Quartus
aliam. Unde per temꝑeſtatem tonandi hoīes magis inducuntur ad recogitandam diuinam potentiam. ¶ Notandum ꝙ vrſa habens ſeptem ſtellas circa poluꝫ ſeptentrionalem mota nunqͣꝫ occidit ſed ſemper mobilis apparꝫ. lꝫalie ſtelle nobis oriantur ⁊ occidant. de venere autem quede nocte ſequit̉ ſolē ⁊ de mane lucifer dicta precedit ſoleꝫviſum fuit in primo libro metro ſecundo.¶ Hec concordia temperat equisElementa modis. vt pugnantiaUicibus cedant humida ſiccis.Iungantqꝫ fidem frigora flammis.Pendulus ignis ſurgat in altum.Terreqꝫ graues pondere ſidant.Hiſdem cauſis vere tepentiSpirat florifer annus odores.Eſtas cererem feruida ſiccat:Remeat pomis grauis autumnus.Hyemem defluus irrigat imber.Hec temperies alit ac profertQuicquid vitam ſpirat in orbe.Eadem rapiens condit ⁊ aufertObitu mergens orta ſupremo.¶ Hec concordia temperat equis. Hic ph̓ia cōmendat regimen diuine ꝓuidentte in elementis dicens. Hec ꝯcordia proueniens ex diuina ꝓuidētia. temꝑat elementa eꝗsmodis vt humida elementa pugnantia .i. ꝯtraria cedant.ficciſ. vicibus .i. viceuerſa. ita ꝙ qn̄qꝫ p̄ualeant humida. ⁊qn̄qꝫ ſicca. ⁊ ꝙ frigora .i. elementa frigida. iungant fidem.i. ꝯcordiā flāmis .i. calidis elemētis. ne vnū total̓r aliudcorrūpat. ⁊ hec ꝯcordia facit vt pēdulus ignis ſurgat ī al.i. moueatur ſurſum. ⁊ terre graues pondere ſidant .i.eorſum reſideāt. Tūc cōmēdat regimen dei circa temꝑora dicens. Hiſdem cauſis .i. ſil̓ibus cauſis per diuinā ꝓuidētiā ordinatis annus florifer .i. in quo habūdant flores ſpirat odores ipſo vere .i. tempore veris. tepente .i. incaleſcente. eſtas feruida ſiccat .i. maturat. cererem .i. fruges. Autūnus remeat .i. reuertit̉. grauis .i. oneroſus. pomis. imber defluus irrigat hyemē. Tūc cōmendat regimen dei circa generabilia ⁊ corruptibilia dicēs. Hec tēperies .i. temperata diſpoſitio ꝓuidētie diuine alit ⁊ profertꝗcꝗd ī orbe ſpirat vitam .i. ꝗcꝗd viuit ⁊ eadem temperiesrapiens ea que fecit. condit .i. abſcondit. ⁊ aufert .ſ. ab eſſemergens orta .i. ꝓducta ſupremo obitu. vltima morte.¶ Notandum ẜm cōmentatorem. 8. phiſi. Primum antiū nihil facit ſine ſcd̓o antiquo .i. celo. ergo prīa cā geneionē ⁊ corruptionē elemētoꝝ ⁊ oīum in mūdo ⁊ temporū diſtinctiōeꝫ oꝑat̉ mediantibus corporibus celeſtibus.vn̄ in lib. de pomo Ariſto. ſcribit̉ ꝙ creator oīuꝫ ſua ſapiētia p̄parauit ſperas. ⁊ in qͣlibet ſpera ſtellas lucidas. ⁊ dedit ipſis virtutem dn̄andi ī hoc mūdo faciendi bonū ⁊ malū mortē ⁊ vitam ⁊ incedunt ſtelle ẜm virtuteꝫ ipſis a creatore datā. ẜm deſideriū ⁊ voluntatē eius in aſcendendo ⁊deſcendendo. nunc de oriente ad occidens. nunc de occidente ad oriens ſine ꝯtradictione. ⁊ oēs ſtelle ſunt ſicut ſerui dn̄o obedientes. ⁊ curſus ⁊ motus earum non eſt a ſeiipſis nec virtute earuꝫ. ſed eſt creator qui facit eas moueri¶ Sedet interea conditor altus:Rerūqꝫ regens flectit habenas.Rex ⁊ dominus: fons ⁊ origo.Lex ⁊ ſapiens arbiter equi.Et que cum motu concitat ire.Siſtit retrahens: ac vaga firmat.¶ Sedet interea cōditor altus. Hic cōmēdat ꝓuidentiam
