Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
21a
Einzelbild herunterladen
 

in replicas

ribus gratias īmortales. Nam poſt ⁊ per eoꝝ venerandos ſanctoſqꝫ labores excitati ꝓ patribꝰ nati filij. docto.res in eoꝝ comꝑatōe moderni nō parū laude digni ſurrexerūt: qui in ſacre ſcripture expōne deſudantes vt vitāhaberēt eternā talibus ꝓmiſſam. ip̄am elucidauer̄t ſenſum ip̄ius lr̄alē tanqͣꝫ magis autenticū inquirentes. Inter quos magiſter Nicolaus de lyra in lingua hebraicaſimul ⁊ latina peritus. vniuerſalior ⁊ p̄clarior reꝑit̉: cuiꝰſpm̄ tanqͣꝫ pueri iunioris de minoꝝ fratrū ordine deꝰ illuſtrando miſericorditer ſuſcitauit. Ip̄e quoqꝫ ſic ſuſcitatus qd̓ ſine fictione didicit. ſine inuidia cōicauit. ⁊ tanqͣꝫſapientibus ⁊ inſipientibꝰ magnis ⁊ ꝑuulis debitor effectus ſatiſfacere cupiens opus egregiū ꝯpoſuit. ⁊ in eccīeſancte gazophilatiū pauꝑ ꝓfeſſione cū vidua pauꝑculaſtudere volentibꝰ ꝓfuturū obtulit. ⁊ hocip̄m opus ſuumpoſtillā nuncupari decreuit. hoc inquā opus poſtille. etſi tante ſufficientie fuerit ꝙ ip̄m nō ſolū ꝑuuli ſꝫ ⁊ magninec ſolū fideles ſed ⁊ infideles in dubijs circa ſacre ſcripture litteralē intelligentiā requirūt. ip̄e tn̄ magiſter Nicolaus vt vere humilis imꝑfectū ſe recognoſcens. ⁊ v.pius culpā agnoſcens vbi fortaſſis culpa nō eſt: in ꝓhemio ſui oꝑis: ſe ⁊ ꝑ eū ſcripta determinatiōi ſancte mr̄iseccīe ſubmittens lectorē beniuolū ⁊ correctorē efflagitatcharitatiuū ſciēs ꝙ nemo ex oī ꝑte beatus. Ubi aūt charitatiuū correctore expoſtulat. inſidioſum corruptorē inueniſſe ꝓbat̉. Nam quidā iudeus vt dr̄ in hyſpania ad fidem ꝯuerſus paulus in baptiſmo noīatus. tandē ad eccleſiā burgenſem ꝓmotus. oī modeſtia poſtpoſita p̄fatāpoſtillā eccīe ſancte neceſſariā. ⁊ cūctis ſtudioſis venerādā hoſtiliter inuaſit īmoderatōē ꝑ beatū hylariū. x. d̓ trini. rep̄henſiue deſcripta vbi dicit̉. Cōtra veritatē aut nonintellectā aut offendentē: vel ſtulte vel vic̄ioſe voluntatiserror obnitit̉. Immoderata eſt .n. oīs ſuſceptarū voluntatū ꝑtinacia. vbi nō rōni voluntas ſubijcit̉ ſꝫ his que volūmus rōnē inquirimus: ⁊ placidis doctrinā coaptamus.Iamqꝫ noīs potius qͣꝫ rei erit doctrina q̄ fingit̉. hos inqͣꝫīmodeſtie modos: vt ita dicā. dictus paulus burg. manifeſte tenuit. qꝛ in ml̓tis on̄dit ſe poſtillā odiſſe ⁊ nō intellexiſſe vel intelligere noluiſſe. ſicqꝫ eā tanqͣꝫ irrōnabilemfalſam: erroneā in multꝭ improbauit: vt opus tā inſignetamqꝫ laudabile apud minus ſapientes ꝑuipenſum reddat: ⁊ vt īmoderātiā p̄fatis modis aſſumptā colorare videat̉. inuaſiones quas ſcripſit additōnes: qͣꝫuis vere ſintcorruptōes noīauit. poſtillāqꝫ vt patet in effectu ficte cōmendauit. nam in ꝓhemio ſui corruptorij de hac poſtilla ſcribens filio ſuo alſonſo ſic ait. Qm̄ inter innumerabilia pene oꝑa quoꝝ veritate diuina ſcriptura circūdatarefulget: poſtilla Nicolai