Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
15a
Einzelbild herunterladen
 

in penthateucum

in ꝑmulgauit. In qͥbus mulnta de veteri teſtō legimꝰo ī nr̄is codicibꝰ hn̄t̉ vt ēilld̓: ex egypto vocaui filiū meū qm̄ nazareꝰ vocabiqͥtur videbūt ī quē ꝯpūxer̄runt flumina de vētre eiꝰs fluent aq̄ viue nec oculuſ vidit nec auris audiuitnec ī cor hoīs aſcendit quet p̄ꝑauit d̓s diligētibꝰ ſe etv multa alia que ꝓprium ſyntagma deſiderant. Int̓rogemꝰ ergo eos vbi ſcripta ſt̓: dicere potu-

erint de libris hebraicꝭferamꝰ. Primū teſtioniū ēin oſee: ſcd̓m in eſaia. t̓ciuꝫin zacharia: quartū ī ꝓuera bijs. qͥntū eq̄ ī eſaia. qd̓ ml̓ti ignorātes: apocriphorūdelyramēta ſectāt̉ hyberas nenias libris autēticꝭbp̄ferūt. Cās erroris eſtmeū expone̓. Iudei prudēti factū dicūt eſſe ꝯſilio necptolomeꝰ vniꝰ dei cultor ēapd̓ hebreos duplicē diuītatē dep̄henderet. Qd̓ maxime idcirco faciebāt qꝛ in

