Quartus

venerandū nomen ſeculi ſicut martyres. Quidā ī expugnabiles ſuppliciis p̄tulerūt ceteris exemplū. virtutem eſſe inuictam a malis. que oīa qͣꝫ recte ⁊ diſpoſite fiāt ex eoꝝ bono ꝗbus accedere vident̉ nulla eſt dubitatio. ¶ Notandūꝙ ꝗdam plus timēt qͣꝫ timere deberent aliquā aduerſitatem. de ꝗbus dicitur in pſalmo. Trepidauerūt timore vbinon erat cimor. Talibus deus īmittit aduerſitates quibꝰreſiſtunt vt cognoſcant ſe gratia dei poſſe reſiſtere ei qd̓ timebant. Alii aūt p̄ſumentes de ꝓpriis viribus deſpiciūttentationes quaſi potentes reſiſtere eis. illis deus tentationes īmittit ⁊ ꝑmittit eos ſuccumbere vt cognoſcant qͣꝫ fragilis ſit humana natura ſine diuina gratia.¶ Nam illud quoqꝫ ꝙ improbis nunc triſtia nūcoptata proueniunt: ex eiſdem ducitur cauſis. acde triſtibus quidem nemo miratur. ꝙ eos malomeritos omnes exiſtimāt. quorū quidē ſuppliciatum ceteros ab ſceleribus deterrent: tum ipſosquibus inuehuntur emendant.¶ Nam illud quoqꝫ. Hic aſſignat cās quare malis qn̄qꝫbona qn̄qꝫ mala ꝯtīgant. Et primo on̄dit quare malis cōtīgant mala. ſcd̓o quare bona ibi. Leta v̓o. Primo dicitex eiſdem cauſis ducitur .i. ꝓbatur. ꝙ improbis nunc ꝓueniūt triſtia. nūc oꝑtata. ſed de triſtibꝰ que malis eueniūnemo miratur qꝛ oēs exiſtimant eos .ſ. malos eē meritos.i. dignos malo: quoꝝ maloꝝ ſupplicia ceteroſ deterrent.i. terrore retrahunt a ſcelcribus. ⁊ ipſos malos emendātquibus inuehūtur ſupplicia. ¶ Notandū ꝙ ph̓ia innuittres cās quare malis eueniūt mala. Prima eſt qꝛ oēs homines eſtimant eos dignos malo. Scd̓a qꝛ per ſuppliciamalorum alij a malo retrahūtur. Tertia cauſa quia mali ſuppliciis emendantur.¶ Leta v̓o magnum bonis argumentum loquūtur. Quid de huiuſmodi felicitate debeant iudicare quā famulari ſepe improbis cernant. In qͣre illud etiā diſpenſari credo: ꝙ forſitan alicuiuſtam preceps atqꝫ importuna natura eſt: vt eum īſcelera potiꝰ exacerbare poſſit rei familiaris inopia: huius morbo prouidentia collate pecunie remedio medetur. Hic fedatam probris conſcientiam ſpectans ⁊ ſecum fortunam ſuaꝫ comparāsforſitan ꝑtimeſcit: ne cuius ei iucundus vſus eſtſit triſtis amiſſio. Mutabit igitur mores: ac duꝫfortunā metuit amittere nequitiam derelinquit.Alios in cladeꝫ meritā precipitauit indigne actafelicitas. Quibuſdā ꝑmiſſū puniendi ius eſt vtexercitiuꝫ bonis: ⁊ malis eſſet cauſa ſupplicii.CLeta v̓o magnum bonis argumentum loquuntur. Hicaſſignat cauſas quare malis bona eueniant. ſecundo ſoluit tacitam qōnem ſiue obiectionem ibi. Nam vt ꝓbis.Primo dicit. Leta v̓o. .i. ꝓſpera que malis eueniunt. loquūt̉ ideſt iudicant bonis magnū argumētū. quid iudicare debeant de hmōi felicitate. quā ſeꝑe cernant famulariimprobis. Habent enim probi ex hoc certiſſimū argumētum ꝙ illa non eſt vera fclicitas que malis aduenit: ſꝫ falla deceptio. Tunc aſſignat primā cām quare deus maliscōcedit bona ⁊ ꝓſpera: ꝙ ꝗdē mali per proſpera p̄ſeruantur a peioribus ſceleribus ne ſiant fures vel raꝑtores ⁊ dicit. In qua re ꝙ malis eueniant ꝓſpera illud creao diſpēlari .i. diſpenſatione ordinari. ꝙ forſitan natura alicuiusmali eſt tā preceps ad malum ⁊ importuna. vt inopia reifamiliaris. id eſt paupertas poſſit cum exacerbare .i. ꝓuocare. in ſcelera ſcꝫ ad furtū vel ad rapinam. huius morbodiuina ꝓuidentia medetur remedio collate pecunie. Tūc

