Liber

petitum nō coactum ſicut poteſt reperiri in omnibus. ⁊ ſicaccipitur hic. ¶ Nota ꝙ nihil ſeruans naturā repugnatdeo licet enī peccator videat̉ deo repugnare ipſe non ſeruat naturā. qꝛ peccatū diminuit ⁊ deprauat naturā. Etiāboe. loquit̉ hic de appetitu nature vt patet ex ſuꝑioribus¶ Quid ſi conet̉ ait: nuꝫ tandē proficiet quicꝙͣ aduerſus eum quē iure potentiſſimū beatitudiniseſſe cōceſſimus. B. Prorſus inꝙͣ nihil valeretp. Non eſt igit̉ aliquid qd̓ ſummo huic bono velvelit vel poſſit obſiſtere B. Non inqͣꝫ arbitror.p. Eſt igit̉ ſummū bonum inꝗt quo regit cunctafortiter ſuauiterqꝫ diſponit. b. Tum ego qͣꝫ inqͣꝫme nō mō ea que cōcluſa ſumma rationū: veruꝫmultomagis hec ipſa quibus vteris verba delectant: ut tandem aliquando ſtulticiam magna lacerantem ſui pudeat. p. Accepiſti inquit in fabulis laceſſentes celū gigantes: ſed illos quoqꝫ vticondignum fuit benigna fortitudo diſpoſuit.¶ Quid ſi conetur: ait num tandem. Hic oſtendit ph̓ia ꝙdeus regit oīa fortiter: qꝛ nihil eſt quod poſſit ſibi reſiſtere. Secundo confirmat hoc ꝑ quandā fabulam. ibi accepiſti. Primo dicit. Si quid conet̉ reſiſtere deo. nūquidaliquid ꝓficiet aduerſus eū quē cōceſſimus eſſe potentiſſimū iure beatitudinis .i. ex eo ꝙ ē beatitudo. dicit Boetiꝰ.Prorſus nihil valeret ſupple reſiſtere. Igitur dicit ph̓ianon eſt aliquid quod huic ſummo bono vel velit vel poſſitobſiſtere. Dicit boetius. Non arbitror. Ideo dicit philoſophia ſummum bonū eſt quod regit cūcta fortiter ſuauiterqꝫ diſponit. dicit Boetius qͣꝫ .i. qͣꝫtum. me ea ſummarationuꝫ que modo concluſa eſt non modo .i. non tantūmodo me delectat. verum pro ſed hec ipſa verba quibusvteris multomagis delectant me. ita ut ſtulticiā. ideſt meſtultum lacerantem .i. male reprehendentem. magna .ſ. q̄tangunt diuinam gubernationem pudeat ſui. Tunc confirmat per fabulam ꝙ nihil poteſt reſiſtere deo que taliseſt. Gigantes volentes expellere deos de celo poſueruntmontem ſuper montē ut aſcenderent: quod videnſ iupiteripſos fulmine deiecit ⁊ montibus depreſſit. ⁊ hec in ſecundo mētamorph̓eos. Unde dicit. O boeti accepiſti. i. didiciſti in fabulis gigantes laceſſentes. ideſt lacerare volentes celuꝫ. ſed fortitudo benigna .ſ. dei. illos diſpoſuit ⁊ depoſuit vti condignū fuit. ¶ Nota philoſophia hic alluditverbis ſacre ſcripture que dicit Attingit ergo a fine vſqꝫad fineꝫ fortiter et diſponit omnia ſuauiter: ideo dicit hoetius ſe non tantum delectari in iſtis rationibus quantumin ſuis verbis.¶ Sed viſne rationes ipſas inuicem collidamusforſitan ex hmōi conflictatione pulchra quedaꝫveritatis ſcintilla diſſiliet. b. Tuo inqͣꝫ arbitratup. deū inquit eſſe omnipotentem nemo dubitauerit. b. Qui quidā inqͣꝫ mente conſiſtat: nullusprorſus ambigat. p. Qui v̓o ē inquit omnipotēs:nihil eſt qd̓ ille non poſſit. b. Nihil inqͣꝫ. p. Nuꝫigit̉ deus facere malum poteſt. b. Minime inqͣꝫp. Malum igit̉ inquit nihil eſt cum id facere illenon poſſit: qui nihil non poteſt. b.¶ Sed viſne rationes ipſas inuicem. Hic philoſophia concludit ex dictis ꝙ malū nihil ſit. Et primo petit aſſenſumboetii. d. Uiſne ipſas ratiōes. id eſt propoſitiōes ratiōe ꝓbatas. inuiceꝫ collidamus. ideſt cōponamuſ forſitan ex cōflictatiōe huiꝰ diſſiliet. id eſt procedet. quedā pulchra ſcintilla veritatis. Et dicit Boe. fiat inqͣꝫ tuo arbitratu .i. tuavoluntate. Tunc ponit propoſitionem manifeſtā dicēs.

