Capitulum

Extrema p̄ſentis volumīs. In tertia de tertia ibi. Cū obdulcoris ⁊c̄. Prīa ꝑs adhuc diuidit̉ in duas ꝑtes. nā primo cōtinuat dicta dicēdis. ſcd̓o de ſtatu norma atqꝫ regula magiſtrātiū determīat ibi. Magiſtroꝝ tal̓ ⁊c. Itē prīoponit intentionē ſuā reſpectu p̄cedētiū. ſcd̓o reſpectu ſeq̄ntiū ibi. Nūc ad. prīo facit qd̓ dictū eſt. Scd̓o modū ꝓcedēdi obſeruādū on̄dit. ibi. Nec arguere tertio rōnē ſui ꝓceſſus ſubiūgit ibi. Qm̄ nō ſolū. Dicit ergo prīo expeditis ill̓q̄ ſe digeſta .i. diuiſiꝫ in ſuꝑioribꝰ tradita. ad eruditiōeꝫ .i. īformatiōeꝫ ſcholariū. ⁊ hoc obſeruata moderatiōe .i. modeſtia dilucidādi .i. determinādi. ⁊ qꝛ nos boe. nō curamꝰangariare. id ē. ꝯſtrīgere lectiōeꝫ breuitate ſuꝑ. noſtre editiōis nec ēt ꝯfundere dilatiōe .i. ꝓlixitate. nōnūqͣꝫ ꝑuſi leuiori ſtilo .i. maͣ atqꝫ lucidiori ſcemate .i. verboꝝ ornatu. ⁊hoc qm̄ ſtillꝰ ſubaudi totiꝰ nr̄i tractatꝰ cōmēdat̉ .i. tradit̉nō ſolū diſcretis .i. eruditis veꝝ ꝓ ſꝫ ēt rudibꝰ .i. īdoctis ⁊hͦ poſtpoſita .i. derelicta ſerie enigmatis .i. obſcuritatis:Qm̄ at hͦ ita ſūt ꝓꝑādū .i. accelerādū ē nunc .ſ. hic ī locoad venerabilē maieſtatē magiſtroꝝ ſb̓audi dterminādo d̓ſtatu eorū atqꝫ norma ip̄os tā erga ſe qͣꝫ erga alios regulāte. Itē enigma enigmatis ẜmo ē figuratiuꝰ vel obſcura locutio ſiue ſil̓itudo vel qō occulta vel obſcura q̄ difficile intelligit̉ niſi aꝑiat̉. vt illd̓ iudicū. De cōedēti exiuit cibꝰ ⁊ d̓forti egreſſa ē dulcedo ſignificās ex ore leōis fauū eē exctū¶ Magiſtrorū aūt talis hēat̉ diuiſio. Tatoꝝ quidā duabus vrbibus ceteris fulgētioribꝰ .ſ. rome⁊ athenis cōmorant̉ vlteriꝰ nuſꝙͣ ꝓcedētes: niſiꝙͣtū fortūa ſuccedit eis vt altiꝰ venerēt̉. Alii p̄dictoꝝ obmittētes faſtigia locoꝝ oppidoꝝ adiacentiū q̄rūt emolum̄ta Tū ꝑꝑ nouercā diſciplie egeſtatē tū ꝑꝑ natalis patrie dulcorē renitētem.¶ Magiſtroꝝ āt talis ha. In hac ꝑte boe. poſtqͣꝫ ſe ſuꝑioribꝰ cōtinuauit. nūc ītētionē ꝓſequit̉. Et duo facit. na primo quaſdā magiſtroꝝ diuiſiōes p̄mittit. ſcd̓o normā atqꝫipſos regulātē modū demōſtrat ibi. Taliū nāqꝫ. Prīaduas. nā prīo primā diſtinctiōeꝫ magiſtroꝝ p̄mittit. ſcd̓oſcd̓aꝫ ſubiūgit ibi. Tā iſtoꝝ qͣꝫ ⁊cͣ. Et dicit prīo ꝙ diuiſiomagiſtroꝝ hēt̉ talis. ſupple vt ſeꝗt̉. nā ꝗdā magiſtroꝝ morant̉ duabꝰ vrbibꝰ excellētioribꝰ .i. clarioribꝰ ceteris ſcilicꝫromē ⁊ athenis nunqͣꝫ ꝓcedētes vlteriꝰ niſi forte inqͣꝫtūfortuna ſuccedit .i. arridet vt eleuent̉ altīꝰ .i. ad altiora. vl̓ſic. nūqͣꝫ ꝓcedētes vlteriꝰ .