Liber
iudicium dei eis non conueniunt. ⁊ ideo homines mirant̉quare deus eis non attribuat que vident̉ eis attribuenda.Ideo dicit ph̓ia ex dictis contingit hoc miraculū ꝙ ignorantes ſtuꝑent que fiunt a deo ſciente.¶ Nam ut pauca que valet rō hūana de diuina ꝓfunditate perſtringam: de hoc quē tu iuſtiſſimū ⁊eꝗ ſeruantiſſimū putas: oīa ſciēti ꝓuidētie diuerſuꝫ videt̉. Et victricē ꝗdē cāꝫ diis. victā v̓o Cathoni placuiſſe familiaris noſter lucanus admonuit. Hic igit̉ ꝗcꝗd citra ſpē videas geri: rebꝰ ꝙdē rectꝰ ordo ē. Opinioni v̓o tue ꝑuerſa cōfuſio¶ Nam vt pauca. Hic ph̓ia on̄dit ꝙ bonis mala ⁊ malisbona ꝯtingūt ex ꝯtrario iudicio dei ⁊ hoīum dicens. Utego pauca ꝑſtringam que humana rō valet .ſ. accipere dediuina profunditate. illud ſupple declarabo. O Boetii d̓hͦ ſupple hoīe quem tu putas eſſe iuſtiſſimum ⁊ ſeruantiſſimum equi .i. equitatis diuerſum videt̉ .i. aliter videturꝓuidentie ſcienti oīa ideſt deo. quod ꝯfirmat auctoritatelucani. qui deſcribens bellum inter pomꝑeum ⁊ Iuliumceſarē cū quereretur ab eo cuius cā eſſet iuſtior: dixit. victrix cauſa diis placuit: ſed victa cathoni. Unde dicit victricem cāꝫ .ſ. iulii ceſariſ placuiſſe diis. victam v̓o cām .i.pomꝑei ꝑlacuiſſe Cathont. admonuit lucanus noſter familiaris ex quo concludit ea que contra ſpem hominumveniunt eſſe confuſionem in opinione hominum non tn̄in re dicens. Quicꝗd igit̉ videas fieri .i. fieri vel euenire.contra ſpem hoīs cam ignorantis id in rebus eſt rectusordo. ſed opinioni tue ē ꝑuerſa ꝯfuſio. ¶ Nota ꝙ Cathevticenſis ꝑꝑ ſuam ſapientiam ⁊ virtutem maxime auctoritatis fuerat in populo. Cuꝫ aūt iulius pugnaret cōtra pōpeum. Catho iudicauit pomꝑeū eſſe iuſtum attribuens ſibi cām victricem. Alii aūt iudicabant iuliū eſſe tuſtū attribuentes ſibi cām victricem ex quo patet ꝙ de eodē ꝯͣriomō iudicabant dii ⁊ hoīes ſapientes ꝗ cathonē ſequebāt̉¶ Sꝫ ſit aliꝗs ita bene moratus: vt de eo diuinūiudiciū pariter hūanūqꝫ ꝯſentiat: ſꝫ ē animi viribus īfirmꝰ: ei ſi ꝗd eueniat aduerſi: deſinet colere forſitā īnocētiā ꝑ quā n̄ potuit retinere fortūaꝫ¶ Sꝫ ſit aliquis. Hic ph̓ia aſſignat cās ſpeciales quare bonis ⁊ malis indifferenter eueniunt nunc proſpera nunc acuerſa. Scd̓o excuſat ſe de ampliori pertractatiōe hmōi cārum: ſcd̓a ibi. Neqꝫ enim phas. primo declarat intētuꝫſuum. de bonis. ſcd̓o de malis. ibi Nam id quoqꝫ. Prīoaſſignat cām quare aliꝗbus bonis non eueniunt mala. ſecundo quare aliqn̄ eis contingunt mala. ibi. alijs mixta.Primo on̄dit quare bonis non contingant mala. ſecūdoquare contingant eis qn̄qꝫ bona ibi. Fit aūt. Primo aſſiguat duas cās quare bonis non eueniāt mala: ſecūda ibiEſt alius. Prima cā eſt infirmitas animi alicuius bonicui ſi adueniret aduerſitas ipſe deterioraret̉ vn̄ dicit ī lr̄aSed ſit .i. ponamus ꝙ aliꝗs ſit ita bene moratus .i. morigeratus ꝙ diuinum ⁊ humanum iudicium conſentiat deco forſan ipſe eſt infirmus viribus animi non potens reſiſtere aduerſitatibus. Cui ſi eueniat ꝗd i. aliꝗd aduerſi. forſitan deſinet colere īnocentiam .i. exercere virtutē ꝑ quaꝫnon potuit retinere fortunam. qꝛ imputabit ſue īnocentieꝙ proſperitas ſua receſſit. quēadmodū legit̉ de Iob. cuivxor ſua improperabat dicens. Adhuc permanens in ſimplicitate tua benedic deo ⁊ morere.¶ Parcit itaqꝫ ſapiens diſpenſatio ei quem deterioreꝫ facere poſſit aduerſitas: ne cui non conuenit laborare patiatur.¶ Parcit itaqꝫ illi ſapiens diſpenſatio .i. ꝓuidentia dei.quem aduerſitas poſſit facere deteriorem: nec patit̉ euꝫ laborare aduerſitate cui non cōuenit. ¶ Notandū ꝙ quidā
