Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
91b
Einzelbild herunterladen
 

Liber

phua p̄cipiens eis Qn̄ obſtetricabitꝭ hebreas: partus tp̄us aduenerit. ſi maa ſculus fuerit int̓ficite. ſibfemīa ruẜuate. Timueruntaūt obſtetrices deū nonfecerūt iuxta p̄ceptuꝫ regisegypti. ſꝫ ꝯẜuabant maresQuibꝰ accerſitis. ad ſe rexait Quidnā eſt qd̓ facerevoluiſtis vt pueros ẜuaretis. Que rn̄derūt. ſunthebree ſicut egyptie mulieres. Ip̄e em̄ obſtetricandihn̄t ſcientiā priuſqͣꝫ veniamus ad eas pariūt. Bene

ergo fecit deus obſtetricibus: creuit populnsē fortatuſqꝫ eſt nimis. Et qꝛdtimuer̄t obſtetrices deū edieficauit eis domos. Precepit ergo pharao omni populo ſuo dicens. Quicqͥdmaſculini ſexus natum fuerit: in flumen proijcite quichquid feminini reſeruate. Capl̓m. ij.Greſſus eſt poſt hec5vir de domo leui: etbaccepit vxorem ſtirpis ſueque concepit et peperit filium: et videns eum elegā-

cere maſculos hebreoꝝ. hoc exequeret̉ mulieres hebreas. ideo dicendū: fuerūt ille due p̄noīate de quibꝰcertū eſt fuerūt hebree: ſꝫ fuer̄t egyptie mulieres qͣs rexp̄fecit dicto oꝑi nephario: vt ſuū ꝓpoſitū aſſequeret̉. Tenē eſt em̄ ſub iſtis duabꝰ ſufficerent tanto ppl̓ofuer̄t plures alie adiſtud miniſteriuꝫ: ſꝫ duabꝰ pͥncipalibꝰſit hic mētio in quibus rex idē p̄ceptūdedit alijs ſibi ſubiectis. a Si femīareſeruate. qꝛ multiplicatio feminarū poterat rebellio cōtra regeꝫ facere: qꝛ rex volebateis vti ad luxuriameijyptioꝝ: ad aliqͣoꝑa mulieres egyptie face̓ neſciebantb Timuerūt āt ⁊cͣ. qꝛ informate fuerunt de cōtrario perhebreas ml̓ieres on̄dentes eis offenſaꝫdei. qꝛ horruerūmortē fraudulentā innocentiū c Et qꝛ timuerūt obſtetrices deū. ꝑcendo maſculus dei timore facti horrore.d Edificauit illis domos. beatꝰ greg. dicit domos .