Quintus

¶ Explicit liber quartus. Incipit quintus.Ixerat orationiſqꝫ curſum. Hic incipit quintusliber Boetii de cōſolatione philoſophie cuiꝰ h̓eſt prīa proſa: in qua philoſophia vult ſoluere q̄dam dubia ſuam determinationē cōſequētia de fato ⁊ ꝓuidētia: videt̉ enī ex dictis ꝙ caſus nō ſit. qꝛ ſi oīa ſūt ꝓuiſa ita ꝙ nihil eueniat p̄ter ordinē ꝓuidētie diuine: vr̄ ꝙnihil caſualiter euēiat. qꝛ caſus īportat euentū īopinatū.Ntē videt̉ ex dictis ꝙ liberū arbitriū nō ſit. qꝛ oīa diſponunt̉ ẜm ordinē fatalis neceſſitatis. liberū aūt arbitriumneceſſitatē excludit. videt̉ ergo ſi ponit̉ prouidētia ⁊ fatuꝫꝙ oīno excludat̉ liberū arbitriū. Philoſophia ergo in p̄ſenti libro inꝗrit vtrū caſus ſit ⁊ ꝗd ſit: ⁊ inꝗrit vtrū liberūarbitriū. ſupponendo argumēta quibꝰ liberū arbitriumeū ꝓuidētia diuīa nō videt̉ poſſe ſtare. poſt hoc ponit faliam ſolutionē quorūdā quā īprobat ⁊ ponit propriā quārōnibus cōfirmat: ⁊ de eternitate determinat ⁊ alia pluraſicut patebit. Et diuidit̉ iſte liber in vndecim partes. quiaſer ſunt ꝓſe ⁊ ꝗnqꝫ metra eiꝰ: que partes ⁊ q̄ ipſis determinant̉ patebūt in ꝓceſſu libri. In prīa ꝓſa determinatde caſu. ⁊ prīo boetius tāgit acta ph̓ie comendās eius exhortationē factam: ⁊ mouet queſtionē de caſu. Secundoph̓ia excuſat ſe ab eius determīatione ⁊ boetius illā excuſationē remouet. Tertio ph̓ia determinat de caſu: ſecūdaibi. Tum illa feſtino. tertia ibi. Tum illo morē. Primodicit philoſophia dixerat hec p̄dicta: ⁊ vertebat curſū orationis .i. ſermonis ad tractāda quedā alia atqꝫ expediēdaTunc ego boetius inquā O ph̓ia recta ē tua exhortatio facta: ⁊ prorſus ē digniſſima auctoritate. ſꝫ ꝙ tu dudū dixiſti ſexta ꝓſa qͣrti libri. q̄ſtionē de ꝓuidētia īplicitā .i. īplicatā eē pluribus alijs .ſ. queſtionibꝰ ego experior re .i. realiter. quero enī an arbitreris caſū oīno aliꝗd eſſe ſupple inrerū natura: ⁊ quidnā arbitreris eſſe caſū ſupple in reruꝫnatura. ¶ Notandū ꝑ hoc ꝙ dicit boerius dixerat. īnuitph̓iam iam expediuiſſe que ad ſui ſpeculationē ſpectabāt:⁊ ita determinaſſe prīcipalē huiꝰ libri intētionē ⁊ ph̓ia vertebat curſū oratiōis .i. orationē currētē: qꝛ oratio ph̓ie nōimpediebat̉ ignorātia docētis: nec tarditate dicētis: hācorationē vertebat ad quedā alia tractāda. que aūt fuerūtilla boetius nō exprimit. qꝛ forſitā ſua opinione minꝰ erātdeſiderāda vel forſan qͣꝫtū ad ꝓpoſitū extranea. Notādūꝙ dicit exhortatōeꝫ ph̓ie fuiſſe rectā. qꝛ phia hortabat advirtutes ⁊ ad cōtēptū fortuitoꝝ. talis aut exhortatio queſit ad bonū ꝓſequendū ⁊ malū fugiendū recta eſt. ⁊ dicitexhortationē philoſophie e digniſſimā auctoritate. qꝛqd̓ a ſapiente dicit̉ auctoritate ſapiētis dignū reputat̉.¶ Tum illa feſtino inquit debitū ꝓmiſſionis abſoluere: viamqꝫ tibi qua patriā reueharis aperire. Hec autē ⁊ ſi ꝑutilia cognitu: tamē a propoſiti noſtri tramite pauliſꝑ auerſa ſunt. Uerendumqꝫ eſt ne deuiis fatigatus ad emētiēdū rectū iterſufficere nō poſſis. B. Ne id īqͣꝫ prorſus vereare. Nam quietis mihi loco fuerit ea ꝗbus maxīedelector agnoſcere: ſil̓ cū oē diſputatiōis tue latꝰindubitata fide conſtiterit: nihil eſt quod de ſequentibus ambigatur.Tum illa feſtino inꝗt. Hic ph̓ia excuſat ſe de huius opinionis vel q̄ſtionis determinatiōe. Et boetiꝰ illā excuſationē remouet dicēs. Ph̓ia inꝗt. Ego feſtino abſoluere.l. ꝑficere debitū ꝓmiſſiōis. ⁊ aꝑire tibi viā qua reueharisad patriā. Hec āt q̄ tu queris de caſu. ⁊ ſi ꝓ qͣꝫuis. ſunt ꝑutilia cognitu .i. cognitōe tamē pauliſꝑ auerſa ſūt a tramite. .i. via. noſtri ꝓpoſiti ⁊ dicit pauliſꝑ. qꝛ nō ſunt totaliterauerſa: ſꝫ aliquātulū elucidant p̄miſſa: ⁊ eſt verendū. i. timendū. ne tu fatigatus deuiis .i. queſtionibꝰ extraneis. nōpoſſis ſufficere ad emētiēdū .i. trāſeūdū rectū iter. dic̄ boe¶ꝰ. O ph̓ia ne illud vereare .i. nō timeas qꝛ hoc fuerit mi

