Sextum
hoc ſolet accidere appetitu humane fragilitatis .l. ipſa ſenſualitate ip̄a .n. debilis ē ⁊ ad malū ꝓna. Et qꝛ debilis iōipſam debilitas moꝝ plerūqꝫ ꝯſequit̉. debilitatē .n. ꝯplerionis vt medicis viſuꝫ ē ſepiꝰ moꝝ ſeꝗt̉ debilitas. ¶ Notādū licet magr̄ oīa illa in ſe hēat q̄ forma docendi ꝯtinetvti ſunt docēdi ꝯſideratio. exēploꝝ ꝯformitas ⁊ rurſū eloquētia copioſa. hec tn̄ minime ſufficiūt niſi ea q̄ v̓bo docꝫoꝑe inſtruat. hec .n. optima ſapīe via ē oꝑa ſanis ꝯformere doctrinis. Un̄ Proſper. li. epigrāmatū. Nō ſatis ē domini p̄cepta euoluere lingua. Is meminit legis ꝗ memorē oꝑis. Turpe .n. ē vt īꝗt Lactantius li. de falſa ſapīa. adph̓iaꝫ ꝑgere ⁊ ph̓ie oꝑa nō agere. talis .n. vita nō vera ſedpalliata ē. Oꝑa āt ph̓ie mores ſt̄ atqꝫ diuinitatis īſtituta.ꝗbus magr̄atꝰ ſic polleat vt diſcipulis nedū exēplo ſit ſꝫ ⁊decori. Rō āt oīuꝫ hoꝝ hͦ ꝯn̄ter ānera ē cū dr̄. qm̄ nl̓la reiē diſcipulo magis ꝑnicioſa .i. dānoſa qͣꝫ contumelioſa viia magr̄i .n. ꝓ qꝛ nos Bo. vidimꝰ īfuſa ex fetido .i. ꝯtaminato vaſe ꝯfundi .i. corrūpi ſepiſſime. qm̄ fetidū vas aqͣscorrūpit. q. d. ſicuti aq̄ corrūpūt̉ vaſe fetido ſic ſcīa doctore cōtumelioſo Pro quo notādū ꝙ plurimi hodierni teporis ſūt ſapiētū ꝗ lꝫ doctrinis ſaniſ intēdā: vitā tn̄ brutalē ducūt ſicuti tāgit Ariſtoteles .i. ethicoꝝ. ꝗ certe odio admodū hn̄di ſt̄. exēplo Pacuuii ꝗ oēſtales tāto faſtidio renuit vt nec v̓bo neqꝫ fcō eis cōicare dignū eſtimauit. ꝓutponunt. A. gellius atqꝫ Heliādus in cronicis de quibus.Lactantius in lib. de falſa ſapīa ſic iꝗt. Quidā ſb̓ obtētuph̓ie vitia ſua celātes vt ſunt ſophiſte. domi faciūt ea q̄ īīcholis arguunt. ſicqꝫ docent tm̄ nec faciūt. ipſiqꝫ p̄ceptisſuis pondus detrahūt. h̓ tn̄ genus turpiſſimum eſt. teſteSeneca ad lucillū epl̓a. 24. Turpe .n. inꝗt ē aliud loqui⁊ aliud ſentire. Et itē epl̓a. 44. hͦ turpiſſimum eſt qd̓ nob̓obiici ſolet v̓ba nos ph̓ie non opera tractare. Inde CathoTurpe eſt doctori cum culpa redarguit ip̄m. Cū ergo vitacuiuſqͣꝫ deſpicit̉ eius quoqꝫ neceſſe ē vt doctrina deſpiciatur vt vult Gregorius in omel̓. 6. li. 2. Diſcāt ſermonibꝰhis viri prudentes docendi formā. ſuoſqꝫ diſcipulos ſtudioſos fieri ſuadeant nō ſolū libros euoluēdo ſꝫ ēt morescōponendo. Iteꝫ pernicies morſ eſt vel interitus. Inde ꝑnicioſus. a. um. damnoſum letiferum ⁊c.¶ Hec aūt ad aīe docētis īformationē digeſta ſūtnūc de ceteris primariis nō dico de prio primisſed de ſecundo primis diſſerēdum eſt.