Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
50r
Einzelbild herunterladen
 

Quartus

gendaꝫ rempublicā qꝛ aptiores iūt ad ſubueniendū oppreſſis. ad deprimēdū malos. ad protegēdū bonos. ad expugnandū inimicos ita ſapiēti tractat negociū reipubliceneceſſaria ē potētia diuit. aꝝ habūdantia. Sed ſapiētiqui vacat contemꝑlationi: diuitie ſunt oneroſe qꝛ nimiāinde gerit ſolicitudinem. p̄ſertiꝫ carcer lex ceteraqꝫ legaliū tormētapenarū ꝑnicioſiſ potius ciuibus. propter quos ētcōſtituta ſūt debeāt̉. Cur hec igit̉ verſa vice mutetur. ſcelerūqꝫ ſupplicia bonos premāt: premiavirtutū mali rapiant vehemēter admiror. queqꝫ iniuſte cōfuſionis ratio videat̉ ex te ſcire deſidero. Minus etenī mirarer ſi miſceri oīa fortuitis caſibus crederē. ſtuporē meū deꝰ rectorexaggerat. ſepe bōis iocūda. malis aſꝑa:traqꝫ bōis dura tribuat. malis optata concedat.niſi cauſa deprehendatur. quid eſt quod a fortuitis caſibus differre videatur. P. p̄ſertim carcer lex. Hic Boetius exprimit cauſaꝫ ſuidoloriſ admiratōis dicēſ. lex carcer cetera tormēta legaliū penaꝝ. potius debeant̉ ꝑnicioſis .i. malis ciui.bus ꝑꝑ quos cōſtituta ſunt. Ego vehemēter admiror curhec tormenta viceuerſa .i. cōtrario mutent̉ ita ut ſuꝑplicia ſcelerū .i. malorū. premāt bonos. mali rapiant premia virtutū .i. virtuoſoꝝ. ego deſidero o ph̓ia ſcire ex te videat̉ ratio .i. iniuſte cōfuſionis minus enī mrarer ſi crederē oīa miſceri fortuitis caſibus. Nūc aūt deꝰrector omniū exaggerat .i. augmētat ſtuporē meū. de ſepe bonis iocūda malis aſpera tribuat. ꝯͣ. i. ꝯͣriumbonis dura tribuat. malis optata cōcedat. niſi dephendal̓.i. cognoſcat̉ huiꝰ. ꝗd eſt hoc qd̓ videat̉. differre a fortuitis caſibus. q. d. nihil. Notandū tormēta legaliaſic̄ carcer: mēbrorū mutilatio. flagellatio hmōi ſūt īuētaꝑꝑ malos. iſta ſepius vident̉ infligi bōis. malis cuadēibus. ſuꝑ hoc admirat̉ Boetiꝰ: tn̄ deꝰ debeat puniremalos. remunerare bonos. niſi huiꝰ cognoſcat̉. qͣrehoc ꝯtīgat nihil ē ꝗn talia videāt̉ ꝯtīgere a caſu a fortūa ſubiacere regimini ꝓuidētie diuīe. quod abſurdū eſt. Nec mirū inꝗt ſi ꝗd ordinis ignorata ratiōe temerariū cōfuſumqꝫ credat̉. Sed tu ꝙͣuis cauſaꝫtante diſpoſitionis ignores: tn̄ qm̄ bonus mūdūrector temperat: recte fieri cuncta ne dubites. Nec mirū inꝗt. Hic ph̓ia aſſignat cauſā apparētie taliscōfuſionis. qꝛ ſic videt̉ ꝑꝑ ignorantiā cāe. dicit. Necmirū ſiquid credat̉ cōfuſum temerariū. ſcꝫ caſuale ī iſtiſinferioribus. ignorata ratiōe ordinis .ſ. diuine prouidētie.ſed qͣꝫuis tu ignores cauſā tante diſpoſitionis diuine tn̄qm̄ bonus rector .ſ. deus temꝑat mūdū ſua bonitate. dubites cuncta recte fieri. Notādū mirū ē cuius neſcit̉. tanto enī multi mirāt̉ de eclipſi ſolis. qꝛ cāmignorāt. qꝛ boetius ignorabat cām huiꝰ cōfuſionis qͣrebōis mala malis bōa cōtigāt: hoc admirabat̉ admiratōis eiꝰ fuit ignorātia diſpoſitiōis diuine prouidētie. Metrum quintū quarti libri.Iquis arcturi ſydera neſcitPropinqua ſummo cardine labi.M Cur legat tardus plauſtra boetes.Mergatqꝫ ſeras equore flammas:Cum nimis celeres explicet ortus.Legem ſtupebit etheris alti.Palleant plene cornua luneInfecta metis noctis opace.

