijs locꝭ pn̄te ppl̓o: ⁊ nō fit ſil̓is ꝓhibitio niſi ſolū ī datōe legꝭ ſupra. xix. ca. vbi ppl̓s fuit ꝓhibitꝰ ne aſcendēt in monteꝫ nec ip̄m tangē̓t. ſꝫ ꝓhibitio hͦ de hͦfacta eſt maioris reſtrictōnis qͣꝫ ibi. qꝛ ibi ſolū videt̉ ꝓhiberi ne qͥs aſcenderet in montē: nec tangeret eū. Hic aūt ꝓhibet̉ ne quiſpiā videat̉ ꝑ totū montē: qd̓ eſt maius. Similiter ibi p̄cipiebat̉ aaron aſcende cū moyſe vt dr̄ in lr̄a. hicaūt dr̄. Nullus aſcēdet tecū. Ex qͥbus ptꝫ ꝙ iſta deſcenſiodei in ſigno viſibili hͦ tꝑe facta erat maioris ſolēnitatis qͣꝫilla q̄ fuit in datōne legꝭ. Cuiꝰ rō eſt: qꝛ ibi ꝓponebant̉ p̄cepta cōia toti ppl̓o. hic aūt on̄debant̉ moyſi archana dei q̄alijs nō licebat vt ſic on̄derent̉: ⁊ inde eſt ꝙ poſt hāc reuelatōeꝫ in facie moyſi apparuerūt radij miri ſplendorꝭ: vtꝫinfra in fine huiꝰ ca. qͦs tn̄ nō legit̉ habuiſſe in datōne legꝭnec in alijs apparitōibꝰ ſeu collocutōibꝰ cū deo an̄ hoc factis. Sequit̉ in lr̄a. Cū deſcendiſſet .ſ. deꝰ mō p̄dicto: ſtetitmoyſes cū eo .ſ. deo: fuerat em̄ ſibi p̄ceptū exp̄ſſe. Stabiſqꝫ mecū. ⁊ ſequit̉ in lr̄a. Inuocās nomē dn̄i .ſ. moyſes quiinuocabat dn̄m. q. d. Aſſum dn̄e qꝛ vocaſti me. Et ſequit̉in lr̄a ẜm tranſlatōeꝫ nr̄am. Quo tranſeūte corā eo ait dominator dn̄e deꝰ ⁊cͣ. q̄ quidē verba exponunt̉ cōiter ꝓut inpoſtil. ſic .ſ. Cum tranſiſſet dn̄s an̄ moyſen in nube glorioſa: vt dictū eſt: moyſes ait .ſ. adorādo. Dn̄ator dn̄e deꝰ ⁊cͣ. ⁊ſic cum dr̄. dn̄ator dn̄e ⁊cͣ. exprimit̉ forma or̄onis ipſiꝰ moyſi: ſꝫ bene intuenti hebraicam veritatē ⁊ alia p̄cedētia ⁊ ſequētia q̄ ad intellectū hꝰ paſſus ꝑtinēt. manifeſte pꝫ ꝙ predicta v̓ba nō ſunt moyſi orantis. ſꝫ potiꝰ v̓ba dei docentismoyſen vias ſuas. ꝓut ab eo in p̄cedēti ca. petierat. vn̄ hͨtria noīa diuina q̄ pͦ ponunt̉ ſunt indeclinabilia ī hebreoet nō ſunt intelligenda in ſenſu vocatiui caſus. q. moyſesvocaſſet deū ꝑ illa tria noīa ip̄m orando. ſꝫ intelligēda ſūtin ſenſu accuſatiui caſus. ſic vt intelligat̉ deū clamaſſe ſeulegiſſe corā moyſe oīa diuina noīa q̄ hic ꝯtinent̉ tam ſubſtantiua qͣꝫ adiectiua in quibꝰ vie dn̄i ſupradicte declarantur. vn̄ hebraica veritas ſic hꝫ in hoc loco. et tranſiuit dn̄scorā eo ⁊ vocauit ſeu clamauit vel legit. Dn̄s deꝰ: verbuꝫem qd̓ hic ponit̉ qd̓libet iſtoꝝ triū ſignificat indiſtincte ſcꝫvocare legere vel clamare. ſicut ſupra cū dicit̉ in p̄cedentica. Et vocabo in noīe dn̄i corā te. qd̓libet illoꝝ triū