Primum

rum gynnas dicitur atqꝫ locus ſtudii gynnaſium ⁊ quandoqꝫ ipſum ſtudium dicitur vt in propſito. quia ſicut oīpaleſtra corpus ſic ī ſtudio animus exercetur. ⁊ inde acci.dit ut omnium pene artium exercitium vel locus exercitii gynnaſium dicatur vt ſchola. ⁊ vt quidam dicunt gynnaſium grece latine exercitium dicitur. Notandum interintellectum intelligentiam atqꝫ intelligibilitatem hoc intereſt. Nam intellectus proprie vis anime eſt comprehenſiua incorporearum ſubſtantiarum formis ſubtractarumvel formarum circa eas. Intelligentia v̓o vis eſt anime q̄aſpirat vt aliquid circa diuinam ſubſtantiam comprehendat. Intelligibilitas v̓o vis quedam eſt anime omniumformarum in quadam ſimplicitate complicatiua abſqꝫordine naturali vel temporali ⁊ tali modo ſolus deꝰ comprehendit res quia eas omnes vno intuitu abſqꝫ ſucceſſione dicitur comprehendere.¶ In primis ergo prima .ſ. pueroruꝫ oblectamēta ſunt prelibāda. Secūdo videlicet qual̓r adultorum elatio magiſtratui ſubiicienda ſit ⁊ diſcipline connectanda. Tertio de eorum elationereprimenda exemplorum cōmēdatione diſtincte exponendo. Quarto de ſcholarium ſagaciprouiſiōe eorumqꝫ graduali ſtatīone. Quinto qͦliter ſcholarium venerabilis ac ſincera deuotioad magiſterium proferenda ſit. Sexto de magiſtrantium norma trinaqꝫ diuiſione ſtatuqꝫ ergaſubditos modoqꝫ docendi precognito¶ In primis ⁊cͣ. Hec eſt ſecunda pars principalis. huiusprohemii in qua poſtqͣꝫ intentionem ſuaꝫ atqꝫ ītentionisſue cauſam explicuit. nunc ordinem ſuſcepti operis ⁊ quicquid in toto libri proceſſu. peragendum ſit luculenter inſinuat Et diuidit̉ hec pars in ſex partes. In prima mōſtratquid in primo capitulo pertractandum ſit. In ſecunda ꝗdin ſecundo ⁊ ſic de ſingulis. ſecūda ibi. ſecūdo vꝫ. tertia ibitertio de eorum. quarta ibi. quarto de ſcholariuꝫ. ꝗnta ibiꝗnto qualiter. ſexta ibi. ſexto de magiſtrātium. ⁊cͣ. Et dicit ꝙ in primis .i. in primo capl̓o oblectamina alias ē oblectamenta .l. documenta leuia pueroꝝ ſunt prelibanda .i. p̄tractanda vel p̄mittenda. Et rōnem huius ponit Albertꝰſuper illo primi libri phiſicorum cum dicitur ꝙ pueri primo appellāt omneſ viros patreſ ⁊cͣ. qm̄ ipſi pueri cerebrūhn̄t humidum ac frigidum ſic ꝙ rerum ſenſibilium differentias minime capere poſſunt. ſed cum cerebrum in eismagis exſiccatur tunc in eis cognitio magis erit nota qͣrea facilioribus ⁊ cōioribus inchoandum erit ordine ipſodoctrine ⁊ tranſeundum ad vifficiliora ⁊ ad ſpecialiora.hec enim via nobis innata eſt primo phiſicoꝝ ſecundo v̓ovidebit̉ hoc eſt in ſcd̓o cpl̓o qualiter elatio .i. ſuꝑbia adul̓torum ideſt etate iam maturorum eſt ſubiicienda .i. ſupponenda magiſtratui ⁊ cōnectenda .i. coniungenda diſcipline. Elatio nemꝑe atqꝫ ſuperbia diſcipulum nullo modoſtudere permittit: cum ſapiens dicat. In maliuolam aīamnon introibit ſpiritus ſaꝑientie. ⁊ hic in tertio capitulo docetur de reprimenda .i. corrigenda elatione eorū .ſ. adultorum ⁊ hoc exꝑonendo diſtincte .i. ſuccinte cōmendationeexemplorum ad propoſitum comprobandum. quarto aūtcapl̓o ſupple tractabitur de ſagaci .i. prouida prouiſione.ſ. rerum exteriorum ſine quibus difficulter philoſopharicontingit ꝑꝑ quod ⁊ ſacerdotes in egypto vt. Ariſto. inmethaphiſicis teſtatus eſt acquiſitis rebus neceſſariis ꝓpter admirari primo inceperunt philoſophari. Quintoſupple capitulo determinabitur qualiter venerabiliſ .i. honorabilis ac fincera .i. pura. deuotio .i. ītentio ſcholariuꝫeſt preferēda .i. exhibenda vel offerenda ad magiſterium.Sexto .i. vi. capitulo tractabitur de norma magiſtrantiūqꝫ pro ⁊. trina diuiſione .i. partitione magiſtrorum. qꝫ pro