hi loco ꝗctis: agnoſcere ca quibꝰ maxime delector. ⁊ cū oēlatus .i. circūſtātia tue diſpoſitiōis mihi ꝯſtiterit fide indubitata nihil ē ꝙ ambigat̉ de ſequētibꝰ. ¶ Notādū ꝙ dicit qͣ via reueharis patriā hic patriā vocat beatitudinē qͣꝫprius inuenire docuit. Illa aūt ꝑ que homo peruenit adip̄am ſunt virtutes. de ꝗbꝰ Boetiꝰ ītēdebat agere nō in hͦlibro. ſed in vltimis libris muſice ſue agēdo de muſica humana. intētionem autem ſuam non compleuit. quia a rege theodorico morte p̄uentꝰ fuit.¶ Tum illa. Morem inꝗt geram tibi: ſimulqꝫ ſicexorſa eſt. Siquidē inquit aliquis euētū temerario motu: nullaqꝫ cāꝝ cōnexiōe ꝓductū caſū eē d̓finiat: nihil oīno caſū eē cōfirmo: ⁊ preter ſubiecte rei ſignificationē inanē ꝓrſus eē vocē d̓cerno¶ Tū illa morē inꝗt. Hic ph̓ia determinat de caſu ſoluendo premiſſas cauſas ⁊ queſtiōes. Prīo ſoluit primam ancaſus ſit. ſecūdo ſecūdā. ꝗd ſit caſus ibi. licet igit̉. Primoon̄dit ꝗd ſignificet̉ ꝑ nomē caſus. ponēdo opinionē quo.rūdā. Secūdo improbat illā opinionē ibi. Quis enī. Primo dicit. O boeti ego gerā tibi more̓ .i. cōformabo me volūtati tue. ⁊ ſil̓ ſic ē exorſa .i. ſic īceꝑit. ſi aliꝗs diffiniat quoad nomē dices caſū eē euētū ꝓductū motu temerario .i. īprouiſo. ⁊ nulla cōnexiōe cauſaꝝ. Ego ph̓ia affirmo caſūſic oīno nihil eē. ⁊ decerno .i. iudico voce caſus ꝓrſus eſſeinanē. p̄ter ſignificatiōeꝫ rei ſubiecte. ſicut hec vox chimera inanis eſt. ¶ Notandū ꝙ qͣꝫuis queſtio ſi eſt preceditqueſtionem ꝗd eſt. ẜm ꝙ queſtio ꝗd eſt. q̄rit de ꝗdditaterei. qꝛ ꝗd eſt rei nulli debet̉ niſi enti. tamē q̄ſtio ꝗd eſt q̄rens de quo ꝗd ē noīs ē prīa cognitio. ⁊ ideo ex quo ꝗd ēnoīs. oꝫ ſcire de aliquo ſi eſt. ꝓpter hoc ph̓ia ad q̄rēdumde caſu vtrū ſit vel nō accipit quod ꝗd eſt qd̓ ſignificat̉ ꝑnomē. ⁊ dicit. Si aliꝗ dicūt caſū eſſe euentum temerariūſine omni cauſa productū ego video vocem caſus eſſe inanem tanqͣꝫ ſibi nihil correſpondeat in re.¶ Quis enī cohercente in ordinē cuncta deo: locus eſſe vllus temeritati reliquus poteſt.¶ Quis enim cohercente. Hic philoſophia improbat opinionem iſtam oſtendens caſum nihil eſſe ẜm eam. ſecundo ſoluit queſtionem ẜm rei veritatem ibi. Ariſtoteles meus. Primo ponit vnam rationem. ſecundo aliam ibi. nānihil. Antiqui dicebant ꝙ caſus eſt euentus temerarius.i. improuiſus. Contra hoc arguit philoſophia ſic. Ubicūqꝫ omnia ſunt prouiſa ibi nihil eſt temerarium. ſed oīa q̄ſūt ꝓuiſa ſunt a oeo. ergo inter ea que ſunt nihil eſt temerariū. Hanc rōnē breuiter innuit in littera dicens. Quisenim locus vllus poteſt eſſe reliquus .i. relictus. temeritati .i. improuiſioni. deo cohercente cuncta in ordinem .ſ. ꝓuiſum. q. d. nullus. ¶ Notandū ꝙ omnia a deo ſunt prouiſa cuius ratio eſt. Quorūcūqꝫ deus eſt cauſa omnia talia prouiſa ſunt a deo. ſed oeus eſt cauſa omnis entis. ergo omnia entia a deo ſunt prouiſa. Quod autem deus ſitcauſa omnis entis pꝫ. qꝛ ab ipſo dependet celū ⁊ tota naͣ.vt patet ex duodecimo methaphiſice.¶ Nam nihil ex nihilo exiſtere vera ſententia eſt:cui nemo vnquā veterum refragatus eſt. qͣꝫ qͣꝫ idilli nō de operāte prīcipio ſed de materiali ſubiecto: hoc eſt oīuꝫ de natura rōnū quaſi quoddā iecerit fundamētū. At ſi nullis ex cauſis aliꝗd oriatur: id de nihilo ortū eſſe videt̉. Quod ſi hoc fieri nequit. nec caſum quidē huiuſmodi eſſe poſſibile eſt qualē pauloāte diffiniuimus. B. Quid igitur inquā nihil ne eſt quod vel caſuꝫ vel fortuitūiure appellari queat. An eſt aliꝗd: tāetſi vulguslateat: cui vocabula iſta conueniant. p.