Capſculum

tia de grecia veniens in egyptum reperit ⁊ egyptiis tradidit. Literarum autem grecarum vſum primum fenices reperierunt. vnde Lucanꝰ. fenices primi fame nͥ credit̉ auſiMenſurā rudibus vocemqꝫ ſignare figuris. Sed cadmꝰAgenoris filius grecas litteras ex fenice. 15. attulit in grciam. quibꝰ Ipomades in troiano bello tres adiecit. poſquē ſimonides artificialis memorie inuentor tres aliasaddidit. Latinas v̓o litteras. vt refert Iſidorus cui in hismaior eſt acutoritas. Carmētis nympha prīo Italicis tradidit verum. 17. Litteras ſolum exhibuit que ſūt. a. b. c. d.e. f. g. i. l. i. n. o. ꝑ. r. ſ. t. v. Poſtmoduꝫ autem. h. litterapro nota aſpirationis addita eſt. litteram etiam. q. in proceſſu temporis latini inuenerunt loco cuiꝰ veteres. c. ſcribebant. rurſus Saluſtius ludi magiſter primo k. adinuenit loco cuius veteres. c. ſcribebant atqꝫ. q. Inſuper ex tēpore Auguſti. 20. littera adiūcta ē. ⁊ poſtremo eiuſdē Auguſti tempore latini a grecis duas litteras mutuarunt .ſ.y. ⁊ .3. ꝑꝑ nomina greca melius ſcribendū ꝗbꝰ oībꝰ adunatis latinā ydioma. 22. litteris integrari manifeſtuꝫ eſt.¶ Secunduꝫ laborioſi certaminis ſtat edificiuꝫ īProbi Didimiqꝫ traditōibꝰ: necnō aliorū philoſophoꝝ quos venerabilis commendat auctoritas. Animaduertendum eſt āt in huiuſmōi vtfideli reſolutiōi ſubiaceat lata traditio: ⁊ adiſcentis idioma verbotenus explicatum ſit. fundamēti enim tenacitatem in his oportet conſiſtere.¶ Secundum liborioſi. In hac parte oſtendit quibus debent rudes informari poſt prima grāmatice elemēta atqꝫelementorum combinationes. Et duo facit. naꝫ primo facit quod dictum eſt. ſcd̓o circa hoc eruditiōis huiuſmodimodum tempuſqꝫ decernit. ibi animaduertendum. Et dicit ſcd̓m edificium bene quidem edificium ſimilitudine qͣdam dictum. nam ſicuti ſapiens architector domum cōſtruendam ex minimis fundamentalibuſqꝫ partibus ordinate ītegrat. ſic ⁊ magiſter ipſe erudiēdum ipſum ſingulisdoctrinarum particulis fundamentoqꝫ atqꝫ baſe integrare debet. illud ergo ſcd̓m edificium laborioſi certaminis.i. ſtudii huius ſtat .i. firmatur in traditionibꝰ .ſ. ſcriptis ꝓbiqꝫ ꝓ. ⁊ didimi horū grāmaticorū ⁊ alioꝝ .ſ. grāmaticorum quos auctoritas venerabilis cōmendat. Tūc modūin huiuſmodi traditionibus obſeruandū oſtendit. di. Certe animaduertendum .i. conſiderandum eſt. in huiuſmōitraditionibus ſtatim memoratis vt latina traditio ſubiaceat .i. correſpondeat fideli reſolutioni .i. expoſitioni ⁊ declarationi. vt .ſ. ignota ꝑ ignotiora vel vnū pro reliquo non īterp̄tent̉. Et aduertendū eſt vt ydiomā .i. loquēdi ꝓprietas adiſcentis ſit explicatū .i. declaratum verbotenꝰ .i. dev̓bo ad verbū. enim pro qꝛ. tenacitatē .i. firmitatē fundamenti .ſ. grāmatice: ⁊ per ꝯn̄s oīum aliaꝝ artium oportet.i. oportunū ē ꝯſiſtere in his .ſ. ſuꝑioribꝰ traditiōibꝰ qͣſi dicat cū hec ita ſint oportunū ē vt hec fideliter ⁊ clare doceātur. ¶ Notandum ꝙ noſtre grāmatice plures fuerūt īcipui ſcriptores ſicut Donatus cuius magiſter Didimusfuiſſe dicit̉ in littera poſitus. Priſcianus. Uarro. ⁊ Quītilianus ⁊ reliꝗ multiplurimi. inter quos poteſt numerariEnnius ꝗ metra compoſuit primꝰ. cui ſucceſſerūt Anathetō. ſapho. Archilocꝰ. Simonideſ. calofonicꝰ. Aſclepiꝰ⁊ multi alij quos longū enarrare foret. hoꝝ ſcripta ⁊ ſi nōoīa tamen aliqua leuiora poſt prima elementa vidēda ſūt.¶ Nec mēſtruoſo ſaltu phebeſ abeūdū ē: nec ſolari curſu tm̄ cōfirmandū: ſꝫ expleto mercurii īteruallo eodēqꝫ fere duplicato diligēter īmorādū.Diligētia .n. cuiuſlibet oꝑis obtuſitas ꝑmollit̓.¶ Nec menſtruoſo. Hic ſubdit quanto tꝑe in hoc ſecundoadiſcendi ordine īmorandū ſit. ⁊ dicit nec eſt abeunduꝫ .i.recedendum ſubaudi a ſtudio ⁊ certamine p̄dictarum tra