ſ. ab vrbibꝰ his. ⁊ hoc inqͣꝫtuꝫideſt qͣꝫdiu fortuna ſuccedit eis vt altiꝰ eleuēt̉. Et vult dicecere ꝙ ꝗdā magiſtroꝝ ſunt ꝗ ſolū in vrbe rōana atqꝫ atheniēſi morā ſuā hn̄t. Alii aūt magiſtri ſunt ꝗ omittētes faſtigia .i. ſummitates p̄dictaꝝ vrbiū .ſ. rome ⁊ athenaꝝ. qͣrūtemolumēta .i. lucra oppidoꝝ .i. caſtroꝝ ⁊ villaꝝ: vt ſic oppidū largo ſumat̉ vocabulo. oppidoꝝ inqͣꝫ adiacētiū .ſ. pͥdictis vrbibꝰ duabꝰ ſubaudi vel de lōge vel oc ꝓpe diſtantiū. Et dico qͣrūt tū i. prīo ꝑꝑ egeſtatē ſupple remediādāegeſtatē dico nouercā .i. ꝯͣria diſcipline. nā vt ſeꝑiꝰ dictū ēnaͣ nō eſt ſufficiēs a ſeip̄a ſpeculari ſine rebꝰ exterioribꝰ tūetiā .i. ſecūdo q̄rūt emolumēta alioꝝ oppidoꝝ ꝑꝑ dulcorērenitentē natalis patrie i. pr̄ni ſoli. Uult dicere ꝙ pꝰ eosmagiſtros ꝗ vrbibꝰ rome atqꝫ athenis cōmorāt̉ ſunt alijmagiſtri ꝗ in oppidis ⁊ hoc quidā in oppidis natalis ſoli.quidā vero in oppidis prorſus extraneis. Et de his oībꝰſuo ordīe atqꝫ loco ꝑtractabit̉ in ſeq̄nti. ¶ Notandū ſicutplurime ph̓oꝝ fuere fecte. ſic ⁊ plurima ſtudioꝝ receptacula. Cōmemorādo ergo hiſtoricoꝝ ſnīa celebratiora doctrinaꝝ cōciliabula athenaꝝ ſtudia ceteris p̄clariſſima extiterūt. q̄ ⁊ ip̄c hieronimꝰ cōmēdās inquit. Studio athenasaptiſſimas fore. prīo enī leges ſtudiū id tradidit alijſqꝫ ciuitatibus iura trāſmiſit: ī eo viguerūt pene oīa ph̓ie lumina quēadmodū tā lōge fama extitit diuulgatū. Pꝰ athenarū ſtudiū rōanū floruit italicis ph̓is conſtipatū. ī q. Iuliꝰ ceſar viguit. li. i. de vita ceſſaris ibi. Catho floruit vt aitſolinꝰ li. i. ibi Uirgi. tulliꝰ ſeneca atqꝫ relia ml̓ti plurimi va

luerūt. Et hec duo ſtudia lr̄a cōmēdat. Eſt ⁊ alid̓ pariſiēſe ſtudiū in ſuꝑioribus ſatis collaudatū. hꝫ āt etas modenior innūeras pene doctrinaꝝ vl̓es ſcolas qͣs ſi laudē autvituꝑē neſcio. cū virtꝰ ꝯſtet in patēti atqꝫ extraneo non indigeat cōcionatori. Itē emolumētū lꝫ ꝓprie molēdini licru ſit: ponit̉ tn̄ ꝓ quolibꝫ lucro vel cōmoditate. Sic melachie tertio. Et qd̓ emolumētū qꝛ cuſtodimꝰ p̄cepta eiꝰ¶ Cā iſtoꝝ ꝙͣ alioꝝ ꝗdā rōne pulchre denominationis īperiū aſſumunt vt honorificētur. Alii rōintelligētie ignorantia eoꝝ ne confundātur. Tertii ſubtilius ſpeculantes ꝓpter vtriuſqꝫ ꝑtis īcremēta magiſtralia cōtrahunt paludamenta.¶ Tā iſtoꝝ qͣꝫ illoꝝ. Hic ponit aliā magiſtroꝝ diſtīctiodicēs. Magiſtroꝝ eꝗdē in ciuitatibꝰ p̄fatis atqꝫ opꝑidinis .i. fame. vt .