Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
5b
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

ſyros: phenices arabes pa̓S leſtinos reuerſus ad alexāe driā: ꝑrexit ad ethiopiā vtſꝫgymnoſophiſtas ⁊ famoſiſſima ſolis mēſaꝫ vidēt inꝟ ſabulo. Inuenit ille vir vbiqꝫ qd̓ diſceret: ⁊ ſꝑ ꝓficiēsi ſemꝑ ſe melior fieret. Scripſit ſuꝑ hͦ pleniſſime octovoluminibꝰ philoſtratus.Uid loquar Ca. ij.kde ſcl̓i hoībꝰ cū apl̓spaulꝰ vas electōnis ⁊ mgr̄gentiuꝫ qͥ de ꝯſcīa tāti in ſeſ hoſpitis loquebat̉ dicenso an experimentū q̄ritis eꝰ qͥ

in me loquit̉ xp̄s: pꝰ damaſcū arabiāqꝫ: luſtratas aſcēdit hieroſolymā vt videretpetrū ⁊ māſit apud eū dics bus qͥndecī. hͦ em̄ myſteriohebdoadis ⁊ ogdoadis futurꝰ gentiū p̄dicator inſtrutendus erat. Rurſumqꝫ pꝰannos quatuordecim aſſūpto barnaba ⁊ Tito: expoſuit cū apl̓is euangeliū: nev forte inuacuuꝫ curreret autx cucurriſſet. Habet neſcioquid latentis energie viuevocis actus: ⁊ in aures diſcipl̓i d̓ auctoris ore trāſfu

ꝙ etiā eoꝝ vocabulo manifeſtat̉. nā ſchythico ẜmone exules parthi dicunt̉. y Syri. ẜm Iſi. ab arā qͥ fuit qͥntusSem dicti ſunt: quoꝝ metropolis fuit damaſcus. Uel dicunt̉ ſyri aſuri quia fuit nepos abrae ex cethura: quos autē veteres aſſyrios nūc nos vocamꝰ ſyros ꝑte totū appellantes. z Fenix.Chatini frat̓ d̓ Thebis egyptioꝝ in Siriā ꝓfectus apd̓ Sidonē regnauit: eoſqꝫ ppl̓os ex ſuo nomīe Fenices: eamqꝫꝓuinciā Feniciamnūcupauit.a Arabes ſunt ſabei a ſaba filio chuſſic dicti. Oēs ſuꝑiores ppl̓oꝝ iſtoꝝ expoſitōes inuenies īix. lib̓. Iſi. ethy. Inxiiij. aūt dicit ipſe.Arabia idē eſt ꝙ ſacra. hͦ em̄ fignificareiterp̄tat̉: eo ꝙ regiothurifera ſit odorescreans ⁊cͣ. b Paleſtini ſunt philiſteiqꝛ p. lr̄am ſermo hebreus nō hꝫ: ſꝫ ꝓ eophi greco vtunt̉: īde philiſtei ꝓ paleſtinis dicunt̉ a ciuitate vtiqꝫ ſua. Iedꝫ ⁊ Aleophili .i. alienigene: ob hoc qꝛ ſemꝑ fuerunt inimici Iſrael ⁊ lōge ab eoꝝ genere .i. ſocietateſeꝑati. ita dicit Iſi. ethy. ix. c Alexandriā aūt dicit plinius in littore egypti maris a magno alexandro cōditam inaphrice ꝑte ab hoſtio canopico duodecim paſſuū iuxͣ mare othim lacū. Interiacet aūt int̓ egyptū ⁊ mare. d Ethioꝑia ſicut dicit Iſi. ethy. xiiij. dr̄ a colore ppl̓oꝝ quos ſol̓vicinitas torret. deniqꝫ vim ſiderū ꝓdit hoīm color. eſt em̄ibi iugis eſtus. nā qͥcquid eiꝰ eſt ſub meridiano cardīe eſt:multa alia ponunt̉ ibi. In fine dr̄ ibi ꝙ due ethiopie ſuntvna ꝯͣ ortū ſolis altera ꝯͣ occaſum in mauritania.e Gymnophiſte nudi ꝑ opacas. indie ſolitudīes ꝓhibēt̉ph̓ari adhibentes tm̄ genitalibꝰ tegmina hi ⁊ a generādoſe abſtinēt. ita dicit Iſi. ety. vij. vbi agit de ph̓is ⁊ dicunt̉ agymnos qd̓ eſt nudus ⁊ ſophos qd̓ eſt ſapīa vel ſapiēs: qͣinudi ſapientes vel ph̓i. f¶ Et famoſiſſimā ſolis menſaꝫ.