ſecarent morbos culpe ſupplicia .i. pena. Quo ſupple ordine ꝑacto ſi homines mouerentur miſericordia erga facie.tes iniuriā. opera ideſt diligentia. defenſoꝝ. id eſt defendere volentiū ipſos. illa tota frigeret .i. ceſſaret. vel ſi malletꝓdeſſe hoībus iniuriātibꝰ tunc defenſio eoꝝ verteret̉ inhabitū accuſatiōis. ita ꝙ ille ꝗ fuit defenſor fieret accuſator Ipſi quoqꝫ improbi ſi eēt eis fas aſpicere virtutē relictam aliqͣ rimula .i. cognitiōe. ipſi viderent ſe depoſiturosſordes vitiorū cruciatibus penaꝝ. cōpēſatione .i. cā adipiſcēde ꝓbitatis. Nec ipſi differrēt .i. reputarēt cruciatibꝰſed ipſi repudiarēt .i. ſpernerēt operā .i. diligentiā defenſorum ⁊ ſe totos ꝑmitterēt accuſatoribus ⁊ iudicibꝰ. ¶ Nota ꝙ miſericordia ⁊ miſeratio ē virtus ẜm quā aliꝗs cōꝑatitur aliene miſerie. Cui ergo ineſt maior miſeria ei debet̉maior miſericordia. ſꝫ declaratū ē maiorē eſſe miſeriā inferentis iniuriā qͣꝫ patiētis: ergo ad miſerandū eis maximedebent induci iudices. cuius cōtrariū faciūt oratores qꝛ īducunt iudices ad miſerandū patientibus iniuriā. ¶ Notandūˡ ꝙ facientes iniuriaꝫ accuſandi ſunt nō ex ira ſed excōpaſſiōe ⁊ miſericordia vt penali remedio morbus culpeoꝝ auferat̉. ſicut enim egris non eſt inſultandū ſed potiꝰcondolendū. ſic ⁊ iſtis qui morbo vitioꝝ affecti ſunt: ⁊ potius ſunt accuſandi qͣꝫ defendendi ut penali acerbitate eorum malicia minuat̉. etiam ſi mali perpēderent ſordes vicioꝝ et dignitates virtutum nō reputarent cruciatus. ſedſe accuſatoribus ⁊ iudicibus voluntarie afferrēt pūiendos¶ Quo fit ut apud ſapientes nullus prorſus locꝰrelinquat̉. Naꝫ bonos quis niſi ſtultiſſimus oderit: malos v̓o odiſſe ratione caret. Naꝫ ſicuti corpoꝝ languor: ita vicioſitas eſt quaſi morbus animorū. Cuꝫ egros corpore minime dignos odioſed potius miſeratione iudicemus: multomagisnon inſequendi ſed miſerandi ſunt: quorum mētes omni languore atrocior vrget improbitas.¶ Quo fit. Hic philoſophia ex dictis concludit ꝙ odiumnon habet locū aꝑud ſapienteſ ⁊ dicit. Quo ſit .i. ex dictisſequit̉ ut apud ſapientes nulluſlocus relinquat̉. odio. Nāꝗs oderit bonos niſi ſtultiſſimꝰ: malos v̓o odiſſe caret ratione .i. eſt irrationabile: nā ſicut languor eſt morbus coporū ita vicioſitas eſt morbꝰ animorū Cū ergo egros corpore minime iudicemus dignos odio: ſꝫ potiꝰ miſeratiōemultomagis nō īſequēdi ſunt odio. ſed potius miſerandi:quorū mentes vrget improbitas .i. malicia. exiſtens atrocior .i. crudelior omni languore corporali. ¶ Nota ꝙ ſapienttes non debent odire malos. qꝛ dicit Seneca ad lucilum. Hunc affectū ſapiētes habeāt aduerſus malos: quēhꝫ medicus aduerſus egros ſuos ꝗ eos n̄ odio ſꝫ remedioſtudet contrectare: qui nec reliquias egrorum nec effuſadedignatur intueri.¶ Metrum quartum libri quarti.Uid tantos iuuat excitare motus.Et propria fatum ſollicitare manu.Si mortem petitis: propinquat ipſaSponte ſua: volucres nec remorat̉ equos.Quos ſerpens. leo: tigris: vrſus. aperDente petunt: idem ſe tamen enſe petunt.An diſtant quia diſſidentqꝫ mores.Iniuſtas acies ⁊ fera bella mouent.Alterniſqꝫ volunt perire telis.Non eſt iuſta ſatis ſeuitie ratio.Uis aptam meritis viceꝫ referre.Dilige iure bonos ⁊ miſereſce malis.¶ Metrum quartum libri quarti.
