Secundus

cere propter interpoſitionem nubium obſcuraꝝ. ſic intellictus ⁊ rō que lucent ⁊ illuminant hoīem in cognitione veritatis impediunt̉ caligine perturbationū. ¶ Nota ꝙ ſil̓itudo ſecundi exempli in hoc conſiſtit. Sicut aqua marismanente clara ad modum vitri. viius pōt eam penetrare⁊ videre que ſunt ſub aqua. ſed ſi turbatur illa per ventumtunc obſtat viſui. ſic aīus hoīs quietus non impedit iudiciū rōnis. ſed ſi moueatur ⁊ turbet̉ affectione tꝑaliū. ſtatīobſiſtit rationi impediens eius iudicium. ¶ Nota ꝙ ſimilitudo tertii exēpli talis eſt. ſicut aqua currēs de altis montibus libere recto tramite procedit. ⁊ ꝑ obſtaculū lapidisqui reſoluitur de monte impeditur ne recte ꝓcedat. ſic rōlibera non impedita recte iudicat. ſi autē rō afficit̉ motibus affectuum īpeditur in iudicio ⁊ veritatis cognitiōe.¶ Nota ꝙ rupes eſt moles lapidea ſiue mons lapideus.ſed ſaxum eſt pars reſoluta a rupe .i. a monte.Lumine claroTu quoqꝫ ſi visCernere verum.Tramitte rectoCarpere callem.Gaudia pelle.Spemqꝫ fugato:Pelle timoremNec dolor aſſit.Nubilla mens eſt.Uinctaqꝫ frenis.Hec vbi regnant.Tu quoqꝫ ſi vis: Hic ph̓ia hortat̉ ad fugam ꝑturbationū ſine affectionum animi dicēs. Si tu vis cernere .i. videre vel iudicare. veꝝ .i. veritatem. claro lumine .i. vera cognitione. ⁊ ſi vis etiā carꝑe .i. attingere. callem .i. viam veritatis. recto tramite .i. proceſſu rōnis. tunc tu pelle .i. repelle gaudia .ſ. que ſunt de bonis pn̄tibus. ⁊ pelle .i. remoue a te timorē ſuꝑ. de futuro malo. qͣꝫ pro ⁊ tu fugato ſpēſuꝑ. que eſt de bona fortuna. nec ēt aſſit dolor ſuꝑ. qui eſtde preſenti amiſſione bonoꝝ. ſuꝑ. que eſt mens eſt nubila.i. obſcura vel aperta. qꝫ pro. ⁊ eſt vincta .i. ligata frenis.i. ligaminibus. vbi. i. inqua mente. hec ſuꝑ. p̄dicta regnāti. dn̄antur .ſ. gaudium de preſentibus bonis. timor de futuro malo. ſpes de futuro bono. dolor de preſenti malo¶ Nota ſicut prius tactum eſt affectio eſt motus particuleſenſitiue ſub fantaſia boni vel mali animum afficiens ⁊ rectū rōnis iudiciū impediens. Et ſunt quattuor affectioneſtales prīcipales ad quas oēs alie reducunt̉ .ſ. gaudium.ſpes. timor. ⁊ dolor. quaꝝ ſufficientia ſic accipit̉. Oīs paſſio vel eſt reſpectu boni vel mali Si reſpectu boni hoc dupliciter. vel reſpectu boni preſentis. ſic eſt gaudium. quodeſt de preſenti bono. Si eſt reſpectu boni abſētis. ſic ē ſpesque eſt de futuro bono. Si aūt paſſio ē reſpectu mali. hocdupliciter vel reſpectu mali preſentis ſic eſt dolor. qui eſtde preſenti malo. Si eſt reſpectu mali abſentis. ſic ē timorqui eſt de futuro malo. ¶ Nota ꝙ iſte paſſiones non ſūtpelſende vt non ſint in animo hoīs. qꝛ vix inuenit̉ homo ſine ipſis. ſed ſic ſunt pellende vt non dn̄ent̉ in hoīe vn̄ ſedare hmōi paſſiones vt non dn̄ent̉ eſt hoīs virtuoſi. qꝛ virtus conſiſtit in moderatione paſſionū. Si aūt regnāt ⁊ dominantur in hoīe. runc īpediunt iudiciū rōnis. ꝓpter qd̓dixit. Euſtratius ſuper lib. ethi. oꝫ reluctari ꝯͣ paſſionesſenſitiuas que ſi preualuerint impediunt vires anime.¶ Nota iſte paſſiones ⁊ affectiōes ſi ordinant̉ ad terrena.tūc ſunt nociue. attamē pn̄t eſſe meritorie ⁊ virtuoſe ſi fuerint ad debitos fines ordinate. Un̄ richardꝰ in lib. 12. pairiarcharum dicit. Ordinatū ⁊ veꝝ gaudiū tunc habemuſqn̄ de veris ⁊ eternis bonis gaudemus. Etiā timor eſt virtuoſus ſi fuerit ad deum ordinatus. qꝛ ſcriptum eſt. Initiū ſapīe timor dn̄i. Et idem richar. dicit. Prima virtutūproles ſine qua ceteras habere nō p̄t ē timor dei. Itē ſpesvt dic̄ idem rich̓ efficitur ordinata. ſi de indulgentia vēiegeſſeratur. Un̄ dicit vere ⁊ abſqꝫ dubio. quāto ꝗs frequētius quātoqꝫ vehemētius de ſuo reatu interno dolore affititur: tanto certior tantoqꝫ ſecurior per ſpem de indulgentie venia efficitur. Similiter dolor eſt virtuoſus quandoſt ad deplangenduꝫ culpam. Unde rich̓. Quanto quis