ſcꝫ delphico. appollini cōſecratā. g Uideret in ſabulo.i. ī littore ſabuloſa in qͦ erat templū Delphici appollinis.Iſtā menſam dicūt quidā eſſe de qͣ legit̉ in valerio maxīoIl. iiij. Ꝙ a piſcatoribꝰ in mileſia regione verriculū trahētibꝰ. quidā iactū emerat: extracta inde magni pōderis aurea mēſa delphica: orta cōtrouerſia eſt illis piſciū ſe capturā vēdidiſſe affirmātibꝰ: hͦ fortune ductus emiſſe dicente.Qua ꝯditōe ꝓpt̓ nouitatē rei: ⁊ magnitudinē pecunie: advniuerſum ciuitatis eiꝰ ppl̓m delata: placuit appollinemdeiphicū ꝯſuli cui nā mēſa adiudicari debēt. Deꝰ rn̄dit: illi eē dandā qͥ ſapīa ceteros p̄ſtare: tūc mileſio thaleti menſaꝫ deder̄t: ille ceſſit eā Biāti: Bias: Pyttaco: is ꝓtinꝰ alijdeincepſqꝫ ꝑ oīm ſeptē ſapientiū orbē ad vltimuꝫ ad ſolonē ꝑuenit: qͥ ⁊ titulū ampliſſime prudētie ⁊ p̄miū ad ip̄mappolinē trāſtulit. Hoꝝ ſeptē ſapientiū mētionē fac̄ aug.xviij. de ciui. dei. c. xxiiij. Sꝫ qꝛ tāti ph̓i nulla eſſet cōmendatio: tantā viā feciſſe vt vide̓t mēſaꝫ illā: iō alij dicūt eū inmileſiā iuiſſe vt vidēt ibi ph̓os: qͥ tradebāt aſtrologiā ⁊ numeros ſibi neceſſarios ⁊ figuras ī ſabuloſo litore ꝓtrahētes vn̄ ⁊ locꝰ in qͦ docebāt ⁊ ꝓtrahebāt dicebatur mēſa ſolis: qͥ ē d̓s ſapīe. qꝛ ibi ſapīaꝫ docētibꝰ apponebat̉. famo ſiſſima āt erat. qꝛ vtilitas doctrine illiꝰ in ml̓tis ꝑtibꝰ diuulgabat̉. Et forte opinio iſteꝝ qͥ ſic dicūt: fundat̉ ſuꝑ hͦ qd̓ dicit aug. viij. de ci. dei. c. ij. vbi ſic dr̄. Thales mileſiꝰ vt ſucceſſores etiā ꝓpagaret: reꝝ naturā ſcrutatꝰ: ſuaſqꝫ diſputa-

tōnes lr̄is mandās eminuit: maxīe qꝛ admirabilis extitit:ꝙ aſtrologie nūeris ꝯphenſis: defectꝰ ſolis ⁊ lune etiā p̄dicere potuit ⁊cͣ. Ꝙ aūt qͥdaꝫ dicunt ꝙ zabulo ꝑꝫ dicebat̉locꝰ in qͦ erat mēſa ſolis: nō inueni ab aliqͦ auctore.h Inuenit ille vir ⁊cͣ. lr̄a plana eſt i Scripſit ſuꝑ hocpleniſſime octo voluminibus Philoſtratus. ille ph̓s quifecit octo libros deſequētibꝰ lr̄as ꝑ orbem terrarum.iUid loquarde ſeculi hoībus. i. de ſecularibꝰ ph̓is a ſcl̓opoſſeſſis. ¶¶ Cumapl̓s paulus vas electōnis .i. a d̓o electꝰvt portaret nomenſuū corā gentibꝰ velpotētibꝰ ⁊ regibus.Act̉. ix. Uas electōnis mihi ē iſte ⁊ magiſter gētiū .j. Thi. j.