ſ. tꝑales multiplicando eis bona tꝑalia. Beatꝰ aūt hiero. ſuperEſa. dicit. Domos .i. v̓tutes quibꝰ in celeſtibus reqͥeſcerent. ꝓpter qd̓ dicendū vtroqꝫ dꝫ intelligi. qꝛ ꝓpt̓ pietatem erga innocētes timorē dei. dn̄s dedit eis gr̄am perquā cōuerſe fuerunt ad fidē vnius dei. ritū hebreoꝝ. ſicdeꝰ edificauit eis domos ſpūales. nec hoc abſtulit mendaciū ip̄aꝝ. qꝛ fuit officioſum veniale pctm̄: qd̓ non aufertgratiā ſicut nec mendaciū iudith abſtulit eiꝰ meritū exponendo ſe ꝑiculo liberatōe populi ſui: licet aliquo diminuerit. Fuerūt etiā ille obſtetrices in ppl̓o iudeorū ītermaiores ꝓmote. ſic edificauit eis domos tꝑales: ſicut inlibro Ioſue legit̉ factū de raab que ſuſcepit exploratores cōuerſa ad fidē iuncta eſt in matrimodio ſalmon principi tribus iude. in libro iudith de achior quō cōuerſuseſt ad fidem iudeoꝝ in illo populo ꝓmotꝰ. e Prececepit ergo. Hic deſcribit̉ afflictio manifeſta. vidēs em̄ rexegypti: per obſtetrices maſculi hebreoꝝ occidebant̉occulte. voluit facere manifeſte: vn̄ dr̄. e Precepit⁊cͣ. ergo .i. egyptijs inter qͥs manebant hebrei. f Quicquid maſculini ſexus natū fuerit ip̄is hebreis g In flumen ꝓijcite. em̄ dicit iugilate. qꝛ ꝓiectio intra flumēerat minus horrida ad exequendū egyptijs. cito poteratfieri. qꝛ Nilus fluuiꝰ diuidit̉ in ml̓tis locis terrā egypti.h Quicqͥd feminini reſeruate. ex p̄cedēti. Exodi in ca. j. vbi dr̄ in poſtilla. Cauſa alia afflictōis populi fuit inuidia egyptiorum. Additio.Anta ml̓tiplicatio filioꝝ iſrl̓ videbit̉ attribuēdat naturalibꝰ cauẜ tm̄: vtputa qꝛ ordinate viuebanthmōi: ꝓut ī poſtilla. ſꝫ pͥncipaliꝰ attribuēda ē volūlūtati diuīe mircauloſe agēti: vt ꝓmiſſionē adīpleret patribꝰ factā. vn̄ Gen̄. xxij. ca. dr̄ abrae. Nultiplicabo ſemētuū. ſil̓r alijs pr̄ibꝰ. pꝫ ex loq̄ndi ſcripture cuꝫ dic̄in cap̄. Filij iſrl̓ creuerūt qͣſi germinātes. Ex vr̄ multiplicatio eoꝝ erat tāta aſſil̓abat̉ germīationi t̓renaſcentiū. ex paucis granis multū fructū affert. iſto dicit̉Ezech̓ .xvj. Nultiplicatā qͣſi germē agri dedi te. Idē ptꝫex qd̓ ſeqͥtur.. in eodē. ca. Quāto opprimebāt eos tantomagis ml̓tiplicabant̉ creſcebant: qd̓ eſt ẜm curſuꝫcōem naturalē: vt manifeſtū eſt. vn̄ Deū. x. c. legit̉. Ipe eſtd̓s tuus fecit tibi hec magnalia terribilia: vider̄t oculi tui. ſequit̉. In. lxx. aīabus deſcenderunt pr̄es tui ī egy-