intelligitur. vnū em̄ ⁊ idem verbuꝫ ponit̉ hic ⁊ ibi. vnde in hͦ qd̓dicit̉. Et tranſiuit dn̄s. implet̉ illud qd̓ ꝓmiſerat. Ego trāſire faciā ⁊cͣ. in illa em̄ ſpecie glorioſa tranſeūte ante moyſen rep̄ſentabat̉ deus qui eſt ſummū bonū increatum qd̓hic deſignat̉ ꝑ faciem ⁊ etiā bonū creatū a deo in creaturis ꝑ diuinam ꝓuidentiā ꝓcedens. vtrunqꝫ em̄ bonuꝫ predictum includebat̉ in hoc qd̓ dixit. Ego tranſire faciaꝫ ⁊cͣ.vt dictū eſt: in hoc aūt quod ſequit̉. Et vocauit ſeu clamanit vel legit dn̄s deus ⁊cͣ. implet̉ illud qd̓ deus p̄dixerat in

p̄cedenti ca. Et vocabo ſeu clamabo vel legam nomē domini ⁊cͣ. eadeꝫ em̄ verba ponunt̉ vtrobiqꝫ niſi ꝙ in primoloco illud verbū qd̓ dicit̉ Uocabo vel legā eſt futuri temporis. qꝛ hoc ꝓmittebat eē fiendū. in hoc aūt loco ponituridem verbū p̄teriti tꝑis. qꝛ hic adimplebat ꝓmiſſionē p̄dictā in qͣ quidē clamatōne ſeu electōe diuini noīs deꝰ oſtēdit moyſi vias ſuas. ꝓut ab ipſo petierat. Circa qd̓ licꝫ tenendū ſit ꝙ iſta ꝓut ſunt archana dei moyſi tanqͣꝫ fideliſſimo in tota domo dn̄i fuerūt altiori mō declarata qͣꝫ nr̄afragillitas caꝑe poſſit. qꝛ tn̄ ẜm apl̓m ℟o. xv. Quecunqꝫſcripta ſunt ad nr̄am doctrinā ſcripta ſunt. inſiſtenduꝫ videt̉ circa ſingula in bac clamatōe ſeu lectōe noīs diuini cōtenta ꝓut modulꝰ nr̄e fragilitatꝭ attinge̓ valet vt idē ſenſuslr̄alis ſaltem planꝰ aliqͣliter elucidet̉. vn̄ notandū ꝙ in hacclamatōne ſeu lectōne pͦ ponit̉ nomē ꝓpriū diuinuꝫ. ⁊ hoccum dr̄. Dn̄s. In cuiꝰ loco eſt in hebreo nomē tetragrammaton qd̓ ꝓprie ſignificat infinitatē diuini eē. quā Damaſcenus pelagū ſub̓e infinite noīat. in qͣ infinite fundanturcetera attributa diuina. ꝓut sͣ. ī addit̉. ſuꝑ Exo. iij. ca. ar. vtractant̉. ſcd̓o v̓o loco repetit̉ idem nomē ad denotanduꝫom̄ipotentiā diuinā q̄ fundat̉ in eē diuino ẜm qd̓ eſt infinitū. ꝓut in p̄dicta addi. ar. xij. hr̄. Per hͦ aūt qd̓ ſequitur.Deus: intelligit̉ ꝙ ille dn̄s p̄dictus ſua bonitate ꝑfecta hꝫꝑuidentiā vl̓em de rebus. vn̄ Dyoni. xij. ca. de diui. noībꝰDeus eſt qͥ videt oīa ꝓuidentia ⁊ bonitate ꝑfecta: q̄ qͥdemꝓuidentia p̄cipue ꝯſiſtit ī miſeratōibꝰ diuinis erga creaturas. vn̄ in pſal. Niſeratōes eiꝰ ſuꝑ oīa oꝑa eiꝰ. Om̄ipotētia v̓o diuina ꝓut eccīa in collecta cantat ꝑcendo maxime⁊ miſerando manifeſtat̉: ⁊ id̓o illa que ſequunt̉ q̄ ꝑtinentad vias dn̄i on̄dendas maxime ⁊ p̄cipue tendūt ad mīamin qͥbus tn̄ ſꝑ ſaluat̉ rō iuſticie ſeu veritatꝭ. qd̓ ſic pꝫ. per hͦem̄ ꝙ dr̄. Miſericors intelligit̉ deus. ꝓut regit vniuerſumẜm ſuā miſcd̓iam abſolute ſumptā q̄ creatōeꝫ rerū includit in qͣ rō diuine miſcd̓ie relucet inqͣꝫtum res de nō eē ineſſc ꝓducit qd̓ ſoli deo ꝯpetit. ⁊ ē primꝰ modus diuine miſericordie erga creaturas in ordine nature in qͣ quidē miſeratōne ſaluat̉ etiā rō veritatis ſeu iuſticie inqͣꝫtum ſic deus res in eſſe ꝓducit. ẜm qd̓ ꝯuenit diuine ſapīe ⁊ bonitati. ꝓut in prima ꝑte. q. xxj. ar. iiij. in cor. q. Sequit̉ in literanr̄a ⁊ clemēs vbi in veritate hebraica hr̄. Gratuitꝰ ſeu gratificus. nomē em̄ adiectiuū quod in hͦ loco ponit̉ a nullo.alio deriuat̉ niſi a noīe gr̄a gratificante: ꝑ qd̓ intelligit̉ qd̓ſupra naturā quā deꝰ creat. qn̄qꝫ infundit ſeu dat gratiamſuꝑadditā nature. ⁊ hoc ſiue intelligat̉ de gr̄a ꝑ quā participatio diuine ſimilitudinis ē in creatura q̄ dr̄ gr̄a gratufaciēs ſiue de alijs gratijs q̄ gratis dant̉ a deo ipſis creaturis ꝑ vtrāqꝫ em̄ deꝰ mouet ſeu gubernat creaturā rōnalemẜm ꝓpoſitū ſue voluntatis: in quo etiā ſaluat̉: rō miſericorcordie ⁊ veritatis modo predicto. Per hoc autem quodſequitur. Patiens. ⁊ in alijs locis longanimus. videt̉ quidam effectus intelligendus diuine miſeratōnis circa creaturas rōnales delinquentes a via ſalutis quarū defectusqn̄qꝫ diſſimulat vt penitentie locus detur. vnde Sapien.xj. ca. Diſſimulans peccata hominum ꝓpter penitentiamcuiꝰ exemplū habet̉ ſupra Gen̄. vj. vbi in prima etate diluuio ꝯdēnata deus ꝯceſſit dilatiōeꝫ pene ꝑ. cxx. annos vtſpacium poſſint habere penitentie: in quo ſic̄ miſeratō diuina relucet penas differendo. ſic eius iuſticia manifeſtat̉penas in penitentibus offerendo. ꝑ hoc aūt quod ſequit̉.Et multe miſericoſdie: intelligitur ꝙ deus multifarie multiſqꝫ modis creaturis ratōnabilibus ſuam impendit miſericordiā. Deꝰ em̄ qn̄qꝫ releuat miſerias hoīm non intuitumeritoꝝ vel demeritoꝝ: ſed ſolū intuitu tribulatōnis ſeuoppreſſionis qͣs patiunt̉. in qͦ videt̉ quodāmodo habereſe erga hoīes ſicut ille qͥ miſerijs alioꝝ ꝯpatit̉. vt cum dr̄ īpsͣ. Vidit cū tribularent̉ ⁊cͣ. ⁊ ſic in multis alijs in qͥbusnulla exprimit̉ ratio quare deꝰ talibꝰ miſeret̉ niſi ſola tribulatio ⁊ afflictio miſeroꝝ. Qn̄qꝫ etiam releuat miſeriasſeu defectus hominū nō intuitu meritoꝝ ſeu demeritoꝝ.nec etiā afflictōnis ſeu tribulatōnis. ſꝫ tm̄ ex ſola gratuitadiuina voluntate. cuiꝰ exemplū hr̄ in Paulo Act̉. ix. c. de