ſ. ab hoībꝰ honorētur. Et hi ſunt ꝗ ſolumgl̓iaꝫ noīs q̄rūt. Alii aūt ſupple gradū aſſumūt ſupple mgiſtralē rōne .i. ob cāꝫ ītelligētie ⁊ hoc iō ne cōfundanturignorantia. Tertii v̓o ſunt ꝗ ſpeculantes ſubtilius qͣꝫperiores ꝯͣhūt paludamēta .i. honorē ꝗ ꝓprie in his vſtimētiſ cōſiſtit magiſtralia .i. magiſtꝝ on̄dētia. Uult dire tertii ſunt ꝗ magiſtralē dignitatē aſſumūt ꝓpter incremēta vtriuſqꝫ tꝑis ſupradicte .ſ. tā ꝑꝑ apparere atqꝫ vt honore celebrent̉ qͣꝫ ēt ꝑꝑ ītelligētiā. ¶ Notādū qͣꝫuis ſcirbonū ſit atqꝫ p̄ ceteris delectabile cū ſcīa ipſa cūcta cōplectat̉ atqꝫ nihil ignorare ꝑmittat. ſcire tn̄ ip̄m nō oīnodabile ē qd̓ ob fame gl̓iaꝫ dūtaxat cōꝑatur. lꝫ enī pulchſit digito on̄dere et dicere hic eſt. Iuxta ꝑſii flacci ſnīaꝫ.tn̄ ſcm̄ ē. Illud ergo ſcire eligēdū ē qd̓ vitā virtuoſaꝫ contat̉ nō gl̓ie cupiditatē. Eſt igit̉ ex his magiſtroꝝ generitſolum illud laudale qd̓ ob ignorātie nebulā depellēdatſciētie ſuſcipit incremēta. Itē paludamētū veſtis regū gnꝰ eſt qͦ vtebant̉ ad on̄dēdū bellū proximo futurū. Et ⁊a palā qꝛ rūc oībꝰ ꝑalā bellū on̄debat̉. Eſt q̄qꝫ veſtimētimagiſtrale quo magiſtrandi īduuntur ad futuroꝝ honorum titulum oſtendendum.¶ Taliū nāqꝫ quicūqꝫ venuſtatis aſſumpte debtiqꝫ officii velit emolumēta ꝓſequi: in vniuerſmoꝝ hōeſtate oꝫ vt polleat p̄clarius. vt ſit vtiqſermone verax: in iudicio iuſtus: in cōſilio ꝓuit⁊ in cōmiſſo fidelis cōſtās in vultu. pius in affatvirtutibus inſignitus: bonitateqꝫ laudabilisſtat. ſi ꝗd v̓o cōtrarii acciderit: hūane fragilitatappetitū accidere ſolet. Cōuerſatiōe etiā ſit bnus. Nulla ſiquidē res eſt magis ꝑnicioſa diſpulo vita magiſtri cōtumelioſa. infuſa enimvdentur ſepiſſime confundi ex fetido vaſe quiatidum vas aquas infuſas corrumpit.¶ Taliū nāqꝫ q̄cūqꝫ ve. In hac ꝑte boe. pꝰ ſuꝑiorē maſtroꝝ biꝑtita diuiſionē. nūc de quorūlibꝫ norma atqꝫ mdo ipſos regulāte tā in ſe qͣꝫ quo ad alios ſubiūgit. Et d̓uidit̉ hec ꝑs ī duas ꝑtes. nā prīo ponit boe. p̄cepta q̄danmagiſtros regulātia abſolute ⁊ qͥ ad ſe. ſcd̓o ꝑ ꝯꝑatiōꝫ q̄ad alios. ſcd̓a ibi. hͦ āt. prīa adhuc ī duas. nā prio facit qd̓dictū ē. ſcd̓o cāꝫ ſui dicti ſubiūgit ibi. Nulla ſiꝗdē. Prīeadhuc in duas. nā prīo facit id qd̓ dictū eſt. ſecūdo ponitqͣndā excuſatōeꝫ p̄dicta p̄cepta excuſantē. ibi. Si ꝗd v̓o ⁊cEt prīo ponēs documēta ſtatū magiſtri regulātia dicit ꝙmagiſter ꝗcūqꝫ ip̄e fuerit ſi velit proſeꝗ emolumēta aſſūꝑte venuſtatis .i. honoris magiſtralis. qꝫ pro ⁊ debiti officii oꝫ .i. oportunū ē vt poleat .i. reſplēdeat clariꝰ in vniueſa moꝝ honeſiate. vt .ſ. ſit in ſermone verax .i. in iudicio inſtꝰ ⁊cͣ. Rra plana ē. Et ſiⁱ quid ꝯͣrii accidat ſb̓audi ſuꝑiorib