ditionū menſtruoſo .i. defectuoſo ſaltu .i. curſu lune ꝙ cuiſus menſe completur. Nec eſt īmorandū tm̄ .i. ſolūmodocurſu ſolari .i. anno. per annū enim motus ſolis ꝑficit̉. ſꝫē īmorandū diligenter expleto .i. completo vel toto interuallo .i. motu mercurii illius planete: ⁊ non vnico ſꝫ eodiſcꝫ interuallo duplicato fere .ſ. quaſi. ⁊ quia mercurius annis duobus curſum ſuum ꝑficit quibus duplatis qͣttuorefficiuntur: liquet quatenus ſuperioribus doctoꝝ traditionibus quattuor annis diligenter ſit īmorandū. Diligꝭter inquā qꝛ obtuſitas .i. hebetudo cuiuſlibet operis ꝑagēdi permollitur .i. facilitat̉ diligentia. ¶ Notandum lꝫ ẜmph̓m octauo politicoꝝ vtile ⁊ cōmendabile ſit participarealiqn̄ liberales arteſ atqꝫ mathematicas quaꝝ vſus ordīatur ad exercitiuꝫ excellentiaꝝ doctrinaꝝ vſqꝫ ad certuꝫ terminum. tn̄ ꝯtinue ⁊ aſſidue exercere ſe in eis vſqꝫ ad quācunqꝫ ꝑfectionem nonnūqͣꝫ nociuū eſt: qꝛ ꝯtinua ꝯſideretio in illis retrahit aūt ſimpliciter aut pro ꝑte ab vſu virtutis moralis. quare eſt ſtatutus terminus quo ipſis ⁊ earum cuilibet erit īmorandū. ¶ Notandū ſicut iā pluriesphiloſophicis atqꝫ mathematicis ꝓbatū eſt: corpora ipſaſiderea tam planetarū orbiuꝫ qͣꝫ octaui celi qd̓ Ariſt. primum mobile arbitratus eſt. lumen atqꝫ clraritatem a ſolerecipere. ipſe enim eſt fons luminis vti corporis ſui teſtat̉īmenſitas: qua terram vti Ptholomeus docuit cēties ſerageſies ſexieſ excedit. ſil̓r in eo virtꝰ eſt vnitiſſima qd̓ corporis ſui ꝓbat comꝑactio. ſil̓r quoqꝫ in eo lux eſt diffuſiorquod ſua in medio orbiū on̄dit ſituatio. verūtamen in mōreceptionis lucis huiuſmodi inter corpora eſt differentia.Nam alia ꝗdem in profundo recipiunt: vti ſunt corporatranſparentia ⁊ diafonica: ſicuti ſunt fere oīum ſtellarumcorpora Alia in ſuperficie tm̄ vti ſunt corpora opaca: quorum numero luna eſt. quocūqꝫ tn̄ mō ſint neceſſe eſt vt radiorum lucis proiectiōi ſint obiecta. ⁊ quāto magis ab hiiuſmōi radioꝝ proiectione elongantur: tāto magis ab ijlucē deficiūt quo ſit vt lunā ſolū mēſtruā .i. defectiuā ītcorpora celeſtia exiſtimemus tā quo ad nos qͣꝫ quo ad reſveritatem. quo ad veritatem ꝗdē cum terre diametralisinterpoſitio ne radiis lucis illuminet̉ ipſam obnubilat qd̓in eclipſi manifeſtum eſt. quo ad nos autem cuꝫ noua nobis reuoluit̉. tempus quoqꝫ reuolutionis huius veteresmenſem noīauerunt a mene quod defectum ſonat. hinmenſtruoſam lunam dicimus quaſi mēſe quolibet defctiuaꝫ. Uolens itaqꝫ Boetius certum terminū in grāmetice rudimētis adiſcendis cōſtituere dixit: nō fore abeūca ſtudio hoc lunari reuolutione lune quā mēſtruoſā ditiſ. menſe defectiuam. nec ſolari curſu hoc eſt āno. ſol eninvti aſtrologis conſiderationibus iam dudū demōſtratūdie quolibet. 59. minutis. ⁊. 8. ſecūdis in zodiaco fere giditur. ꝗbꝰ per. 36 5. dies ꝯgregatis atqꝫ ad ītegros grareductis: 36 0. zodiaci. gradꝰ conſtituunt̉ ⁊ his. 12. ſignategrātur. quare manifeſtū eſt ſolē totū zodiacū. 365. dielꝗ annū efficiunt indubie peragrare. neqꝫ etiam illo ſpaciab hoc certamine abeūdū Boetius ſtatuit ſed īmorādureſt quattuor annis quos per mercurii motū explicauit.¶ Senece traditio. inexpletio Lucani. Uirgilii.lixitas. ⁊ Statii vrbanitas. dura flacci tranſlatiodurior Perſii editio. Martiani non indignaleſio. Naſonis diſcretio ſunt indaganda memerialiqꝫ celule commendanda.¶ Senece traditio. Lucani inexpletio. In hac parte Boeti.oſtendit quibus doctoꝝ traditionibus poſt ſuperius memoratas doctrinas rudes ipſi ſunt imbuendi. Et diuidit̉in duas partes. In prima dicit ꝙ poſt ſupradicta in poetaꝝ traditionibus ī ꝗbꝰ maior pars grammatice cōſtitutaeſt ipſi rudes erudiant̉. In ſecūda quatenus in rhetoricisinſtitutis que poetrie coniunctiſſima dinoſcunt̉ poſtea ībuentur. ibi. Ceteroꝝ aūt. Et dicit hinc .i. poſt ſupradictaſunt indaganda .i. perquirenda hec. ſ. Senece traditio .i.editio.