de lyra: tā ſui recētia qͣꝫ ſui digna celebritate clareſcit. qui vtrunqꝫ teſtm̄ diſcurrēs ſtudioſe ſenſum lr̄alē: qui inter ceteros p̄cipuus eſt copioſa luculentia tradidit. hanc tibi donare ꝓpoſui. ⁊ qd̓ legare cōceperā inter viuos. nō nude cōdonare ſꝫ paterna additamēta paterno munuſculo cumulare viſum ē. hͨ bur.Un̄ ſi operi ſic cōmendato nō detrahentia addidiſſet: ⁊vbi emendandū foret cū modeſtia emēdaſſet: nō eēt locus redargutori. ſꝫ qꝛ ſub titulo additionū calūnias corruptorias miſcuit quātū ꝑ eū ſtetit: minus cautis opusvile reddere ſtuduit ⁊ ad modū ſcorpionis facie blādiēscauda pupugit ⁊ corrupit: quatenꝰ oꝑe ſic vilificato: ſenſus ſacre ſcripture lr̄alis. ⁊ p̄cipuꝰ alibi ita plane: plene:⁊ cōpendioſe nō reꝑibilis: nō minus negligenter qͣꝫ ꝑiculoſe tranſiret in abuſum. Ego frater Nathias ordīs fratrū minoꝝ inter ſacre theologie ꝓfeſſores minimꝰ: ꝓuincie ſaxonie miniſter indignus. ad multoꝝ p̄fatā poſtillācaripendentiū rogatū: certamē ꝯͣ hurgen̄. ꝓ mgr̄o Nicolao ſuſcepi: nō vt poſtille q̄ ſeip̄am ſufficiēter defendit cōferā adminiculū ſꝫ vt on̄dā mgr̄m Nicolaū ⁊ eius opusſine modeſtia ſtimulo inuidie: vane gl̓ie vel vt vtriuſqꝫ: aOurgenſe viliter impugnatū. ⁊ ſic opus bur. vere ē poſtille corruptoriū. ita vt opus illud cū deo fauēte ꝯſummatū fuerit: correctoriū corruptorij venit merito nūcu-

pandū. in qͦ corruptorio qͥcqͥd dictis mgr̄i Nico. nō obuiat. etſi rep̄henſione dignū vt additamētū relinquā intactū. nec vim faciā. vbi bur. aliquē paſſuꝫ aliter qͣꝫ poſtillator exponit. Sciemus etiā apd̓ ſanctos doctores eiuſdē paſſus eſſe varias expōnes: niſi fortaſſe a veritate vl̓ acōi ſnīa doctoꝝ notabiliter deuiaret. In hoc aūt oꝑe ⁊ qͦcunqꝫ alio ꝑ me facto vl̓ impoſterū fiēdo me totū dignis⁊ legitimis correctoribꝰ ſubmitto. ⁊ ſi in hoc oꝑe reperiatur qd̓ dixerim burg. delyrare: nō recipiat̉ vt blaſphemiaſed ad lr̄am ꝙ delyrat. qꝛ cū lyra nō cōcordat. In hoc igr̄correctorio huc ordinē cōiter ſeruabo. pͦ .n. puctū corruptoris fideliter referā. dehinc quid ⁊ quantū ꝯͣ poſtillammgr̄i Nicolai facit on̄dā. hoc p̄ſuppoſito circa ſenſū literalē. qd̓ ⁊ poſtil. ⁊ bur. pͥncipalit̓ querūt. ꝙ adeqͣta rō ſenſus lr̄aliſ ſit ⁊ ꝙ ſenſus lr̄al̓ ſit ille qͥ ē verꝰ rōnal̓ ꝑ ſpm̄ſcm̄intētꝰ. ⁊ ꝑ voces aut res ſine abſurditate ſignificatꝰ iſta rōadequata ſenſus lr̄alis haberet̉ a. b. aug. ſuꝑ gen̄. ad lr̄aꝫ⁊ a. b. Greg. in moral̓. ꝓut etiā bur. eoſdē ad id allegat īdiſputatōe queſtionis p̄ambule.Replica ꝯͣ quedā dicta Burgē. in qōne p̄ambula.N cuiꝰ qōnis articulo qͣrto bur. notat poſtil. ī duobus. pͦ ꝙ p̄pōderat expōnē infideliū. Scd̓o ꝙ diſſimulauerit reuerētias ⁊ aucͣtes ſcōꝝ doctoꝝ. qͥd vitatis ſit in pͦ dicet̉ in loco ꝑ bur. allegato. vicꝫ Gen̄. j. Circa ſecūdū notādū ꝙ ſcōꝝ aucͣtas ⁊ reuerētia vbi ⁊ ſctī locuti ſunt: ſꝑ dꝫ a fidelibꝰ venerari. vt