eſt imago vel ſignū. Et vbi erāt ſuꝑflua ponebat obelū .i.ſignū ſagitte. qͣſi iugulātis ꝯfodiētꝭ falſitatē illā. Belosgrece d̓r ſagitta. antepoſitiōeꝫ huiꝰ lr̄e o. d̓r obelos qd̓apud latinos obelus d̓r. Et vt vtamur v̓bis Iſi. in. j. ethi.Aſtericus apponit̉ in his omiſſa ſunt: vt illuceſcāt pereaꝫ notā deeſſe vident̉. Stella aſterd̓r greco noīe vl̓ ſermone a aſtericꝰ ēderinatꝰ. Obelꝰ eſtv̓gula iacēs apponitur v̓bis vel ſentētijs ſuꝑflue iteratisſiue in his locis vbilectio aliqͣ falſitatenotat̉. vt q̄ſi ſagittaiugilet ſuꝑuacua atqꝫ falſa ꝯfodiat. Sagitta grece obelꝰd̓r. Sic igit̉ iſte duenote diſtinguebanttotū opꝰ. aut tollenda ſuꝑflua obeloaut ſupplēdo diminuta cum aſtericomaxime apl̓oꝝ eteuāgeliſtaꝝ aucͣtibꝰp̄termiſſa patebūt. Lr̄a plana ē. Iſta ꝑs diuidit̉ in qͣtuorin qͣrū pͥma expedita ē on̄dit̉ correctio ab origene facta. in ſcd̓a on̄dit̉ neceſſaria qꝛ trāſlatio illa erat diminutaibi. m In qͥbꝰ .ſ. apl̓is euāgeliſtis. n Nulta veteri ⁊cͣ .i. in trāſlatiōe ſeptuaginta o Ut ē illd̓ ⁊cͣ. Oſeexj. Nath̓. ij. Hiero. in epl̓a ad Pāmachiū de optīo genere interp̄tādi dicit ē lr̄a ẜm hebraicā v̓itatē. Pueriſrl̓ dilexi. Ex egypto vocaui filiū meū. ſeptuagīta trāſtulerūt. qꝛ ꝑuulꝰ ē iſrl̓ dilexi. Et ex egypto vocaui filiū eiꝰ. p Et qm̄ ⁊cͣ. Oſee. xj. Nath̓. ij. Hiero.in eadē epl̓a. id qd̓ in euāgeliſta ſcribit̉. Et veniēs hītauitin ciuitate d̓r Nazateth vt impleret̉ qd̓ dictū ē ꝓph̓aꝫqꝛ nazareꝰ vocabit̉. Rn̄deāt rogo dedali faſtidioſi eſtimatores oīm tractatoꝝ. vbi legerīt dicāt. in eo locovbi nos legimꝰ atqꝫ trāſtulimꝰ. Exiet v̓ga de radice yeſſe flos de radice eiꝰ deſcēdet. In heb̓. iuxͣ lingue illiꝰ ideoma ita ſcriptū ē. Exiet v̓ga de radice yeſſe. nazareꝰ radice eiꝰ creſcet. q Et videbūt ⁊cͣ. Zach̓. xij. Ioh̓. xix.Apocal̓. j. In modernis biblijs lr̄a zacharie ē. Aſpicientī me quē ꝯfixer̄t. lr̄a euāgelij. Uiderūt me ī quē trāſfixer̄tlr̄a Apoc̄. Uidebit oīs ppl̓s pupuger̄t. Sꝫ hiero. ī ſupradicta epl̓a ſic ait. Veniamꝰ ad zacharie teſtimoniū qd̓ ioh̓es euāgeliſta ſumit iuxͣ hebraicā v̓itatē. Uiderūt ī quē ꝯpūxerūt. trāſlatio ſeptuaginta ī latinū v̓ſaſic hꝫ. Et aſpiciēt ad me his illuſerūt ſiue inſultauer̄tr Et ſuꝑ flumīa ⁊cͣ. Ioh̓ .vij. Quidā dicūt ꝓuerb̓. v.vbi nos hēmꝰ. Deriuent̉ fontes tui foras. hebrei habent.Flumīa de vētre eiꝰ ⁊cͣ. Et bn̄ videt̉. qꝛ aucͣtas ē ibi īterlinearis s Et nec ⁊cͣ. Iſa. lxiiij. .j. Coꝝ. ij. Scd̓mHiero. in ſupradicta epl̓a lr̄a apl̓i ē. Qd̓ ocl̓us vidit:nec auris audiuit: nec ī cor hoīs aſcēderūt p̄ꝑauit dn̄sdiligētibus ſe. in eſaia aūt iuxͣ hebraicā v̓itatē legit̉. A ſeculo audierūt neqꝫ auribꝰ ꝑceperūt. oculus non viditdeꝰ abſqꝫ te p̄ꝑaſti expectātibꝰ te. ſeptuaginta multoaliter trāſtuler̄t. A ſeculo audiuimꝰ neqꝫ oculi nr̄i viderūt deꝰ abſqꝫ te oꝑa vera facies expectātibꝰ te mīamIntelligimꝰ vn̄ ſumptū ſit teſtimoniū apl̓s verbumexp̄ſſit e v̓bo. ſꝫ ꝑiphraſticos eundeꝫ ſenſuꝫ alijs ſermonibus indicauit. t Et multa alia .ſ. habent̉ in nr̄is codicibus ſꝫ ſeptuaginta. v Que ꝓpriū ſyntagma deſiderāt. Syntagma grecū ē. ẜm Hug. idē ē dogma. Alij dicūt taſſo v̓bū grecū ē idē qd̓ ordino. inde taſſusvel taxus tagma idē ē qd̓ ordo vel ordinatio. vn̄ exſyn p̄pōne tagma ꝯponit̉ ſyntagma. idē eſt qd̓ ordina

