Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
93a
Einzelbild herunterladen
 

Exodus

rum ꝓut large deducit̉ in poſtilla. nō eſt verū niſi p̄ſuppoſito ꝙ iochabeth ꝯputaret̉ inter ꝑſonas q̄ ingreſſe ſūt egyptum cū iacob: qd̓ quidē p̄ſuppoſitū in lr̄a nullū hꝫ fundamentū: vt dictū eſt vn̄ ad hāc obiectōeꝫ poſtil. tolendaꝫpōt dici: ꝙ leui genuit iochabeth ꝑ magnū tp̄s pꝰ ſuuꝫ ingreſſum in egyptū: vtputa ꝑ. lx. ānos fere: qͥbus ſubtractꝭa nūero. ccx. annoꝝ qͥbus fuerūt in egypto ꝓut deduciturin poſtilla. remanēt. cl. a qͥbus ſe retrahant̉. lxxx. anni. qͦshēbat moyſes in exitu de egypto: ꝓut. jͣ. vij. ca. remanent.lxx. āni: in qͣ etate erat iochabeth cū genuiſſet moyſen qd̓nō eēt ad miraculū ꝯputandū cum leui pater ipſiꝰ iochabeth vixit. cxxxvij. ānis. ⁊ totidē fere caath frater ipſius iochabeth. ſimiliter ⁊ amrā vir eiꝰ: vtꝫ. jͣ. vj. ca. Cum igit̉ tūctꝑis hoīes illiꝰ ꝯgregatōnis .ſ. ipſiꝰ leui attingebant cōiterętatē. cxxxvij. annon nimirū ſi femina illiꝰ cognitōis cōcepiſſet cū eēt ſeptugenaria: ⁊ multominꝰ mirandū de cōceptione aaron ⁊ marie: qͥ fuerūt ꝯcepti anteqͣꝫ moyſes: et ꝑꝯn̄s in minori etate. Sara autē erat nonagenaria ⁊ deſierant ei fieri muliebria. vt sͣ. Gen̄. xviij. ca. ⁊ id̓o nō eſt accipienda in argumentū ꝯͣ p̄dicta. Dd̓m eſt igit̉: ꝙ vxor amram fuit iochabeth ſoror caath: ꝓut dr̄ in glo. predicta. Etidem dr̄ in tranſlatōe chaldaica: cui lr̄a hebraica vt dictuꝫeſt oīno ꝯſonat: licet nō idē dicat trāſlatio nr̄a. Nec pōt ꝯͣp̄dicta obijci ꝑ hͦ ꝙ leui nō eēt in etate generādi in āno. lx.poſt ingreſſum egypti. nā leui in ingreſſu egypti erat. xlv.annoꝝ fere: qd̓ ſic pꝫ: nam iacob ſtetit in domo labā ꝑ ipaciū .xx. annoꝝ vt ſupra Gen̄. xxxj. ca. a qͥbꝰ ſi ſubtrahātur.vij. anni: qͥbus ſeruiuit iacob anteqͣꝫ accepit lyam. ⁊ tribuſannis fere qͥbus nati ſunt ruben ⁊ ſymeon ⁊ leui ſucceſſiue: vt ſupra Gen̄. xxix. remanēt. x. āni fere a natiuitate leui vſqꝫ ad finē. xx. annoꝝ p̄dictoꝝ: a qͥbus ſi ſubtrahanturſex āni qͥbus ſeruiuit iacob in domo laban ꝓ gregibꝰ natoiam Ioſeph: vt in p̄dicto ca. reſtat ꝙ a natiuitate leui vſqꝫad natiuitatē ioſeph fluxerūt. v. āni fere. Ioſeph aūt cumiacob ⁊ filij eiꝰ ingrederent̉ egyptū erat. xxxix. annoꝝ. naꝫcum pͦ ſtētiſſet corā pharaone erat. xxx. ānoꝝ. ⁊ poſtea fluxerēt. vij. anni fertilitatꝭ ⁊ due ſterilitatꝭ: vt ſupra Gen̄. xlvSequit̉ gͦ ꝙ leui in illo ingreſſu erat. xlv. annoꝝ fere vt dictū eſt. qͥbus ſi addant̉. lx. anni vſqꝫ ad natiuitatem iochabeth: ſequit̉ ꝙ leui erat. cv. annoꝝ cū eā genuit. qd̓ nō ē cōtra curſum nature. Leui em̄ vixit. cxxxvij. ānis vt. jͣ. vj. ca.