ptꝫ. xv. diſ. decreti. ꝑtotū. vbi āt vt hoīes: ⁊ ex opiniōe locuti ſt̓: nec ſcī ī hmōiſibi volūt honorē deferri. vt ptꝫ. iiij. ſuꝑ gen̄. ad lr̄am. ca.xxij. Sciuerūt .n. ſcī ꝙ ex opinione ſapiēs ꝯͣdicit ſine vicio ſapiēti. īmo expedire vr̄ in maͣ opīabili dubia mouerinā ſicut. b. aug. j. ſuꝑ gen̄. ꝯͣ manich̓. eccīe ꝓficiūt inſurgētes hereſes ad excutiēdū pigriciā. ita expedit in eccīa ꝯͣrias eē opiniones eadē rōne. ⁊ qͣꝫꝯͣrie ſcī doctores opinēt̉ īpluribꝰ ſacre ſcripture paſſibꝰ: nō niſi dicta ſctōꝝ ignorāſignorat. nec puto incōueniēs dicta infideliū aſſumi ī expōne ſacraꝝ ſcripturaꝝ ⁊ ꝯfirmatōꝫ dubioꝝ occurrētiuꝫ.nā. b. aug. fac̄ ſic. iij. ꝯfeſ. in pͥn. ⁊ multis alijs locis vbi aſſumit ⁊ laudat dcā ciceronis ⁊ platōnis ⁊ alioꝝ. oīa .n. q̄ꝯͣ fidē nō ſt̓ lꝫ aſſumere in adiutoriū. Oē .n. veꝝ vero ꝯſonat. ex .j. ethi. ⁊ fortaſſis vitas fidei poſita ab infideli. ea q̄ſunt fidei ꝯfirmat. vt dic̄. xj. d̓ ci. dei. c. xxj. ⁊. ij. de doc. xp̄i..b. aug. ad ꝓpoſitū dic̄. Si qͣ forte fidei nr̄e accōmoda dixerit. nō ſolū formidāda nō ſint ſꝫ ab eis tāqͣꝫ iniuſtꝭ poſſeſſoribꝰ ī vſum nr̄m vēdicāda. ⁊ poſito exēplo de iudeisſpoliātibꝰ egyptios ſubdit. ſic fecerat cypͥanꝰ doctor ſuauiſſimꝰ ⁊ martyr btīſſimꝰ. lactātiꝰ victorianꝰ optanꝰ ⁊ hilariꝰ. Fruſtra gͦ bur. poſtil. ī eo redarguit: cū ⁊ ip̄emet ariſ.dcā aliqͦtiēs adducit ī. vj. arti. eiꝰ qōnis pꝰ verā. qͣꝫuis apd̓bur. fictā ꝯmēdatōꝫ poſtil. ip̄e bur. vituꝑat in tribꝰ. pͦ dic̄in poſtil. irrōnabilit̓ poſtpōi dcā ſcōꝝ. ⁊ ſpālit̓ .ſ. tho. cuiꝰdcā dicit igne charitatis examīata ⁊ naͣlis rōis dictamīemultiplicit̓ purgata. ad hͦ dico ꝙ bur. ī poſtil. egreferre n̄debuit. qd̓ ip̄emet ſepe facere ꝯſueuit. ī pleriſqꝫ .n. locis vtpatebit ī ꝓceſſu. ⁊. b. aug. hiero. greg. yſi. ⁊ .ſ. tho. quē ceteris grādi cōpēdit poſtpōit ſine rōne qd̓ ī poſti. n̄ reꝑit̉: qͥnulliꝰ ſcī dcm reprobat niſi ex maiori rōne ⁊ aucͣte declinādū on̄dat. ⁊ ſpālit̓ huic bur. vr̄ crimē leſe maieſtatis imjugͣre dcā .ſ. tho. q̄ p̄ferre vr̄ dctīs aug. gre. hiero. ⁊ alioꝝ:qͣi illa nō ſicut iſta ſint igne charitatis examīata. ⁊ qͣi illaſic̄ iſta nō egeāt retractatiōe. Bea .n. aug. ī exordio ſue retractatōis dic̄ ꝙ ī ml̓tiloq̄o pctm̄ n̄ deerit. qͥ n̄ hꝫ pͥmas ꝑtes ſapīe .ſ. recte docēdo. hēat ſaltē ſcd̓as .ſ. modeſtie ī reuocādo errata. Cōcludit. qͥ iſta ſcituri ſunt nō imitēt̉ meerrātē ſꝫ in melius ꝓficiētē. Nodeſtū fuiſſet burg .ſ. tho.btō aug. nō p̄ferre qͣi oīa dicta ſctī tho. ſint pͥma vera. qm̄multa dicta beati aug. ſunt hodie opinabilia. qͥ ⁊ librosſuos ſuꝑ gen̄. ad lr̄am reputat magꝭ eē inqͥſitiuos qͣꝫ diffinitiuos ⁊ quedā dcā eius etiā non retractata a modernaſchola cōiter nō recipiunt̉. vt de rōne intelligēdi oꝑa ſexdieꝝ ⁊cͣ. Nō igit̉ egreferat bur. ſi dicta. b. tho. nō viqꝫ qͣqꝫrecipiant̉. Secundo aūt Burgē. notat poſtn

A c v