boni ſunt ita imbecilis animi ꝙ ex modica temptatiōe aduerſitatis mutarent̉: qd̓ videns deus parcit ipſis ne eosaduerſitate deiiciat. Unde apoſtolus. Fidelis deus qui n̄patitur vos tentari vltra id quod poteſtis.¶ Eſt alius cunctis virtutibꝰ abſolutꝰ ſanctuſqꝫac deo ꝓximus: hūc cōtingi quibuſlibet aduerſinephas ꝓuidētia iudicat: adeo vt ne corporeis ꝙdē morbiſ agitari ſinat nā vt ꝗdā me quoqꝫ excellētiori ait: viri ſancti corpꝰ edificauerūt virtutes.¶ Eſt alius cūctis virtutibus abſolutꝰ. Hic aſſignat aliācām quare quibuſdam bonis non adueniant mala dicēsEſt alius homo abſolutus .i. perfectus cunctis v̓tutibus⁊ ſanctus ⁊ ꝓximus deo. hunc hoīem. ꝯtingi .i. tangi aliꝗbus aduerſis. ꝓuidentia diuina iudicat nephas. adeo. i. ttantū. vt nec ſinat ipſum agitari morbis corporeis. qd̓ cōfirmat auctoritate cuiuſdaꝫ ph̓i dicens Nam vt ait quidāph̓uſ excellentior me cuius auctoritatem ponit. in greco q̄tantū ſonat in latino. Corpus viri ſancti edificauerūt virtutes ſupple preſeruādo ipſum ab aduerſis. ¶ Nota ꝙ ſecunda ca quare aliquibus non adueniūt aduerſa eſt excellens ſanctitas ipſoꝝ. ſicut enim ocus excellenter malos n̄tm̄ punit in futuro. ſed etiam in pn̄ti. ſic aliquos excellent̓bonos nō tm̄ p̄miat in futuro ſed in pn̄ti ab aduerſitate cuſtodit. ¶ Notandū quare ph̓ia dicat quidam excellentiorme dixit. cum nullus ſit excellentior ph̓ia. Dicendū ꝙ lr̄aſic debet exponi. Nā quidam ph̓us excellentior alijs ph̓isme .i. per me ph̓iam dixit.¶ Fit aūt ſepe bonis ſumma rerum regenda deferatur. Ut exuberans retundatur improbitas.Aliis mixta quedam pro aīorum qualitate diſtribuit. Quoſdam remordet. ne longa felicitate luxurient. Alios duris agitari vt virtutes animi patientie vſu atqꝫ exercitatione ꝯfirment. Alti pluſequo metuūt quod ferre poſſunt. Alii plus equodeſpiciunt quod ferre non poſſunt. hos in experimentum ſui triſtibus ducit: Nonnulli venerardum ſeculi nomen glorioſe precio mortis emerunt. Quidam ſuppliciis inexpugnabiles exemplum ceteris pretulerunt: inuictaꝫ malis eſſe virtutem Que ꝙͣ recte atqꝫ diſpoſite et ex eorumbono quibus accedere videntur fiant nulla dubtatio eſt.¶ Fit autē ſepe. Hic on̄dit quare bonis ſeꝑe contingant bena dicens. Fit aūt .i. cōtingit ſepe vt ſumma reꝝ regēda .i.principatus regendi res deferat̉ .i. ꝯcedat̉ bonis .i. probitnon tm̄ ꝑꝑ vtilitatem bonorum hominū. ſed vt improbitas exuberans .i. habundans maloꝝ. retundat̉ .i. compeſcatur vel reprimatur. Tūc aſſignat cāꝫ quare bōis qn̄qꝫcontingant mala dicens. Alijs .i. bonis deus diſtribuit qdam mixta .i. nunc bona nunc mala pro qualitate animorum. quoſdam enim bonos deus remordet aduerſitatibꝰne luxurient .i. ſuꝑbiant longa felicitate .i. ꝓſperitate. Alios bonos patiatur agitari .i. vexari duris .i. aduerſitatibvt virtutes aī ipſoꝝ ꝯfirment vſu ⁊ exercitatione patientievt patet in Iob. Alii plus equo metuunt qd̓ bene ferrepn̄t. ſicut Thomas formidauit ingreſſū indie dicens. domine mitte me quo vis preterqͣꝫ ad indos. Alii plus equodeſpiciūt qd̓ ferre nō pn̄t. qꝛ qͣſi p̄fumendo deſpiciūt tētatiōes qͣs tn̄ ferre nō pn̄t. Ut ſāctꝰ petrꝰ ꝗ dixit. Et ſi oportuerit me mori tecū non te negabo ad tētationē ⁊ accuſationē ācille xp̄ꝫ negauit: hos viros deꝰ ducit .i. tētat triſtibꝰ.i. aduerſitatibꝰ. ī exꝑimētū ſui .i. ī recognitiōe ſui. vt ſciātꝗd poſſint ⁊ ꝗd n̄ poſſint. n̄ nl̓li .i. aliꝗ emerūt p̄cio mortiſvenerandū