⁊ ſic tꝑe generatōnis iochabeth adhuc remanebat quarta ꝑs fere etatꝭ ſue tranſeūda. Conſtat aūt ꝙ in modernistꝑibus licet duratio cōiter menſuret̉ in. lxx. annis iuxͣ poſtillā: adhuc hoīes tn̄ generāt cū ſint. lx. annoꝝ ⁊ vltra: qͣꝫuis nō remaneat niſi octaua ſeu ſeptima ꝑs etatꝭ fere. Adillud aūt ꝙ obijcit di. ꝙ matrimoniū cū auia illicituꝫ eratẜm legē. ⁊ ꝙ multa q̄ ꝑtinēt ad mr̄ioniū fuerāt obſeruataan̄ legē: qd̓ intendit ꝓbare ꝑ hͦ ꝙ iudas ꝯtūxit onā filiū ſuum vxoris fratrꝭ ſui defuncti: vt Gen̄. xxxviij. Ad hͦ dd̓mꝙ an̄ legē ſi aliqͣ obſeruabant̉ de his q̄ ꝑtinēt ad mr̄ioniūhͦ erit caſua iter nō aūt ex obligatōne. Obligatio em̄ legisnō ſe extendit ad p̄terita vn̄ manifeſtū eſt ꝙ iacob hūit duas ſorores in vxores. qd̓ tn̄ ꝓhibitū eſt in lege Leui. xviij.Thamar etiā ẜm legē iuceſtū ꝯmiſit ſciēter cū ſocero ſuoiuda: ⁊ tn̄ iudas eū iuſtificauit di. Iuſtior me eſt sͣ. Genexxxviij. ca. Ex qͥbus ptꝫ ꝙ mr̄ionia q̄ erāt illicita tꝑe legisnō erāt illicita an̄ legē. Si āt ꝯͣ hͦ dicat̉: ꝙ iacob illas habuit ex iuſſu ſeu inſtinctu diuino: ſil̓r ⁊ thamar ꝓpter fructumqͥ ex p̄dictis mr̄ionijs ſecutꝰ eſt: ſimiliter pōt de amrā dicinotabilis em̄ fructꝰ fuit ſecutus ex illo mr̄ionio .ſ. moyſeslegiſlator ⁊ redemptor populi. ⁊ aarō ſanctus a quo lineaſacerdotis in illa lege incepit. In ea. ca. ij. vbi dr̄ in poſtilla. Percuſſum egyptium. ideſt interfectum. Additio. ij.On eſt neceſſarium dicere ꝙ moyſes interficiendoegyptiū ꝓceſſerit vt iudex: ſꝫ potiꝰ vt ꝑs. Ex debitoem̄ charitatꝭ quilibet tenet̉ repellere iniuriā a ꝓxīoſi pōt. hec Ambro. Itē qͥ nō repellit iniuriā a ſocio ſi pōttam ipſe eſt in vicio qͣꝫ ille qͥ facit: vt in ſcd̓a ſcd̓e. q. lx. arti.vl. in rn̄ſione ad ſcd̓m ar. ⁊ qꝛ hoc nō poterat facere moy

ſes ꝑ aliquā ꝑcuſſionē niſi egyptiꝰ moreret̉. īminebat eniꝫſibi periculū ſi egyptiꝰ de hoc ꝙ moyſes ꝑcuteret eū reclamaret ad regē. idcirco oportuit vt moyſes egyptiū occideret ad liberatōeꝫ ꝓximi. vn̄ nō oportet in hoc allegare adulteriū egyptij de quo nulla fit mentio in ſacra ſcriptura. In eodem ca. ij. vbi dicit̉ in poſtilla. Iurauit ergo moyſes.Erbū qd̓ hic ponit̉ in hebreo freq̄ntat̉ in ſacra ſcriAdditio. iij.ꝑtura. ⁊ qn̄qꝫ in tranſlatōne nr̄a interp̄tat̉ inciperevt in li. Gen̄. Abraam alloquēs deo dicebat. Eccenūc incepi loqͥ. ⁊ Deū .j. incepit moyſes explanare legemIn alijs v̓o locis interp̄tat̉ qn̄qꝫ iurare: vt in hͦ loco. ⁊. iiij.Reg. v. vbi dr̄ de Giezi. Et iurauit. ſꝫ ẜm hebraicā veritatēverbū iſtud vniuocū eſt. ⁊ nihil aliud ſignificat. vbicunqꝫponit̉ niſi actū volendi. itaqꝫ eſt cuꝫ dr̄. Incepitqꝫ moyſesexplanare. ſil̓r. iiij. Reg. v. Naamā dicebat Giezi ꝙ velletreciꝑe duo tallenta nulla mentōne facta de iuramēto. vn̄in hoc loco nil aliud dr̄ niſi ꝙ moyſes voluit habitare cuꝫviro ⁊cͣ .