Liber

nos quod declarat. Nā dum quidam mali videntur perpeti iniqͣ a peſſimis. ipſi flagrantes .i. ardētes. odio noxiorum .i. dānorum ſuorum. ipſi rediere ad frugem virtutis.i. ad vtilitatē. dū tales ſtudent ſe eſſe diſſimiles illis malis quos oderant. ⁊ addit ꝙ ſola diuīa vis talis eſt cui mala ſint bona .i. cedunt in bonuꝫ: ſicut cum malus facit malum bonum. vnde ſubdit. Cum deus vtendo competentetmagis elicit effectum alicuius boni. Ordo enim fatalis cūcta complectitur. vt quod deceſſerit ab ſignata rōne ordinis .ſ. mali relabat̉ ī aliū ordinem .ſ. boni. ne regno prouidentie dei liceat. quid .i. aliꝗd temeritati .i. īordinationi. ⁊ponit auctoritatem in greco que tm̄ lonat. Fortiſſimus inmundo deus omnia regit. ¶ Notandū ꝙ bonum ꝓueniens ex malitia improborum non ē imputandū ipſiſ improbis. ſed tm̄ diuine virtuti que nouit ex malis efficere bona⁊ lꝫ deus malū dirigat ad bonū ſua intentione ⁊ poteſtatenon tn̄ hō ideo eſt extra culpam. qui illud malum agit mala intētiōe. ¶ Notādū ꝙ aliꝰ ē ordo naturalis. alius ordoa deo prouiſus. Ordo naͣlis eſt vt deū ⁊ proximum diligamus. Ordo prouiſus eſt temporalis rerum diſpoſitio quefatum vocat̉. ⁊ lꝫ ordinem naturalē ſepe dimittamus aliquid plus deo diligendo ⁊ proximum odiendo. tamen ordinem prouiſum a deo nunqͣꝫ effugimus. quia nunqͣꝫ aliter prouenit qͣꝫ deus prouidet. ⁊ ſi aliquid recedit ab ordine naturali relabitur in aliuꝫ: vt ſi aliquid eſt malum quoad miſericordiam ipſum eſt bonum in comparatiōe ad iuſtitiam. ita ꝙ in regno diuine prouidentie nihil relinquit̉temeritati .i. inordinationi.¶ Neqꝫ enim phas eſt homini cunctas diuīe opere machinas vel ingenio comprehendere vel explicare ſermone. Hoc tm̄ proſpexiſſe ſufficiat qd̓naturarum omnium proditor deus idem ad bonum dirigens cūcta diſponat. Dumqꝫ ea queprotulit in ſui ſimilitudine retinere feſtinat. Malum omne de reipublice ſue terminis per fatalisſeriem neceſſitatis eliminat. Quo ſit vt que ī terris habundare creduntur: ſi diſponentem prouidentiam ſpectes: nihil vſꝙͣ mali eſſe perpendaſ.Sed video iam dudum te ⁊ pondere queſtionisoneratum: ⁊ rationis prolixitate fatigatum: aliqͣꝫcarminis expectare dulcedinem. Accipe igiturhauſtū quo refectus firmior in vlteriora cōtēdas¶ Neqꝫ enim phas eſt homini. Hic philoſophia excuſat ſede ampliori indagatione cāꝝ dicens. Neqꝫ enī eſt phashomini vel ingenio cōprehendere vel ſermone explicare.cūctas machinas .i. cās vel diſpōnes opere diuine .i. diuini oꝑis. hoc tm̄ ſufficiat ꝓſpexiſſe. qd̓ deꝰ proditor .i. productor oīuꝫ naturaꝝ diſponat cuncta dirigens ad bonumEt dum ea que protulit .i. predixit feſtinat retinere in ſil̓itudine ſui .i. in bono. ipſe eliminat .i. excludit. per ſeriem.i. ꝑ ordinem fatalis neceſſitatis: oē malū de terminis ſuepublice rei .i. mūdi. quo ſit vt mala que creduntur. habundare in terris. ſi ſpectes prouidentiam diſponentem nihiperpendas vſqͣꝫ eſſe mali. Tunc inuocat Boetium ad cōſolationē metricam dicens. Uideo te eſſe oneratum pondere queſtionis que difficilis eſt. ⁊ fatigatū prolixitate orationis. expectare aliquā dulcedinem carminis. Igitur acciꝑe hauſtum dulcedinis metrice. quo refectus .i. recreatus firmior contendas .i. pergas in vlteriora. ¶ Notandūꝙ dicit malum nuſqͣꝫ eſſe in comparatione ad diuinaꝫ ꝓuidentiam. quia malum nō eſt aliqua natura neqꝫ aliquares. omnis enim natura ⁊ res appetit ſuam perfectionemCum autem appetibile habeat rationem boni ſi malū eētnaturā ⁊ res appetens perfectionem: malum eſſet bonum¶ Notandum ꝙ nullum eſt malum ſimpliciter ⁊ totaliter

