Liber
Quare inquit. Primo ponit cōcluſionē intentā. ſecundocōꝑat eā ad opinionē vulgi. ſcd̓a ibi. Sꝫ eā. Primo dicitUides ne iā o boeti quid cōſequat̉ hec oīa que diximꝰ. dicit boetiꝰ. Quid inqͣꝫ ⁊ philoſophia. Oēꝫ fortunā prorſuseē bonā dicit boetiꝰ. ⁊ ꝗ inqͣꝫ .i. quō hoc pōt fieri. Cui philoſophia. Attēde inꝗt. Cū oīs fortūa ſiue iocūda ſiue aſꝑera. deferat̉ cā remunerādi vel exercendi bonos vel cā puniendi vel corrigēdi īprobos pꝫ ꝙ oīs fortuna ē bona qͣꝫvel cōſtat eſſe iuſtā ſicut illa que punit malos. ⁊ pͥmiat bonos. vel cōſtat eſſe vtilē. ſicut que exercei bonos ⁊ corrigitmalos. dicit boetius nimis .i. valde vera eſt ratio. ⁊ ſi ꝓuidentiā quā paulo ante docuiſti. ⁊ fatū conſiderem. tunc ſententia eſt nixa .i. firmata firmis viribꝰ .i. rōnibus.¶ Notandū ꝙ exquo ẜm diuinā prouidentiā bonis ⁊ malnūc proſpera nunc aduerſa eueniunt: bonis ꝓpter remunerationem proſpera: et propter exercitationem in virtutibꝰaduerſa. pꝫ ꝙ ꝓſpera fortuna remunerans et aduerſa exercitans eſt bona. Item cum proſpera fortuna malos emendet vt viſum eſt prius et aduerſa ipſos corrigat et iuſte puniat patet ipſam etiam eſſe bonam.¶ Sed eam ſi placet inter eas quas inopinabilespaulo an̄ poſuiſti nūeremꝰ. P. Et quid inquit.B. Quia id hominū ſermo cōis vſurpat. ⁊ quidē crebro quorūdā malā eē fortunā. p. Uis ne inquit igit̉ pauliſꝑ vulgi ſermōibus accedamus. nenimium velut ab hūanitatis vſu receſſiſſe videamur. B. Ut placet inꝙͣ. p. Nonne igitur bonūcenſes eē qd̓ ꝓdeſt. b. ita eſt inqͣꝫ. p. Que v̓o autexercet aut corrigit prodeſt. b. fateor īquā. p. bona igitur: b. Quid ni. p. Sed hec eorum eſt: quivel in virtute poſiti cōtra aſꝑa bellum gerūt: vela viciis declinantes virtutis iter arripiūt. b. Negare inquā neq̄o. p. Quid v̓o iocunda que in premiū tribuit̉ bonis. Nū vulgus malā eē decernitb. Nequaꝙͣ. Uerū vti eſt ita quoqꝫ eſſe optimācenſet. p. Quid reliqua que cuꝫ ſit aſpera ⁊ iuſtoſupplicio malos cohercet. Num bonam populꝰputat: b. Immo omnium inquam que excogitaripoſſunt iudicat eſſe miſerrimam. p.¶ Sed eam ſi placet. Hic cōꝑat hanc cōcluſionē ad opinionē vulgi oſtendens eam vulgo eſſe inopinabilem. et inꝗritquid vulgus ſentiat de qualibet fortuna. ſecūdo ex opinione vulgi concludit quoddam contrariū ipſi vulgo ibi. Uide igitur. dicit ei go. O philoſophia ſi placet eam opinionem ꝙ omnis fortuna bona ſit numeremus inter easopiniones quas paulo ante poſuiſti inopīabiles. dicit philoſophia quid .i. propter quid Boetius dicit. quia cōmunis ſermo hominū vſurpat iſtud .i. in vſum capit quorundā fortunā eſſe malam quorundam bonam. ⁊ dicit philoſophia. Uis ne o Boeti accedamus pauliſper ſermonibꝰvulgi. ne nimiū videamur receſſiſſe a cōi vſu hominum dicit. Boetius. vt placet. ⁊ philoſophia nōne cenſes bonumquod prodeſt. dicit. boetius. ita eſt. ⁊ philoſophia. fortuna que aut exercet aut corrigit prodeſt dicit Boetius fate.or inquā. Ideo cōcludit philoſophia. Omnis fortuna bona eſt que exercet ⁊ corrigit. Dicit boetius. Quid ni. ideſtquare non. Et addit philoſophia. Hec fortuna que exercꝫeſt eoꝝ hominū. qui poſiti in virtute gerunt bellū contraaſpera. ſed fortuna que corrigit eſt eorum hominum quideclinantes a viciis arripiunt iter virtutis. Dicit boetius.Negare nequeo. Querit philoſophia. Quid eſt de fortuna iocunda. que tribuitur bonis in premiū. nunꝗd vulgus dercernit. ideſt iudicat eam eſſe malam. dicit BoetiꝰNequaqͣꝫ: ſed cenſet .i. iudicat eam eſſe optimā ſicut eſt. q̄