ſ. cū ietro nullo interpoſito iuramento.Xxeplica correctorij ꝯtra Burg. mendacem.N ca. ij. vbi poſtillator improbat opinionē hebreoirum dicentiū matrē moyſi fuiſſe iochabeth filiamleui rōnibꝰ in hebreoꝝ opinionibus fundatꝭ ad qͣsburg. nō recte rn̄det. burg. tn̄ volens magnificare fimbriācertamē aſſumit ꝓ ſuis hebreis ſuſtinēs ꝯcluſionē quampoſtillator rōnabiliter improbauit. Dic̄ nanqꝫ burgen. ꝙvbi tranſlatio nr̄a hꝫ infra. vj. ca. Accepit amrā vxorem iochabeth patruelē ſuā. in hebreo hr̄ vt dicit auiā ſuā: ſꝫ ꝑ hͦnon ꝯcludit ꝓpoſitū ſuū. qꝛ auia ẜm canoniſtas ⁊ legiſtasdr̄ mr̄ mr̄is: quā auiā nō duxit vxorē. tum qꝛ vetula. tū qͥain linea aſcendēte ꝓpinqͣ. etſi lex mr̄ionij nondū eēt poſitavt dicit burg. nature tn̄ honeſtas docuit quedā in mr̄imonio vitanda. vbi neceſſitas nō erat. īmo videt̉ legi naturerepugnare ꝓlem nubere ꝑenti vel econuerſo. ⁊ ſic qd̓ allegat burg. ꝯtra primū argumentū poſtilla. de etate: ꝙ vicꝫꝑ ſexaginta annos poſt ingreſſum iacob in egyptū leui genuit Iochabeth. ex lr̄a haberi nō pōt: nec ꝓbat ꝑ aliquamaucͣtem. ea igit̉ facilitate ꝯtenit̉ qͣꝓbat̉ ẜm Hiero. ſimiliter ⁊ alia q̄ burg. adducit ad ſuū ꝓpoſitū ꝑſuadenduꝫ nonſunt fundata. etiā dato ſed nō ꝯceſſo: ꝙ iochabeth fuiſſetauia amrā adhuc nō hr̄ qd̓ burg. intendit: ꝙ fuerit filia leui. Pro quo notandū ꝙ quidā libri hn̄t amitā. vbi burgē.dicit haberi auia qͦ dato. qꝛ amita etſi ẜm legiſtas ſit ſororpr̄is eſt cōe nomē ſignificās nō ſolū ꝓpinquā ex cognatōeſꝫ etiā ex adoptōe: quibꝰ ſic ſtantibꝰ nō hr̄ ꝙ iſta iochabethfuerit filia leui ſoror caath nec ex lr̄a trahi pōt. ſufficit eniꝫꝙ iochabeth mr̄ moyſi fuerit filia leuiii. de tribu leui. ꝓutdr̄ in poſtilla. Item ca. eo. vbi poſtil. nitit̉ excuſare moyſem occidentē egyptiū a pctō qͣſi aucͣte inſtinctꝰ diuini feciſſet ꝓut ſanctꝰ ſtephanꝰ exponere vr̄ Act̉. vij. vbi burgē.inſtat. d. ꝙ debeat excuſari qͣſi fecerit ex debito charitatꝭ ⁊ſocietatꝭ ꝓut tenebat̉: allegas ad hͦ b. Amb̓. ſctm̄ Tho. ſecūda ſcd̓e. q. lx. Sꝫ huic ſnīe opponit̉ ex eo. qꝛ idē s. Tho.dicit. Hoc debitū charitatꝭ intelligi debere cū moderamine inculpate tutele ſꝫ occide̓ ꝓ ꝑcuſſione ꝓut ī ꝓpoſito nōfuit moderamen inculpabile ⁊cͣ. Qd̓ excuſare nitit̉ burg.dicens: ꝙ moyſes ideo potuit excedere moderamē. qꝛ reꝑcutiendo citra occiſionē ipſe ꝑcuſſus accuſſaſſet moyſen⁊ incurriſſet periculū. Sil̓e ꝑſuaſum eēt furibꝰ vt occiderent vim paſſos: ne ꝑ eos accuſari valerēt: qd̓ horrerēt pieaures. Item in eodem ca. vbi poſtillator dixit moyſenfeciſſe cautōeꝫ iuratoriā ꝑꝑ noſtrā trāſlatōeꝫ q̄ dicit. Iurauit moyſes. burg. redarguit noſtrā tranſlatōneꝫ dicens: ꝙin hebraica litera nō ponit̉ aliquid ꝑtinens ad iurandumſꝫ quicqͥd ſit de litera hebraica de qͦ nō iudico. niſi ꝙ putoſoli Burgen̄. ꝯtra beatū Hiero. ⁊ om̄s alios non eſſe credendum p̄ſertim vbi rō videt̉ militare in ꝯtrarium. ratio.nabiliter em̄ eſtimandū nō eſt hominē potentem ſicut ietro deſcribitur. ad ſolā ⁊ nudam expreſſionem voluntatisſine alia adhibita cautōne homini aduene. cuiuſmodi fuit moyſes tradere filiā in mr̄imonio. ⁊ eumuitia

A m v