⁊. de ſtatu ipſorum circa ſubditos. ⁊ hoc p̄cognito .i. p̄ſci.to modo docendi .i. informandi. ¶ Nota ſagax omnis generis idem eſt quod ingenioſus prouidus aſtutus ⁊ preſcitus futurorum. inde ſagacitas. Itam ſincerus ſincera ſincerum vel ſinceris in eodem ſenſu. i. ſine cera .ſ. purus cōſtans mundus ſine vitio vel labe ⁊ producit e. vnde Oratius in cpl̓is in fine ſecunde epiſtole. Sinceruꝫ niſi ſit vasquodcunqꝫ infundis aceſcit. Item Uirgilius in moreto.ſubcidit ſincera foramībuſqꝫ liqͣt̉. emūdata ceres ⁊ cetera¶ Hec autem ad intelligentie cognitionem ſuſcepimus peragenda priſtinum modū tractandi fere omittentes: nunquā leuiori ſtilo peruſi: qm̄ inmaiori parte pro rudibus informandis eſt executio ⁊ tanto leuior dilucidandi debet eſſe trāſlatio¶ Hec autem ad intelligentie cognitionem. Hec eſt tertiapars principalis. huius prohemii in qua Boetius modūꝓcedendi in hoc libro p̄mittit. Et diuiditur ī duas parteſIn prima facit quod dcm̄ eſt. In ſecunda cauſam dicti aſſignat ſecunda ibi. Qm̄ in maiori ⁊c̄. Et dicit ſic. autempro certo nos Boctius ſuſcepimꝰ hec ſupradicta. peragēda .i. perficienda ad cōmendationem intelligentie. nos inquam omittentes fere .i. totaliter modum priſtinum .i. pernos obſeruari ſolitum. tractandi .i. ſcribendi. nūqͣꝫ .i. nullo tꝑe. peruſi leuiori .i. planiori ſtilo .i. modo ſcribendi. qm̄⁊ hic cauſam dicti aſſignat. qꝛ executio ſubaudi preſentisoperis pro maiori parte eſt pro rudibus .i. indoctis. informandis .i. inſtruendis quo calle ad ſcientiarum apiceꝫ valeant pertingere. ſubaudi eapropter hec tranſlatio alia littera habet tranſactio dilucidandi .i. declarandi hanc ſemitam atqꝫ callem erit tanto leuior .i. planior. ¶ Notandum in littera cōmittit̉ color rhetoricus qui vocat̉ leposEt eſt ad aliquam ſingulareꝫ perſonam per verbum pluralis numeri cauſa honoris vel ornatus facta locutio: vtEicero ſcribit. nos Boecius ſuſcepimuſ hec peragenda¶ Finit prohemium.Capl̓m .i.¶ Sequitur tractatus.Um aūt indiſcreti ⁊ impotentis ſeptennis infātia ducitur ad imbuendum: caUuendum eſt: ne membrorum indecensſit diſpoſitio vt pote integraliuꝫ: et aeris intemperies vtpote cōſtringentis hyemiſ obtuſitas: ⁊ comburentis eſtatis profunditas periculi generet incrementum.Um indiſcreti ⁊c̄. finito ꝓhemio conſequent̓incipit tractatus. In quo ea que in ꝓhemioꝑagēda promiſerat: nūc ordinate exequit̉. Etdiuidit̉ totūſ tractatꝰ in vi. capl̓a. in quoꝝ primo on̄dit qͣ manerie rudes atqꝫ indiſcreti addiſcendum introducant̉ In ſecundo qūo ſcholares ipſimagiſtratui ſubiicient̉. In tertio qūo elatoꝝ ſuperbia cōpeſcat̉. In quarto. qͣliter ſcholaribus ipſis per reſ exteriores quaꝝ fortuna eſt dn̄a ſagaciter prouideat̉. In quintoqualiter ſcholarium ſincera deuotio ad magiſterii celſitudinem ſubuehat̉. In ſexto magiſtrantium norma pleniusedocet̉. ſcd̓m ibi. Uiſis aūt ſcolarium rudimentis. tertiuꝫibi. Cum aūt diſcipulus. quartum ibi Oīa ſiquidē. quītūibi. Cū ad magiſtratus. ſextū ibi. Expeditiſ aūt his. ⁊ hectotius tractatus cōpetentior cenſet̉ fore diuiſio. Conſtatenim Boetiū ip̄m in prohemio hoc ordine diuiſiſſe qͣꝫuiſpleriqꝫ exiſtant qui totalem ipſum librum tribus partibꝰarbitrentur partiendū Capitulum autē primum quod ēde primeua rudium atqꝫ indiſcretoꝝ introductiōe ī duaspartes diuiditur. In quaruꝫ p̄ma de his q̄ circa exterioraintroducenda videlicet circa corpus atqꝫ corpori adiacentia attendūtur tractatur. In ſecūda v̓o de his q̄ circa aīmatqꝫ animum exornantia ⁊ fouentia vt ſunt doctrīe ⁊ ſciē