Quartus

⁊ecōuerſo ⁊ eadē ſeries fati renouat oīa naſcentia ⁊ occidetia .i. mouētia. ꝑ ſil̓es ꝓgreſſus fetuum quo ad aīalia. ⁊ ſeminum quo ad vegetabilia. ⁊ fatū ēt ꝯſtringit indiſſolubili cōnexione cāꝝ actus .i. oꝑationes ⁊ fortunas hoīum qoēs res cū ꝓficiſcant̉ .i. ꝓcedāt ab exordiis diuine ꝓuidētie. neceſſe eſt eas eſſe īmutabiles. ita eniꝫ res optime regūtur. ſi ſimplicitas manens in diuina mente ꝓmat .i. explicet. indeclinabilē .i. īmutabilem ordineꝫ cāꝝ. Hic āt ordodiuīe ꝓuidētie coherceat ꝓpria īcōmutabilitate res mutabiles ⁊ alioꝗn temere .i. caſualiter fluituras. ¶ Notandūꝙ fatum cōſiderat̉ dupl̓r. vno mō vt ē in cauſis ſcd̓is qͦꝝordo ⁊ diſpoſitio dicit̉ fatū: ⁊ ſic fatū ē mobile: ⁊ res fatoſubiacentes ſūt mobiles. Alio mō ꝯſiderat̉ fatū ẜm ꝙ dependet a prouidētia diuina: q̄ oīo īmobilis eſt. ⁊ ſic fatumſortit̉ īmuiabilitatē ⁊ ſic ēt res fatales vt ſic ẜm ſubſtātiaꝫſunt īmobiles. ¶ Notādū ꝙ ſi aliꝗd poſſet declinare abordine ꝓuidentiā: tunc ꝓuidētia diuina deficeret a ſuo etfectu: ⁊ hoc redundaret in potentiā regentis. Et ſi dicis ſioīa ſubiacent ꝓuidentie diuine. ergo oīa eueniūt ex neceſſitate. dicendum ꝙ non: qꝛ deus prouidet res ſicut ſunt future quedam preuidet neceſſario euenire. ⁊ quedam contīgenter. ⁊ de hoc videtur magis in quinto huius.¶ Quo ſit tametſi vobis hunc ordinem minimeconſiderare valentibus: confuſa oīa perturbataqꝫ videant̉: nihilominus tn̄ ſuos modos ad bonum dirigens cuncta diſponit. Nihil eſt eniꝫ qd̓mali cā nec ab ipſis ꝗdem īprobis fiat: quos vtvberrime demonſtratū eſt. bonuꝫ q̄rentes prauus error auertit: nedū ordo de ſummi boni cardine proficiſcens a ſuo quēquā deflectat exordio¶ Quo fit. Hic ph̓ia on̄dit ꝙ ea que apꝑarēt in rebus confuſa: in diuina gubernatione ſunt ordinata dicēs. Quo fitideſt ex hoc ꝙ diuina ꝓuidētia ineuitabilē ordinē rebꝰ cōſtituit. ſeꝗt̉ vt ⁊ ſi vobis minime valētibus ꝯſiderare hūcordinē reꝝ videant̉ vobis oīa ꝯfuſa ⁊ ꝑturbata. nihilominus tn̄ modus ſuꝰ .i. ordo ꝓpriꝰ diuine ꝓuidentie. diſponit cuncta dirigens ea ad bonū. nihil enim eſt qd̓ cā malifiat. nec etiā ab ip̄is īprobis. quos bonū querentes. prauꝰerror auertit. vt priꝰ demonſtratū eſt. nedū .i. multo minꝰordo fatalis proficiſcens de cardine ſummi boni .i. ab ip̄odeo. deflectat a ſuo exordio .i. a deo qui eſt finis ⁊ prīcipium oīuꝫ. ¶ Notādū ꝙ dicit malos nihil facere cā malcuius oppoſitū pꝫ. multi enim mali ſeipſos interimūt