in mundo quin in comparatione ad diuinam prouidētia.habeat rationem boni. vnde expedit multos defectus contingere in vniuerſo ne multa bona tollantur. Si enim noncorrumperetur aer ignis non conſeruaretur. nec vita leonis conſeruaretur niſi occideretur agnus vel aſinus. neqꝫ laudaret̉ iuſtitia nec patientia ſi nō eſſet iniquitas. Exquo patet ꝙ multa in cōꝑatione ad nos ſunt mala que ircōparatione ad diuinam prouidentiam omnia diſponētēẜm ꝙ melius competunt vniuerſa bona ſunt.Ioa ¶ Metrum ſextum quarti libri.Aib¶I vis celſi iura tonantisPura ſolers cernere menteM Aſpice ſummi culmina celi.Illic iuſto federe rerumUeterem ſeruant ſydera pacem.Non ſol rutilo concitus igneGelidum phebes impedit axem.Nec que ſummo vertice mundiFlectit rapidos vrſa meatus:Nunqͣꝫ occiduo lota profundoCetera cernens ſydera mergi.Cupit occeano tingere flammas.Semper vicibus temporis equisUeſper ſeras nunciat vmbrasReuehitqꝫ diem lucifer almum.Sic eternos reficit curſusAlternus amor. ſic aſtrigerisBellum diſcors exulat oris.U¶ Metrum ſextum quarti libri.Ivis celſi iura tonantis. Iſtud eſt ſextuꝫ metꝝhuius quarti: quod ẜm quoſdam dicitur adoMIIMnicum. ẜm quoſdam archiloycum. ab inuentere thetrametrum. Dactilicum a pede p̄dominēte. In quo metro ph̓ia ꝯmendat diuinam prouidentiamdiſpoſitione rerum. ⁊ primo ex parte rerum que diuīa diſpoſitione regūt̉. ſcd̓o ex ꝑte dei regentis ibi. Sedet intereaPrimo cōmendat diuinam prouidentiam in regimīe coporum celeſtium. ſcd̓o in regimine elementoꝝ. tertio in regimine tempoꝝ. quarto in regimine generabilium ⁊ corriptibilium ſecūda ibi. Hec cōcordia. tertia ibi. His de carſis quarta ibi. Hec temperies. Primo dicit. Si tu ſolere.i. ſapiens vis pura mēte cernere iura .i. regimina ꝗbꝰ mūdus regit̉. celſi tonātis .i. dei: aſpice culmina .i. altitudīesſūmi celi. Illic ſydera ſeruant veterē pace̓ .i. antiquā ꝯcordiā quā eis diuīa ꝓuidētia indidit iuſto federe. qꝛ ſol ꝯtꝰ .i. ꝯmotꝰ. rutilo igne .i. calore non impedit gelidum arphebes .i. lūe. nec vrſa q̄ flectit rapidos meatꝰ .i. motꝰ cica polū ſeptētrionalē nūqͣꝫ lota occiduo ꝓfundo .i. maoccidentali: cupit tingere .i. mergere. flāmas occeāo .i. mri. cernens cetera ſydera mergi in mare. ⁊ loquit̉ more vigari. credit vulgꝰ .n. ſtellas qn̄ occidūt deſcēdere ī mare.veſper .i. venus ſemꝑ eꝗs vicibꝰ tꝑis nūciat ſeras vmbrasnoctis. ⁊ eadē venus exn̄s lucifer reuehit diem almū .i. clarū. Sic alternus amor ꝓueniēs ex diuīa ꝓuidētia. reficieternos curſus ſyderum. ſic .i. ꝑ talē mutuā concordiā belū diſcors exulat. id eſt expellitur ab oris aſtrigeris. id eſt aregionibus celeſtibus que gerunt aſtra.¶ Notandū de hac dictione ſolers que ẜm Iſidoꝝ interprtatur quaſi ſollicitus in arte vel vtilis et ſic dꝫ ſcribi ꝑ diplex. ll. Sed ẜm Huguitionē dicit̉ a ſolon. qd̓ eſt totū vemultū. ⁊ ars tis. quaſi totus vel multus in arte. et ſic debꝫſcribi ꝑ ſimplex. l. ¶ Notādū ꝙ deus magis denoīat̉ tonans a tempeſtate tonandi. qͣꝫ ab alia tempeſtate. qꝛ maior terror per eam incutitur mentibus hominum qͣꝫ vt