¶ Hec āt ad aīe docētis. In hac ꝑte boe. poſtqͣꝫ poſuit documēta regulātia magr̄os quo ad ſeip̄ꝫ. nūc v̓o fac̓ hͦ idēquo ad alios. Et diuidit̉ hec ꝑs ī duas ꝑtes. nā prīo pōitnormā magr̄os regulātē quo ad diſcipulos. ſcd̓o quo adalios a diſcipul̓. ibi. Cū āt ob feſtiui tꝑis ⁊c: Prīa ī duasnā prīo fac̄ hͦ quo ad morū obſeruātiā. ſcd̓o quo ad ſb̓ditorū īformatiōeꝫ. ibi. Cū āt bōe īꝗſitiōis. Pº. adhuc ī duaſnā prīo ſe dictis dicēdiſqꝫ ꝯtīuat. ſcd̓o ītētū ꝓſeꝗt̉. ibi. Tenet̉ quoqꝫ doctor ⁊c. Et prīo pōit ītētiōeꝫ ſua reſpectu p̄cedētiū. ſcd̓o reſpcū ſeq̄ntiū. ibi. Nūc de ceteris. Et prīo dicit. oīa hͦ ſubaudi q̄ dcā ſūt: ſūt digeſta .i. declarata ⁊ tradita ad īformatiōeꝫ aīe doce̓tis ſubaudi quo ad morū ſuoꝝhoneſtatē abſolute ⁊ in ſe. nūc āt ē diſſerēdū de ceteris prmariis .i. documētis ſupple ip̄m regulantibus. nō tn̄ dicode prīo primis qꝛ d̓ iſtis iā dcm̄ ē. ſꝫ de ſcd̓o primis. Sūtnēpe vltīa reſpectu p̄cedētiū ⁊ prīa reſpectu ſequētiū. qͦre ⁊ſecūdario prīa dicūt̉. Itē diſſero .i. diuerſis modis aꝑio.¶ Lenetur quoqꝫ doctor eruditus eſſe: manſuetꝰrigidus ātiquꝰ n̄ ānis: nō negligēs: nec arrogās.¶ Tenetur quoqꝫ doctor. In hac ꝑte ꝓſeꝗt̉ Boe. de documentis regulantibus ip̄m magiſtrum ꝑ cōꝑaratiōeꝫ adcholares. Et duo facit. nā prīo facit hͦ ī generali. ſcd̓o inſpeciali de quolibꝫ ibi. Sit inquā eruditus. Et dicit prīoꝙ doctor tenetur eſſe eruditus manſuetuſ ⁊c. ꝓut hec oīain proceſſu declaranda ſunt. quare ſequitur.¶ Sit inquā eruditus: prius enim oportet vt di-
ſcat ꝙͣ doceat. Triuii ſiquidem ꝯparationem doctrine nouimus aſſiſtricem. Ualde v̓o abſurduꝫeſt: ⁊ iniquum vt imperiti peritis: nouelli antiꝗsrudeſqꝫ preferantur emeritis.¶ Sit īqͣꝫ eruditꝰ. priꝰ .n. In hac ꝑte ea q̄ p̄miſerat in gn̄alinūc in ſpāli ꝓſeꝗt̉. Et diuidit̉ ī tot q̄t ī gn̄alitate p̄miſeratꝑtes. Et ponēs ꝑͤ primū documētū dic̄. ego Boe. ī qͣꝫ. i.dixi ꝙ magr̄ ipſe ſit eruditus .i. doctus. Et rōneꝫ ānectēsdicit enī ꝓ qꝛ oꝫ .i. oportunum eſt ꝙ magr̄ ipſe priꝰ diſcatan̄qͣꝫ diſcipulos ſuos doceat. Et ſcīam triuialeꝫ circa hāceruditionē maxīe p̄ualere inſinuās eam recōmēdando dic̄ſiꝗdē nos nouimꝰ ꝯparatiōeꝫ .i. acꝗſitionem doctrīe triuiifore valde aptā aſſiſtrice̓ ſuꝑ. in his. Et qd̓dā ānectēs notandū dicit. valde .n. abſurdū eſt ⁊ iniquū ꝙ īꝑiti .i. īdoctipreferant̉ ꝑitis .i. doctis. nouelli ſupple in ſcientiis antiꝗsſuꝑ. p̄ferant̉. atqꝫ rudes .i. ībecilles emeritis. ¶ Notāduꝫꝙ aſcendēs ad gradū magr̄aleꝫ oꝫ ꝙ ſciētiis ſb̓iiciat̉ aliascaueat ne ſibi dicat̉ illud ad romāos. ii. Qui alios doceſte ipſum nō doceas. iō ſapīe. 18. dr̄. An̄qͣꝫ loquaris .ſ. docēdo diſce .ſ. audiēdo. ⁊ iacobi tertio. nolite plures magr̄i fieri. in hͦ ēt canones ſatis. ꝯcordar̄ vide̓t̉. 