dicendum ꝙ nullus oꝑat̉ reſpiciens ad malū: qꝛ oīa bonuꝫappetunt. Si aūt ꝗs malū oꝑat̉: hoc ꝯtingit ſub fantaſiamali. Nam aliꝗs in magna anxietate exūs: eſtimat eē bonuꝫ fugere anxietatem. ⁊ nihil aliud ipſa conſiderans ſeꝗt̉hanc eſtimationem ſeipſum interficiens: ⁊ talis priuansſe bono ducitur fantaſia boni. quia tunc putat bonum eēeffugere anrietatem priuatione vite.¶ Que v̓o inꝗes pōt vlla iniꝗor eē cōfuſio: ꝙͣ vtbōis tū aduerſa tū proſpera: malis ēt tū optata:tū odioſa cōtingant. Nū igit̉ ea mentis integritate hoīes degunt. vt quos probos improboſuecenſuerint: eos quoqꝫ vti exiſtimant eſſe neceſſeſit: Atqui in hoc hominū iudicia depungant. ⁊quos alij premio alij ſupplicio dignos arbitrāt̉.Sed ꝯcedamꝰ vt aliquis poſſit bonos maloſuediſcernere. Nū igit̉ poterit intueri illā intēperiēveluti in corporibus dici ſolet: animorum.¶ Que v̓o inꝗes. Hic ph̓ia ſoluit queſtionē quare bonamalis ⁊ mala bonis ꝯtingāt. ⁊ primo on̄dit hoc ī generaliſcd̓o magis in ſpāli. ibi. Sꝫ ſi aliꝗs. Primo aſſignat cāmbredicti accidētis ex defectuoſo iudicio hoīuꝫ. ſcd̓o ex ꝯtra

rio iudicio dei ⁊ hoīuꝫ. ibi. Nā vt pauca. Prīo facit qd̓dictū eſt. ſcd̓o declarat per ſimile. ibi. Nō enim diſſimilePrimo dicit. O Boeti tu inꝗes que pōt eſſe vlla inigorconfuſio. qͣꝫ ut bonis aliqn̄ ꝓſpera aliqn̄ aduerſa ꝯtingātideſt eueniat: cū ſemꝑ bonis deberent ꝓſꝑa euēire: ⁊ malis per ꝯtrarium aliqn̄ ꝯtingāt optata aliqn̄ odioſa: cū ſꝑmalis deberent odioſa euenire. dicit ph̓ia. Nūquid hoīesdegunt .i. viuunt ea ītegritate .i. intēgro iudicio mētis. vtneceſſe ſit eos eſſe probos quos ip̄i cenſuerīt .i. iudicāt eētales. Atqui pro certo in hoc depungant .i. ꝯtrariant̉ iudicia hoīum. vt quos alij premio alij arbitrant̉ dignos ſuꝑplicio: ſed ꝯcedamꝰ vt aliꝗs poſſit diſcernere bonos ⁊ malos. Nunꝗd ipſe poterit intueri illaꝫ intimā temꝑiem .i.interioreꝫ ꝯditionē ⁊ qualitatē aīoꝝ velut ſolet dici in corporibus. q. d. Ego loquor de animis ẜm ꝙ hoīes ꝯſueuerunt loqui de corporibus. ¶ Notandū ꝙ ꝑꝑ defectuoſūiudicium hoīum ꝯtingit. ꝙ iudicant eos eſſe bonos ꝗ mali ſunt ⁊ econuerſo. Si ergo iudicant malos eē bonos. ⁊ ſiillis eueniāt mala: putant bonis euenire mala. ⁊ ſi bonisquos iudicant malos eueniāt bona. putant malis euenir̄bona. Et ideo ſepe putant bonos deprimi: cuꝫ mali deprimuntur iudicantes malos eſſe bonos: ⁊ putant malos extolli. cū boni extollūtur: qꝛ iudicant bonos eſſe malos.