rit vlterius philoſophia. Quid eſt de reliqua fortuna quepunit. que cum ſit aſpera ⁊ coerceat malos iuſto ſupplicinunquid populus. id eſt vulgus putat eam eſſe bonam. dcit Boetius. Immo iudicat eam eſſe miſerrimam omnitque excogitari poſſunt. ¶ Notandum ꝙ omnis fortunvel eſt ad exercendum bonos ⁊ corrigendum malos honnes. vel eſt ad remunerandum bonos ⁊ puniendum malos. Fortuna que eſt ad exercendum bonos ⁊ ad corrigendum malos homines vtraqꝫ eſt bona. etiam ſecunduꝫ opnionem vulgi. quod probat philoſophia. Illud quod ꝑdeſt bonum eſt. ſed fortuna que exercet bonos hominesdeſt bonis. ⁊ que corrigit malos prodeſt malis. ergo vtraqꝫ eſt bona. Fortuna autem que exercet eſt bonorum quigerunt bellum contra vicia. Fortuna que corrigit eſt malorum qui declinant ad virtutes. Fortuna autem que reminerat bonos. bona eſt etiam ſecundum vulgares. ſed qꝛpunit malos omniū ꝑeſſima eſt ẜm vulgares. ⁊ hanc opnionem vulgi de vtraqꝫ fortuna philoſophia tāgit in lr̄a.¶ Uide igit̉ ne opinionē populi ſequentes qd̓daꝫinopinabile valde confecerimus. b. quid inquaꝫp. Ex his enim ait que cōceſſa ſunt euenit eoruꝫquidē qui ſunt vel in poſſeſſione: vel in profectu:vel in adeptiōe virtutis oēm quecūqꝫ ſit bonā: inimprobitate vero manentibus oēm peſſimam eſſe fortunam. b. Hoc inquam verum eſt: tamētſnemo audeat confiteri. p.¶ Uide igit̉. Hic philoſophia ex cōceſſis a vulgo cōcludiquoddā inopinabile ⁊ cōtrariū vulgo .ſ. malā eſſe fortunātantū maloꝝ. cū tn̄ opinet̉ uulgus vt plurimū malā fortunā euenire bonis ⁊ dicit. Uide ne nos ſequētes opinionē populi .i. vulgi cōfecerimꝰ .i. cōcluſerimus quoddā valde inopinabile apud vulgū. Quid inqͣꝫ dicit boetius etphiloſophia. Ex his enī que cōceſſa ſunt ẜm opinionemvulgarē euenit ꝙ eoꝝ qui ſunt in ꝑfecta poſſeſſione virtutis vel in ꝓfectu vel in adeptiōe virtutis. oēm fortunā eſſebonā ſiue ſit proſpera ſiue aduerſa. manentibus aūt in inprobitate oēm fortunā eſſe ꝑeſſimā. et dicit Boetius. hocveꝝ ē ẜm vulgares: qͣꝫuis nemo audeat confiteri ẜm vertatem. quia in rei veritate oīs fortuna bona eſt tam bonorū qͣꝫ malorum vt probaſti. ¶ Notandum ꝙ omnis fortuna bona vel eſt remunerans: vel exercens. vel corrigēs.Fortuna remunerans eſt eorū qui ſunt in poſſeſſione virtutis. Fortuna exercens eſt eorum qui ſunt in profectu virtutis. Fortuna corrigens eſt eorum qui incipiunt eſſe vir.tuoſi. Ex quo relinquitur ꝙ eoꝝ qui permanēt in malitiaſit fortuna peſſima et hoc verū eſt ẜm opiniones vulgaresNota ꝙ quelibꝫ fortuna poteſt dupliciter conſiderari.Uno modo in comꝑatione ad cauſam vniuerſalem queomnia regit et diſponit ordinando ſingula in fineꝫ eis cōuenientem. ſic omnis fortuna bona eſt vt probatū eſt. vepōt cōꝑarari fortuna ad iſtum cui euenit. ⁊ ſic ſolum illadicitur bona que aliquod bonum confert illi cui adueniet illa mala que nihil boni confert.¶ Quare inquit ita vir ſapiens moleſte ferre nondebet quotiens in fortune certamen adducitur:vt virum fortem non decet indignari quotiensincrepuit bellicus tumultus: vtriqꝫ enim huicquidem glorie propagande: illi vero confirmande ſapiētie difficl̓tas ipſa materia eſt. Ex quo eſenim virtus vocatur. ꝙ ſuis viribus nitens nonſuperetur aduerſis. Neqꝫ enim vos in prouectu poſiti virtutis diffluere deliciis: ⁊ emarceſcere voluptate veniſtis. Prelium cum omnifortuna nimis acre cenſeritis. Ne vos aut triſtis opprimat