aſſignat ſecūdā cām talem ꝙ ideo malis eueniūt ꝓſperavt ꝓſperitate emendent vitam quā timent ne ꝓpter malitiam amittant Unde dicit. Hic ideſt aliquis malus: ſpectans .i. conſiderans cōſciētiā ſuam fedatam ꝓbris .i. maculatā vitiis. ⁊ ipſe cōparans ſecū fortunā .i. ꝓſperitatemſuā: forſitan ꝑtimeſcit: vt cuius rei .ſ. ꝓſperitatis iucūdusē ci vſus illiꝰ fiat triſtis amiſſio. ⁊ dū metuit amittere fortunam verelinquit nequitiam. Tunc ponit tertiā cām dicens. Aliis malis aduenit ꝓſperitas vt incidant maioremmiſeriam aduerſitatis: qꝛ ſicut dictū fuit. ii. libro ꝓſa. iiii.In omni aduerſitate fortūe infeliciſſimuꝫ genus infortunii eſt fuiſſe felicem. Unde dicit in littera ꝙ felicitas īdigne aucta. Alia littera habet acta .i. inducta alios malosp̄cipitauit in meritam cladē .i. in miſeriā. Et addit ꝙ qui.puſdā malis permiſſū ē .i. conceſſum. ius puniendi .i. poteſtus vt ſit bonis cauſa exercitii in virtutibus ⁊ patiētia: ⁊⁊ malis ſit cā ſupplicii. ¶ Nota ꝙ felicitas quoſdam p̄cipitat in cladeꝫ aduerſitatis. vnde ſamarienẜ. Promouetiniuſtos fortuna volubiles: vt quos Scādere precipitesfecit ad ima rotet. Nā grauiore ruit turris tumefacta ruina. Et grauius pulſat alta cypreſſus humum. ¶ Et notādū ꝙ boni per aduerſitates in virtutibus. ⁊ patientia exercentur. Unde idem pauper henricus. Aſpera ferre decetmaturant aſpera mentem. Et bene matura plenius vuaſapit. Per nimios eſtus gelidas tranſitur ad vndas. Sicqꝫ per oppoſitum dulcia querit homo.¶ Naꝫ vt probis atqꝫ improbis nullū fedus eſt:ita ipſi inter ſe improbi nequeūt cōuenire. Quidcum a ſemetipſis diſcerpentibus conſcientiaꝫ viciis quiqꝫ diſſentiant: faciantqꝫ ſepe que cum geſſerint non fuiſſe gerenda decernant.¶ Nā vt probis. Hic ſoluit quādā obiectionē. ſcd̓o infertquādam concluſionem. ibi. Ex quo ſepe. Primo dicit.Aliꝗs diceret. dixiſti ꝙ malis eſt cōceſſū ius puniendi vtſint cauſa ſupplicii alijs malis. hoc non videtur verum qꝛmalus non punit malum cū ſint ſimiles. hoc ſoluit ph̓iadicens. Sicut probis ⁊ improbis nullum eſt fedus ideſtcōcordia. qꝛ ſemꝑ inuice̓ cōtrariant̉. Ita ipſi improbi nequeunt inter ſe conuenire. Quid ni i. quare nō eſſet ita cūquiqꝫ .i. quilibet mali. diſſentiāt a femetipſis vitiis diſcerꝑentibus .i. diſtrahentibus conſcientiam ipſorum. ⁊ ſepemali faciant: que cum geſſerint .i. fecerint. decernant .i. iudicent. non fuiſſe gerenda .i. facienda. ¶ Notandum ꝙ intantū aliquis ē bonus inquātū ſeruat ordinem in vltimuꝫfinē qui finis ē̓ ſūmū bonū. ⁊ qꝛ illū finē ⁊ ordinē oēs bōiſeruāt. iō oēs boni in eo ꝙ boni ſunt luicem cōcordāt. mali autem quia hunc ordinem non obſeruant ⁊ a ſemetipſisdiſcordant mutuo ſibi concordare non poſſunt.¶ Ex quo ſepe ſumma illa prouidentia protulit inſigne miraculum: vt malos mali bonos facerentNam dum iniqua ſibi a peſſimis quidē perpetividentur noxiorum odio flagrantes ad virtutisfrugem rediere: dum ſe eis diſſimiles ſtudent eēquos oderant: ſola eſt enim diuina vis cui malaquoqꝫ bona ſint: cum eis cōpetenter vtendo alicuius boni elicit effectum. Ordo enim quidemcūcta complectit̉: vt quod ab ſignata ordinis rōne deceſſerit: hoc idem in alium tamen ordinemrelabatur: ne quid in regno prouidentie liceat temeritati: fortiſſimus in mundo deus cuncta regit cum omnia ſecula preuidet ac proſpicit.¶ Ex quo ſepe ſūma illa. Hic infert quandā concluſionemdicens. Ex quo mali puniunt malos ex hoc diuina ꝓuidētia ꝓtulit īſigne miraculū .ſ. vt mali facerent malos bo