vehementius metuit penam quā meruit tanto acerbiꝰ ꝑlāgit culpam quā fecit.¶ Explicit liber primus.¶ Incipit proſa prima ſecundi libri.Oſt hec pauliſper obticuit. atqꝫvbi attentionem meaꝫ modeſta taciturnitate collegit: ſic exorſa ē PSi penitus egritudinis tue cauſashabitumqꝫ cognoui. fortune prioris affectu deſiderioqꝫ tabeſcis: eatm̄ animi tui ſtatū ſicuti tibi fingis mutata ꝑuertit¶ Incipit ſecundus. Proſa primaOſt hec pauliſꝑ. Hic eſt ſecūdus liber Boe.de conſolatione ph̓ie. qui ꝯtinuat̉ ad librump̄cedentem in hunc modum. Poſtqͣꝫ ph̓ia īprimo libro inueſtigauit cās radicales infirmitatis. B. in hoc ſecūdo ꝓcedit ad eius curationē. primo adhibendo ſibi remedia leuia. ſcd̓o remedia validiora in libris conſeq̄ntibus. Hūc enim modū medicandi ph̓ia ꝓmiſit Boetio. Et diuidit̉ iſte liber. in. 16. partesqꝛ ſunt octo proſe ⁊ octo metra huius ſecundi. que partespatebunt. quid āt in qualibet parte agatur ſimiliter videbitur. Prima proſa diuiditur. prīo on̄dit Boetius quidph̓ia egerit poſt predicta ⁊ reſumit vnam cauſam dolorisBoetii. ſecūdo ph̓ia ponit quendā effectum fortune. tertioexcuſat ſe de quodā. quarto tangit opportunitatem medēdi Boetium. quinto ꝓcedit ad leuia medicamēta eiuſ. ſecunda ibi. Intelligo. tertio ibi. Sꝫ vt arbitror quarta ibiSed tp̄s eſt. ꝗnta ibi. Quid eſt igitur o homo. Primodicit. Poſt hec que dicta ſunt ph̓ia obticuit .i. tacuit. pauliſꝑ. .i. modicū: atqꝫ pro. ⁊ vbi i. poſtqͣꝫ. collegit .i. intellexit. meā attentionē .i. diligentiā. modeſta taciturnitate .i.temꝑato ſilentio. exorſa eſt .i. incepit loqui. ſic .i. taliter.ſi pro quia ego cognoui cās .i. rōnes radicales. qꝫ pro. ⁊habitū .i. diſpoſitionem egritudinis .i. infirmitatis. tu boeti tabeſcis .i. triſtaris affectu. qꝫ. ꝓ ⁊. deſiderio prioris fortunc que fuit tibi proſpera. ea fortuna mutata .i. variataapud te. peruertit ideſt mutauit. ſtatum .i. diſpoſitionemtui animi .i. tue mentis ſicut tu tibi fingis. ¶ Notandumꝙ ph̓ia poſt predicta obticuit vt Boetius magis aīo deliberato v̓ba ph̓ie colligere poſſet. ⁊ ſibi rn̄dere qꝛ ẜꝫ Scn̄. īprouerbiis. Deliberare vtilia mora tutiſſima eſt. Deliberandum eſt diu quicquid faciendū eſt ſemel. diſcute ꝗd audias. ꝓba quid credas. Et ideo ph̓ia obticuit tanqͣꝫ laſſata ex qōnibꝰ prius motis. Unde Sen̄. in lib. de virtutibuſcardi. non ſemper in actu ſis ſed interdū aīo tuo regeꝫ dato ⁊ requies illa plena ſit ſapientia. ¶ Nota de hoc qd̓ dicit modeſta taciturnitate. duplex eſt taciturnitas quedaꝫmoderata. alia ſuꝑflua. Moderata taciturnitas eſt qn̄ tacetur qn̄ tacendū eſt. de qua loquitur. Sen̄. in prouerbiisdic̄ens. Tene ſemꝑ vocis ⁊ ſilentii tꝑamētū. tn̄ in hoc libentius incūbe vt libentiꝰ audias qͣꝫ loquaris. qui enimneſcit tacere neſcit loꝗ. Suꝑflua taciturnitas ē qn̄ tacet̉cū loquendum eſt. de qua dicit poeta. Nā nimiū tacuiſſenocet. ¶ Nota ꝙ Boetius in ſtatu miſerie non erat magnanimus. quia habuit animum peruerſuꝫ fortuna. Magnanimus enim eſt qui contra difformes inſultus fortune vnanimi mentis conſtantia militat ẜm Albertum ſuper primo lib. ethi. ⁊ Sen̄. in epl̓a ad lucillum dicit. Primū argumentū cōpoſite mentis exiſtimo poſſe cōſiſtere ⁊ſecum morari. ¶ Nota ꝙ ph̓ia dicit fortunā eſſe mutatācirca Boetium ſicut ipſe fingit. hͦ dicit ꝓ tāto qꝛ ẜm rei veritatē fortūa. n̄ erat circa ip̄ꝫ mutata ſic̄ ph̓ia īfra ꝓbauit¶ Intelligo multiformes illius prodigii fucos ⁊eouſqꝫ cuꝫ his quos eludere nititur blandiſſimāfamiliaritateꝫ exercet. Dum intollerabili dolo