tio. certe in p̄dicta epl̓a ad Pāmachiū multa talia īuenies coordinata. In tercia ꝑte tercie ꝑtis pͥncipalis on̄dit̉vn̄ ea origen̄. addidit ſint aſſumpta qͥd mali accidit exhoꝝ igrantia ibi. x Interro. eos vbi ſcripta ſint. dice̓ potuerit de libris hebraicꝭ ꝓferamꝰ. Primuꝫteſtīoniū eſt ī Oſeexij. ſcd̓m ē in Eſa. xjterciū ī zacharia xij.qͣrtū in ꝓuerb̓. v. velx. qͥntū eq̄ ī eſa. lxiiija Qd̓ multi ⁊cͣ. Apocryphꝰ a um. dicitur ſecretꝰ occultꝰEt d̓r ab apos qd̓ ēde. cryſis qd̓ eſt ſecretū. qͣſi de numero ſecretoꝝ. vel dicit̉ab apo qd̓ ē lōge. etcriſis qd̓ ē iudiciūſi longe a iudicio qꝛ pōt de eo hr̄i cer iudiciū. Apocryphū ꝓprie d̓r ſcriptūcuiꝰ auctor v̓itasignorat̉. lꝫ multavera ꝯtineat. vitaturtn̄ ꝓpt̓ falſa int̓miſcent̉. Delyramentū d̓r fatuitas. dementia. diſcordia. veldeuiatio a rectitudīe. ita accipit̉. Vide vbi exponiturdelyramentū in opuſculo de vocabulis biblie. Hiberisfluuius ē a hyſpania hyberia noīat̉. Et inde hyberꝰ ra. gētile nomē. Un̄ hyberas nenias dicit fabulas ab hyſpanis inuētas vel apud hyſpanos vulgatas. Hec neniahuiꝰ nenie d̓r cātilena fit ſuꝑ mortuū vel ſuꝑ cunas pueroꝝ. ē nomē anomathopeyon .i. fictū a. ſono. qꝛ īponit̉a ſono .ſ. ne ne. Itē nenie dicunt̉ fabule viles. ſic accipit̉hic. et ſic on̄dit ignorantiā ſequunt̉ fabulas erroresIn qͣrta ꝑticula huius tercie ꝑtis pͥncipalis dicit intendit ponere erroꝝ rōem. ſꝫ ſufficit ei iudeoꝝ recitare opinionē. vn̄ dicit. b Cās erroris eſt ⁊cͣ. Sic excuſātiudei ſeptuaginta vbicūqꝫ veritas hebraica facit mētionē de pr̄e filio ſpūſctō. aut de induſtria tacuerūt. autaliter oīa interp̄tati ſt̓ .ſ. ꝓpter ptolomeū ꝯgnominamento phyladelphū regē egypti vniꝰ dei cultorē nōdū potuit caꝑe myſteriū trinitatis: p̄cipue ne magis platonicū qͣꝫ theologicū videret̉. Plato em̄ locutꝰ ē de noy etthugathō aīa mūdi. vt quidā dicūt noy appellauit patrē. thugathō v̓o pͥmū intellectū .i. filiū. aīam mūdi ſpiſctm̄ replet orbē terraꝝ. ſꝫ meliꝰ ē vt dicat̉ aīa mūdi q̄dāvis regnͣatiua etiā inter cauſata al̓s in creatura. ſꝫ ſpirituſſanctus. in tercio ſigno defecerūt ph̓i rōes naturales. ſi ꝯcedat̉ eſſe ſpūſſctūs. tn̄ intelligendū ē ītellexit ibi plato vnitatē eēntie. ſic qͣſi tres deos in diuerſitate eēntie pone̓ videbat̉. qꝛ ptolomeꝰ erat vniꝰ dei cultor timebāt ſeptuaginta ne ſic cadē videbat̉ in dogmaplatōnis ponētis tres deos. hoc etiā ita eſſe credet apudhebreos. ſicut patet ex v̓bis hiero. et ex verbis Augu.ſuꝑ epl̓am ad Col̓. Nūqͣꝫ illa v̓ba intellexit plato diſtinctiōem̄ ꝑſonaꝝ in trinitate. Uidetur tn̄ in epl̓a ad Paulinū ſentire contrarium. ſed ibi ſoluitur cōtrarietas. Iſteptolomeus de quo hic fit mentio fuit ille vir ſtudioſuslibrorum cupidus. qui ad petitiōem Ariſtei de quo fit.mentio libertati reſtituit plus qͣꝫ centum milia iudeorūqui ſeruierant in regno ſuo. dans dn̄is eoꝝ vnoquoqꝫcapite. cxx. dragmas argenti. Et ſignificauit Gleazaro ſūmo pontifici gentem ſuam ſic reſtituerat libertati. rogans eum mitteret ei viros ſeniores qui bibliothecamde hebreo in grecum ei ſcirent interpretari. tunc Eleazarus de vnaquaqꝫ tribu elegit ſex ſeniores legem ſcientes. miſit ei Hi ſunt ſeptuaginta interpretes. qui licet. lxx.fuerint. tamen more ſacre ſcripture ſeptuaginta dicūtur