¶ Non enī diſſimile ē miraculū neſciēti cur ſaniſcorporibus: his quidā dulcia illis v̓o amara ꝯueniant. Cur egri etiā quidā leuibus quidā v̓o acribus adiuuant̉. Ad hoc medicus qui ſanitatis ipſius atqꝫ egritudinis modū tꝑamētumqꝫ dinoſcit minime mirat̉. Quid v̓o aīoꝝ aliud ſalus videt̉ eē ꝙͣ ꝓbitas: quid egritudo ꝙͣ vitia. Quis.enī alius vel ſeruator bonoꝝ vl̓ maloꝝ depulſorꝙͣ rector ac mediator mentiū deus. Qui cuꝫ exalta ꝓuidentie ſpecula reſpicit: quid vnicuiqꝫ cōuēiat agnoſcit: ⁊ qd̓ cōuenire nouit. accōmodatHinc iā ſit illud fatalis ordinis inſigne miraculum: cū ab ſciēte geritur quod ſtupeāt ignorātes¶ Non exim diſſimile ē miraculū. Hic ph̓ia declarat hͦ ꝑſimile dices. Iſtud miraculū non eſt diſſimile: īmo valdeſimile ad ꝓpoſitū neſcienti alicui cur ſanis corporibꝰ hiscōueniant dulcia his amara. ēt neſcēti alicui cur ꝗdā egriadiuuant̉ leuibus: ꝗdā acerbis. lꝫ hͦ videat̉ mirū neſciēti.tn̄ medicꝰ de hͦ nō mirat̉: ꝗ cognoſcit modū ⁊ temꝑamentū ſanitatis ⁊ egritudinis. ſic ſimil̓r lꝫ hō ignoret ꝗd ꝯueniat malis ⁊ bōis. tn̄ deus ꝗ ē ſcrutator cordiū iſta cognoſcit videns ꝙ bonis aliqn̄ ꝯueniunt aduerſa. malis qn̄qꝫproſpera. iō ſic eis diſtribuit ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit applicando ſimilitudinē ad aīum dicēs. Quid .n. aliud videt̉ .i. apparet eē ſalꝰ aīoꝝ qͣꝫ ꝓbitas. ⁊ ꝗd aliud ē egritudo aīoꝝ.qͣꝫ vitia. ⁊ ꝗs aliꝰ ꝯſeruator ē bonoꝝ ⁊ d̓pulſor maloꝝ qͣꝫdeꝰ rector ⁊ medicator mētiū. ꝗ cū reſpicit ex alta ſpeculaꝓuidētie ip̄e agnoſcit. ꝗd vnicuiqꝫ ꝯuēiat. ⁊ qd̓ nouit ꝯuenire: hͦ accomodat. hīc .i. ex hͦ qd̓ ocm̄ ē. Fit īſigne miraculū ordinis fatalis .i. ſit illd̓ qd̓ admirāt̉ hoīes in ordīe fatali cū ab ſciēte .i. a deo illd̓ gerit̉ .i. ſit qd̓ ignorātes ſtupeant .i. admirent̉. ¶ Notandū ꝙ eſt bona cōꝑatio ſanitatis et egritudinis corꝑoral̓ ad medicuꝫ et ꝓbitatis et vitiiaīorum ad deū. ſicut enim medicus cognoſcens cās ſanitatis et egritudinis: ſcit ꝗd ꝯueniat ſano et egro alijs ignorantibꝰ et mirantibus. ſic deus cognoſcens qualitatē aīorū ſcit ꝗd bonis ꝯueniat et ꝗd malis: et vnicuiqꝫ ſibi ꝯueniens tribuit qͥniqꝫ malis ꝓſpera: bonis aduerſa: de quoſtupent ignorantes. ¶ Notādū ꝙ ſpecula dr̄ locus altusaptus ad circūſpiciēdū. et qꝛ deꝰ ꝑ ꝓuidentiā oīa circūſpicit. iō ſil̓itudinarie ipſa ꝓuidētia dicit̉ ſpecula. ¶ Notādūꝙ qꝛ hoīes ignorāt ꝗ̄ ſūt boni et mali ignorant etiā ꝗd vnicuiqꝫ cōueniat. iō aliq̄ credunt̉ conuenire bonis: q̄ tn̄ ẜm