59. diſt. ordīarios⁊. 6ι. dι. Miſeꝝ. ⁊. 16. q. i. Si ꝗs clericatus. ⁊ exͣ de electōecū enim. Itē eruditus .i. inſtructus qͣſi exͣ ruditatē poſitus¶ Manſuetus. Quoniā qn̄qꝫ diſcipulorum elationē pati oportunū eſt: ergo māſuetudine vtēduꝫē. Magiſter frāco in īmāſuetudine ꝓdeat ī exēplum: ꝗ ob diſcipuloꝝ ſuoꝝ nobilitate ſua vtētiūirre frenabilem arrogantiā laqueo ſe ſupēdit. ſapientius aūt egiſſꝫ ſi manſuetudine vſus fuiſſet.¶ Manſuetꝰ qm̄ diſcipu. Hic ponit ẜm documētū de māſuetudīe magiſtroꝝ. Et duo facit. nā prīo decumētū poitſcd̓o exēplo ip̄m corroborat. ibi. Magiſter frāco. ⁊ dic̄ ꝙmagiſter ēt aliqͦ mō māſuetꝰ eē dꝫ ſcolaribꝰ. Et rōem aſſignās dicit. qm̄ qn̄qꝫ oportunū eſt ꝑati elatiōeꝫ diſcipl̓oꝝꝯn̄s ēt eſt manſuetudine vtēdū. Uirtꝰ .n. illa ē q̄ iraſcibilitates reprimit ⁊ moderat iras: qͣre ⁊ multoꝝ maloꝝ fomn̄tarefrenat. qͣ certe ſi vſus magiſter frāco fuiſſet cuiꝰ exēpluꝫīmediate ſubiūgit. n̄ laq̄o collū ſtrāgulaſſet. hic .n. cū vidiſſet arrogātiā .i. ſuꝑbiā diſcipuloꝝ vtētiū ſua nobilitate. arrogātiā dico: nō refrenabilē .i. corrigibilē laq̄o ſe ſuſpēditqui tn̄ ſapiētius egiſſet ſi māſuetudine hac v̓tute vſuſ fuiſſꝫ¶ Rigidus. In ſcolarium enim amplexū rigorefrui cōmodiſſimum eſt ut ſic errantibus vindictāimponat: ſophiſtarū lites diſſoluat: oblatrātesremordeat obloquentes reprimat: ꝓteruiētescaſtiget: totāqꝫ determīatiōeꝫ dialeticam faciat:¶ Rigidꝰ in ſco. Hoc ē tertiū documētū de magiſtroꝝ rigiditate erga ſubditos. Et dicit ꝙ maltiger ēt dꝫ eſſe rigidus .i. durus ⁊ validꝰˡ. Et dr̄ a rigeo riges. qm̄ frui. i. vtirigore .i. rigiditate in āplexū ſcolariū cōmodiſſimū ē ut ſicerrātibꝰ .i. deliqͥntibꝰ īpōat vindictā. atqꝫ diſſoluat litē ſophiſtaꝝ .i. diſputātiū. atqꝫ remordeat .i. puniat oblatrantes .i. cōtinue cōtra ceteros rixātes ⁊ a cāibꝰ ſumptū ē. fil̓r⁊ r̄prīat obloq̄ntes .i. ip̄oſ diffamātes. atqꝫ caſtiget v̓ga rectitudīs ꝓteruiētes .i. ꝓteruū ꝗd attētāteſ. ⁊ ſic faciat totādetermīatiōeꝫ .i. illā oēꝫ q̄ īter ſcolares tā ex ꝑte moꝝ qͣꝫetiā doctrīaꝝ faciēda ē. faciat dialeticā .i. ad vtrāqꝫ arguēdo ꝑtē ut .ſ. plene diſcutiat hinc in̄. poſteaqꝫ determīet ⁊ faciat quēadmodū p̄miſſū ē. ¶ Nota magiſtrū fore rigiduꝫhoc eo mō intelligēdū eſt quo canones intelligūt. ſit inqͣꝫrigidꝰ ita tn̄ vt nō aſſit ſeuicia .ſ. nimiū corrigēdo h̓ ē verberādo aſꝑe .i. talis nēpe rigiditas culpe īputāda ē. Leuisnēꝑe caſtigatō ſolū magiſtris ꝑmiſſa ē extra de homici. c.ad audiētiā. ⁊. 24. q. 6. c. prīo. ⁊ hīc ē ꝙ ſi leui ꝑcuſſiōe ſcolaris moriat̉ magiſter nō teneret̉ vt vult vincētiꝰ. ⁊ hͦ ſi fa