ptū. ecce nūc multiplicauit te dn̄s deꝰ tuꝰ ſicut aſtra cer Replica correctorij contra burg. calūniatorem.Irca primū Exodi poſtil. volēs aſſignare cās odijſſegyptioꝝ ad filios iſrael dicit vnā fuiſſe. qꝛ filij iſrael ordinate viuētes erāt fortiores corꝑe abūdātiores in ꝓle ⁊cͣ. Indetraxit burg. īponēspoſtillatori voluit multiplicatiōisiſrael cāꝫ aſſignareſolū naturalē: qd̓ tn̄falſuꝫ ē. qd̓ burg. patere potuit ſi plenepoſtillatorē vidiſſetſꝫ more tēptantiū eꝰdicta trūcatim vidēvoluit ſic ſepe occaſioneꝫ ꝯͣdicēdi ſūpſit poſtillator ei..eo. ca. reprobās maliciā egyptioꝝ īpedire volentiū ml̓tiplicatōneꝫ filioꝝ iſraeldicit. ē ꝯſiliūtra dn̄m. vn̄ pꝫ eumſentire opꝰ dn̄i fuit tāta multiplicatōEt.. eo. ca. dic̄. Hidēs rex egypti ꝓpt̓ grauitatē operuꝫ īpediebant̉: ſꝫ magis multiplicabant̉: de faciēte. nihil manifeſtiꝰ dici p̄t. qͣꝫ illa multiplicatio fuit deū na Capitu. ij.turā adiuuantē.Greſſus ē. Hic cōſeq̄nt̓ ponit̉ ducis liberātis prouiſio. vbi eiꝰ cōditio deſcribit̉. ſcd̓o ad liberandūeppl̓m mittit̉. iij. ca. Adhuc deſcribit̉ cōditio moyſi tꝑe ꝓſperitatis. ſcd̓o tꝑe aduerſitatis ibi. Audiuitqꝫ pharao. Circa pͥmū deſcribit̉ natiuitas moyſi ſcd̓o educationati ibi. Ecce autem deſcendebat. tercio inclinatio adulti:ibi. In diebus illis. Natiuitas moyſi deſcribit̉ ex tribu dr̄. a ¶Egreſſus eſt poſt hec vir de tribu leui. iſtefuit amrā filiꝰ caath. accepit vxorē. iſta acceptio non pōtintelligi de acceptōe in mr̄imonio. qꝛ dr̄. Poſt hec .i. ptꝰp̄ceptū regis de maſculis hebreoꝝ ſubmergēdis: antevxor amarā peꝑat ei aaron. natꝰ fuit tribꝰ annis an̄ moyſen. vt hr̄.. vij. ca. vbi dicit. erat aūt moyſes. lxxx. annoꝝ. etaaron. lxxxiij. qn̄ locuti ſunt ad pharaonē. ſil̓r mariā filiam ſuā in natiuitate moyſi erat iuuencula ita magna poterat ītellige̓ alloqͥ hoīes. vt ꝯn̄r dr̄. dic̄ ioſephꝰ doctores cōiter. iſta acceptio intelligit̉ de copula carnali. qꝛ ꝓpt̓ edictū regis ſeꝑauerat ſe ab vxore qͣꝫtuꝫ ad carnaleꝫ copulā: magis eligens non generare: qͣꝫ filij ſtatiꝫſubm ergerent̉ in flumīe intētus erat or̄onibꝰ erga deuꝫvt vellet reſpice̓ ppl̓m ſuū crudelit̓ afflictū dn̄s in ſomnis admonuit: ſecure ad vxorē ſuā accederet. qd̓ exilla generaret filiū: ppl̓m liberaret ſic accepit .i. mr̄imonialit̓ cognouit b Stirpis ſue. In heb̓. h. Flliaꝫleui. Ex dicūt hebrei. iſta fuit iochabeth quā leui genuit. Itē videt̉ quandā glo. dicit amraꝫ accepit amicā ſuā .ſ. ſororē pr̄is ſui chaad: ꝯn̄s filiā leui. ſꝫ videt̉ falſuꝫ. qꝛ dcm̄ eſt ca. p̄ce. ꝑſone ingreſſe ſūt egyptuꝫ iacob mortue erāt ante iſtā afflictōeꝫ populi int̓ qͥsputat̉ iochabeth etiā ẜm opinionē hebreoꝝ vt dcm̄ fuit.Gen̄. xlvj. ca. Itē dato adhuc viueret oꝑtet dicē ẜm dcāhebreoꝝ in natiuitate moyſi ip̄a eēt. cxxx. annoꝝ. pd̓bat̉ ſic. qꝛ a natiuitate yſaac vſqꝫ ad exitu filroꝝ iſrael egypto fluxerunt anni. cccc. vt dcm̄ eſt Gen̄. xv. c. ſuꝑ illud. Et affligent eos ānis. cccc. Itē a natiuitate yſaac vſqꝫad natiuitatē iacob fluxerunt. lx. āni. vt dcm̄ eſt Gen̄. xxv.ca. vbi dr̄. Sexagenarius erat yſaac ⁊cͣ. Item a natiuitateiacob vſqꝫ ad deſcenſum eius in egyptum fluxerunt annicxxx. prout ip̄e dicit Gen̄. xlvij. ca. Dies vite mee. cxxx. annorum ſunt. Et ſic patꝫ a natiuitate Iſaac vſqꝫ ad deſct̄