Queqꝫ fulgenti texerat oreConfuſa phebe detegat aſtra.Commouet gentes publicus error.Laſſantqꝫ crebris pulſibus era.Metrum quintum quarti libri.Iquis arcturi ſydera neſcit. Iſtd̓ ē quītū metrūMAliculicū a pede p̄dnante. thetramerrum .i. qͣttuorhuiꝰ quarti qd̓ dicit̉ alemanicū ab inuētore daS pedū. ypcathalecticū .i. habūdās ī vna ſyllabain quo metro ph̓ia declarat quō ea quoꝝ cāe apparētvident̉ mira. ſecūdo on̄dit quō cognita ceſſat admiratio ibi. Nemo mirat̉ flamina. Prīo on̄dit ꝑꝑ latentiācauſaꝝ hoīes mirant̉. inducit de hoc duo exēpla. Pri eſt de eo qd̓ accidit in ſtellis iuxta polū ſeptentrionalēqꝛ ille ſtelle ceteris ſtellis remotioribus tardiꝰ mouent̉.et tn̄ velocius oriūtur. aūt ignorat cauſam huiꝰ illi videtur hoc miꝝ. vn̄ dicit. Si quis neſcit ſydera arcturi .i. ma.ioris vrſe. labi. i. volui. propinqua ſummo cardine .i. cardini ponēdo ablatiuū datiuo metri .i. polo ſeptētrionali. ille ſtupebit .i. admirabit̉. legē alti etheris .i. firmamēti. Cur boetes .i. ſtella tarda. legat .i. ꝑtrāſcat. plauſtraideſt ſtellas plauſtri .i. maioris vrſe. mergat ſeras flammas equore. loquēs more poctico ſequētes iudiciū vulgi. dicūt ſtellas tingi in mari qn̄ occidūt. dicitur boetesmergere ſeras flāmaſ .i. lumina ſua tarda. qꝛ nūqͣꝫ ea mergit ē modꝰ loquēdi id qd̓ nūqͣꝫ ſit tarde ſit. tn̄ boetesexplicet ortus nimis celeres. eo in prīcipio noctiſ nobisſtatim apparet. Secūdū exēplū eſt de eclipſi lune. quaꝫneſcientes cām adeo aliꝗ admirātur. putant eiꝰ eclipſim cōtīgere incantationē: volentes auxiliari lunepedire ne audiat incantationē: cōcutiāt oīa vaſa erea ſonora tempore eclipſis: vn̄ dic̄ in litera. Cornua plene lūealleant qꝛ incipiente eclipſi luna incipit apparere corniculata. cornua īfecta metis .i. terminis. opace noctis .i. vmibre terre. phebe .i. luna. cōfuſa. ſcꝫ priuatione luminis.detegat .i. apparere faciat aſtra minora. texerat .i. laterefecerat. fulgenti ore .i. habundantia ſui fulgoris. Tūc publicus error quo putat̉ luna incantari cōmouet gentes.laſſant .i. fatigant era .i. vaſa erea vel camꝑanas crebrispulſibus. Notandū arcturus dicit̉ ab arctos qd̓ eſtvrſa. eſt qd̓dam ſignū iuxta polū ſeptentrionalē. qd̓ nosvulgariter plauſtrū nominamꝰ. ſic accipit beatus Gregoriꝰ ſuꝑ iob dicēs. Arcturus ſeptē ſtellis maxīe lucet ſēper mouet̉. nunqͣꝫ mergitur. Notandū ſtelle circapolū arcticū mote ſic̄ arcturus. alie ſtellemouent̉ tardiꝰalijs ſtellis remotioribꝰ a polo arctico. qꝛ minorē circulūſuo motu deſcribūt. ſtelle remotiores maiorē. vn̄ ſtelle remotiores in eqͣli temꝑe ꝑtrāſeāt maiorē circulū. ī quoſtelle propinꝗores minorē. qꝛ ambo circūuoluūtur ſemelin die naͣli. pꝫ diffinitōnē velocitatis tarditatis. ſtelle propinꝗores polo tardius mouētur remotiores velocius. Illud euī mouet̉ tarde qd̓ in equali temꝑe pertanſitminus ſpaciū. illud mouet̉ velociter quod in equali tꝑeꝑtranſit maius ſpacium. Notandum luna recipitlumen ſuū a ſole. ſi ergo corpus oꝑacum interponit̉ impediens ne lumen ſolis ꝑueniat ad lunā vel ī toto vel in parte. neceſſe eſt lumen lune deficere vel in toto vel in parte.hoc eſt lunam eclipſari. Nemo miratur flamina choriLittus frementi tundere fluctu:Nec niuis duram frigore molem/Feruenti phebi ſoluier eſtu.Hic enim cauſas cernere promptum eſt.Illic latentes pectora turbant.Cuncta que rara prouehit etas:Stupetqꝫ ſubitis mobile vulgus.