LiberUid tantos iuuat excitare motus. Hic īcipitqͣrtū metrū huiꝰ quarti qd̓ dicit̉ valēticū alinuentore ſcd̓ꝫ dr̄ penthametrū ſiue elegiacūin quo ph̓ia exclamat ꝯͣ hoīes ꝗ bellicis motibus ex odio ſemetipſos ad mortē deducūt dicens. Quid iuuat .i. q̄ vtilitas ē. excitare tantos motꝰ .ſ.odii ⁊ ꝗd iuuat ſollicitare .i. ſollicite exquirere. fatū .i. mortem propria manu. q. di. nulla eſt vtilitas. Eſt aūt ratiohec. qꝛ ſi mortē petitis .i. deſideratis. ſiue veſtraꝫ ſiue aliorum propinquat ſponte ſua. nec remorat̉ .i. retardat. volucres .i. veloces equos. Mirandū ē etiā ꝙ hoīes quos leo.ſerpens: tigris: vrſus: aper dente petunt .i. inuadūt ꝙ idēhomines. petūt .i. inuadūt ſe enſe. ut ſe mutuo interficiantEt querit ph̓ia. Nū ꝗd homines mouent iniuſtas acies⁊ fera bella ⁊ volūt perire alternis telis .i. mutuis ſagittisideo qꝛ mores eoꝝ diſtant et diſſident .i. diſcordant. Certe iſta ratio ſeuitie non eſt ſatis iuſta vis ergo referre .i. reportare aptā vice̓ .i. viciſſitudinē meritis tā boni qͣꝫ malidilige bonos et miſereſce malis. ¶ Notandū ꝙ dicit motē nō retardare ſuos equos ꝑ equos mortis ītelligūt̉ partiales diſpoſitiones periodi ꝑ qͣs hō ad mortē tendit. Quilibet enī hō hꝫ certā ⁊ determinatā periodū ſue vite. eo ꝙforme omniū rerū ſūt in terminis .i. in corporibus celeſti.bus virtualiter. ut pꝫ ſcd̓o de generatiōe. ¶ Notandū ꝙph̓ia hic non excludit licentiā gerēdi iuſtū bellū ſꝫ iniuſtuqꝛ dicit iniuſtas acies. bellū enim iuſtum concedit̉. ⁊ ideogeritur ut aliquis nitens cōtra iuſtitiā ad iuſtitiā reducat¶ Proſa quinta quarti libri.Inc ego video inꝙͣ que ſit vel felicitasAtvel miſeria in ipſis proboꝝ atqꝫ īprobrum meritis cōſtituta. Sed in hac ip̄fortuna populari non nihil boni maliue ineſſependo. Neqꝫ enim ſapientū quiſqꝫ exul: inopsignominioſuſqꝫ eē malit. potiuſꝙͣ pollēs opibuhonore reuerēdus potentia validus. in ſua ꝑmenens vrbe florere. Sic enim clarius teſtatiuſqꝫſapiētie tractat̉ officiū: cū in cōtingētes populoregentiū quodāmodo beatitudo tranſfunditur.¶ Proſa quinta quarti libri.Inc ego video. Iſta ē quīta proſa huiꝰ qͣrti ꝙͥCBoetius prius conquerebat̉ bōis mala ⁊ malis bona cōtingere: ꝑꝑ qd̓ etiā reputabat iſtaꝫ. Mfortunaꝝ vices non ex ordine diuine prouidetie ſed ex caſu prouenire: ideo ph̓ia ſuꝑ hoc ꝯſolat̉ boetit̉aſſignando cauſas quare bonis mala ⁊ mal̓ bona contingant. Et primo boetius exprimit ſuū doloreꝫ in hoc ꝙ vices fortunarū vident̉ confuſe et inordinate diſpōni. ſcd̓oaſſignat ph̓ia cauſaꝫ huius apparentie. tertio ipſū conſolat̉ aſſignando cauſas predictoꝝ. ſcd̓a ibi. Nec mirū. tertia ibi. Ita eſt inquit. Prīo boetius ꝑremittit quedā. Secundo exprimit cauſaꝫ ſui doloris ibi. Cū preſertiꝫ. Primo dicit Ego video hinc .i. ex dictis qͣ felicitas ſit conſtituta in meritis proboꝝ. ſcꝫ deos fieri. ⁊ q̄ ſit miſeria conſtituta in meritis īproboꝝ .ſ. tranſformari in beluas. ſꝫ egperpēdo .i. iudico. nō nihil i. aliꝗd. boni vel mali. eē ī hafortūa ppl̓ari .i. ī ꝓſꝑitate fortuita: qd̓ probat. Nec enī ꝗqͣꝫ ſapientiū. malit .i. magis vult eē exul. inops ignominioſus .i. infamis potiuſqͣꝫ pollens oꝑibus qͣꝫ reuerēdushonore. validus potētia. ⁊ in ſua vrbe permanens florereſicut enim ꝑ huiuſmodi bona fortune officiū ſapientie .i.ſapientis tractatur clarius. ⁊ teſtatius ideſt cū maiori teſtimonio. qꝛ talibꝰ plus credit̉. cū beatitudo regentiū traifundit̉ .i. dilatat̉ in populos cōtingētes .i. vicīos. ¶ Notādū ꝙ in bonis fortuitis eſt aliꝗd boni. qꝛ ꝑ ipſa ſapiēsexpeditius tractat officiū gubernandi ſubditos. Qui eniꝫdiuitiis. potētia. ⁊ fama p̄cellūt alios: aꝑtiores ſunt ad regendam