diuinam ex ꝑte dei regentis dicens. Interea dum res ſicgeruntur. altus ꝯditor .i. ſummus creator reꝝ deus. ſedet.i. in ſe īmutabiliter manet regens oīa. flectit .i. moderat̉habenas reꝝ .i. frena exn̄s rex per ſapientiam gubernationis. dn̄s per potentiā creationis. Fons oīs bonitatis. ⁊ orgo oīuꝫ ⁊ ipſe a nullo: lex oīa ligans. ⁊ ſapiens arbiter .i. iudex. equi ideſt equitatis omnibus retribuens ẜm iuſtitiaꝫque .ſ. lex oīa regens. ꝯcitat .i. excitat entia. ire. i. ꝓcederead eſſe motu .i. ꝑ motū ⁊ ſiſtit .i. ꝑmanere facit ad tp̄s in eſſe retrahens oīa ad non eſſe. ⁊ ipſa firmat per gratiam vaga. ideſt inſtabilia per naturam.¶ Nam niſi rectos reuocans itusFlexos iterum cogat in orbes.Que nunc ſtabilis continet ordo:Diſſepta ſuo fonte fatiſcant.Hic eſt cunctis communis amorRepetuntqꝫ boni fine teneri.Quia non aliter durare queant.Niſi conuerſo rurſuſ amore.Refluant cauſe que dedit eſſe.¶ Nam niſi deus reuocās rectos itus .i. rectū ꝓgreſſum ꝗeſt ab eſſe ad non eſſe. cogat .i. reducat entia in flexos orbes .i. in quaſdā circulatiōes. ea que ſtabilis ordo diuineprouidentie cōtinet. ipſa diſſepta .i. ſeꝑata. a ſuo fonte. i.a ſuo prīcipio qd̓ eſt deus. fatiſcant .i. deficiant ⁊ ad nihilum deuenient. Hic fons eſt cōis amor cunctis entibus. ⁊cūcta repetunt .i. appetunt. teneri .i. ꝯſeruari fine boni. i. ꝑfinem boni. qꝛ res aliter non q̄ant durare .i. in eſſe perpetuari. niſi ꝯuerſo amore. refluant .i. redeāt cauſe .i. ad camprimā que dedit eis eſſe per creationē. ¶ Notandū ꝙ entia reguntur a deo ꝑ quādā circulationē ẜm quā quodaꝫmō perpetuant̉ in eſſe. verbi gratia. Deꝰ ſic diſpoſuit resvt ex ſemine proueniat herba. ⁊ ecōuerſo ex herba producatur ſemen. ſic in generatione elementoꝝ ſit ꝗdam circulus dum ex aere generat̉ ignis ⁊ iterū ex igne aer. Item īcreaturis rōnalibus que progrediūt̉ a deo ꝓductiōe naͣe.ſit iterum reflexio ad ipſum deum per reductioneꝫ gratievt ſic nihil ꝑmaneat in rebus ens ⁊ ꝑfectū niſi per quādācirculationem. ⁊ hoc innuit ph̓ia in littera. ¶ Notandumꝙ finis ad quē oīa naturali appetitu tendunt eſt ipſuꝫ ſummum bonum quod eſt deus. hūc fineꝫ conſequuntur rōnales creature ꝑ oꝑationē intellectꝰ et volūtatis. Sed irrationales creature cōſequūtur ip̄m ſolū ꝑ hoc ꝙ ip̄m rep̄ſentant per quādā ꝑticipationeꝫ eēndi. ⁊ ideo eodē appetitu naturali quo aliꝗd appetit ſuū eſte. eodem appetitu. tendit in ſuum vltimum finem. ⁊ hoc innuit in littera cum dicit. Hic eſt cunctis communis amor.¶ Proſa ſeptima libri quarti.Am ne igit̉ vides ꝗd hec oīa q̄ diximuscōſequat̉. B. ꝗd naͣ inꝙͣ. P. Oēm in¶ Nquit bonā prorſus eſſe fortunā. b. Et ꝙinquā fieri pōt. p. Attende inquit. cū oīs fortunavel iocunda vel aſpera: tū remunerandi exercēdiue bonos tū puniendi corrigendiqꝫ īprobos cādeferat̉: pꝫ ꝙ oīs bona quā vel iuſtā cōſtat eē velvtilē. b. Nimis quidē inqͣꝫ vera rō: Et ſi quā paulo ante docuiſti prouidentiam fatūue conſidereꝫ:firmis viribus eſt nixa ſententia¶ Proſa ſeptima quarti libri.AAm ne igit̉ vides. Iſta ē ſeptima et vltima ꝓſahuiꝰ quarti in qua ph̓ia deducit quandā cōcluſionē ex ꝑ̄miſſis. Et prīo facit hoc. ſecūdo ſubꝘ Ad iungit quandam exhortationem. ſecunda ibi.