ī quo poſitꝰ ſuꝫ egopredicator ⁊ apl̓s ⁊mgr̄ gentiuꝫ: in fide⁊ veritate. m Moſpitis .i. xp̄i. n Ioquebat̉ dicēs. ij. Coꝝ. xiij. o An exꝑimentū q̄ritis eiꝰqͥ in me loquit̉ xp̄s .i. vultis exꝑiri vtꝝ xp̄s poſſit in me lop Iuſtratas .i. ꝑagratas q Aſcēdit hyeroſolymāvidē petꝝ ad Gal̓. j. vbi dic̄ glo. Nō diſcere aliqͥd ab eo: ſꝫvidē eū ꝓpt̓ affectum apl̓atꝰ. Et vt petrꝰ ſciret me fore ſibicoapl̓atuꝫ Damaſcꝰ vrbs eſt Syrie: cōdita a damaſco diſpēſatoris abrae filio ſic̄ dic̄ Iſi. ety. xiiij. arabia appellata.id ē ſacra h̓ em̄ ſignificare int̓pretat̉ eo ꝙ ſit regio thurifera odores creans: in cuiꝰ ſaltibꝰ ⁊ mirrha ⁊ cynamomū ꝓuenit ip̄e ē ⁊ ſaba appellata a filio chus qͥ nūcupatꝰ eſt ſaba. Ita dic̄ Iſi. xiiij. ety. Hieroſolyma exponit̉ in opuſculo vocabuloꝝ biblie r¶ Et māſit apud eū diebꝰ. xv. gal̓.j. s Hoc em̄ myſterio hebdōadis ⁊ ogdoadis ⁊cͣ. Hebdomas ſūptuꝫ ē a greco: qd̓ ip̄i dicūt hebdomos. Et d̓riuātur ab hepta qd̓ ē ſeptē qͣſi heptomos. ꝯuerſa ꝑ ī b ⁊t in dfit hebdomos. Sil̓r ogdoas ab octo qd̓ ē nomē grecū deriuat̉. nā hͦ nomē octo ſūpſimꝰ a grecꝭ. Vl̓ dr̄ hebdomas abheꝑta .i. ſeptē ⁊ doas ꝙ ē dies. Et ogdo as ab ogdo .i. octo⁊ doas dies. Per hebdomadē ſignificat̉ vetꝰ teſt. cui ẜuitſeptenariꝰ qꝛ iudei celebrāt ſeptimū diē .ſ. ſabbatū. Iteꝫ ſeptimū mēſeꝫ: ſeptimū annū. ⁊ ī vltīo ſeptime d̓cadis faciebāt tubileū. Ogdoas ſiue octonariꝰ ẜuit no. teſt. in qͦ celebrat̉ dies actauo raſurrectōis. Cōſtrue ſic. Futurus gentium p̄dicator inſtruēdus erat hoc myſterio hebdomadisvel hebdoadis .i. ſeptenarij ꝑ quē deſignat̉ ve. teſt. Et ogdoalis .i. octonarij. ꝑ quē deſignat̉ nouuꝫ. vt .ſ. ītelligeret ꝑmanſionē ſeptē ⁊ octo dierū apd̓ petrū ſe eſſe ꝯſtitutū doctorē no. ac ve. teſt. Alit̓ em̄ ꝯͣriuꝫ eſſet illud qd̓ legitur adGal̓. j. Ueni videre petꝝ. glo. nō diſcere ⁊cͣ. t Rurſuꝫ⁊cͣ. expoſuit .i. retulit. v Curreret aut cucurriſſet .i. ne putaretur inutiliter p̄dicaſſe. Gal̓. ij. x Habꝫ ⁊cͣ. viua voxHec eſt lr̄a antiqua. Moderni habent viue vocis actus ⁊in idem redit. Conſtrue ſic. Uiua vox vel actus viue vocꝭhabet neſcio qͥd latentis energie. q. d. nō poſſum exprimere qͣntum interius oꝑetur: ⁊ hoc eſt qd̓ ſequit̉. Et in aures⁊cͣ. tranſfuſa .ſ. vox. Fortius ſonat: qꝛ fortius imprimit̉ velſonat ⁊ tunc tranſfuſa erit nominatiuꝰ pluralis. Energiadicitur interior operatio vel labor interior. Et dicitur aben quod eſt in. et erge quod eſt operatio. Vl̓ deriuatur abhoc verbo energo quod eſt intus oꝑor: pro interior operatione ponitur hic. Sequitur teſtimonium Eſchyini ꝑ qd̓premiſſa probat.