Nemo dubitauerit deum eſſe omnipotentē. Dicit boetiNullus prorſus ambigat. qui mente conſiſtat .i. qui ſanementis ē Tunc aſſumit aliā propoſitionē dicens. qui v̓oeſt oīpotēs. nihil eſt qd̓ ille non poſſit. dicit boetius nihilinqͣꝫ. Tunc ponit aliam propoſitionē deus non poteſt facere malū. dicit. boe. minime. igit̉ cōcludit ph̓ia. malū nihil eſt. cum illud facere non poſſit. ille qui nihil nō poteſtfacere. id eſt oīa facere. ¶ Notanduꝫ ſicut deus eſt cauſaefficiens omniū ita ē finis omniū. vn̄ quicꝗd ſit ab eo ordinat̉ ad ip̄m tam qͣꝫ ad finē. ſi ergo deꝰ faceret malū ordinaretur ad ip̄m tanqͣꝫ ad finē. ⁊ cum ipſe ſit bonū malūordinaret̉ ad bonū ergo deus non poteſt facere malū tanqͣꝫ aliꝗd ꝑ ſe intentū. Eſt ergo concluſio quā ph̓ia infertꝙ malū nihil eſt ratio cōcluſionis eſt. deus poteſt facereomne quod eſt cū ſit omnipotēs. ſed deus nō poteſt faceremalum. ergo malū nihil eſt. Et ſi diceres ſi malū nihil eſtcuꝫ homo damnet̉ pro malo danabit̉ pro nihilo. Dicendū ꝙ malum dicit defectū boni. nō negatiue ſed priuatiue. ⁊ iō malum eſt defectus boni quod debꝫ haberi. ⁊ qin poteſtate hominis eſt illud habere. ⁊ ſi nō habet illudbonū cum debet habere. ideo damnat̉ ⁊ ponitur exēplū.Aliquis tenet̉ ſoluere centū libras. ⁊ ſi non ſoluat incarcerabit̉. certum eſt ꝙ non ſoluere non eſt aliquid ſed nihil.non tantum ſimpl̓r dicitur aliquis incarcerari pro nihiloſed ideo quia nihil erat quod debuit aliquid eſſe.¶ Ludis ne inqͣꝫ me. inextricabilem laborintumrationibus texens: Quo nec quidē qua egrediaris introeas: nūc v̓o quo ītroieris egrediare. Admirabilem quendam diuine ſimplicitatis orbeꝫcōplicas. Et enim paulo ante a beatitudine incipiens eam ſummum bonū eē dicebas quam inſummo deo ſitam loquebare. Ip̄m quoqꝫ deumſummum eē bonū plenamqꝫ beatitudinem diſſerebas. ex quo neminem beatū fore: niſi qui pariter deus eēt quaſi munuſculum dabas. Rurſusip̄am boni formā dei ac beatitudinis loquebariſeē ſubſtantiam. Ipſumqꝫ vnum idipſuꝫ eē bonūdicebas qd̓ ab oī reruꝫ natura peteret̉. Deumquoqꝫ bōitatis gubernaculis vniuerſitatē regere diſputabas volentiaqꝫ cuncta parere illi. necvllaꝫ mali eſſe naturā. Atqꝫ hec nullis extriſecꝰſūptis: ſꝫ altero ex altero fide̓ trahente inſitis domeſticiſqꝫ probationibus explicabas. P.¶ Ludiſne inquit me. Hic boetius mouet queſtionem phloſophie. ſecundo ph̓ia ſoluit ibi. Tum illa. Prīo boetiadmirās de cōnexione ⁊ conuolutiōe rationum quibꝰ phloſophia vſa ē querit vtrū iſta cōnexio rationū ſit ex deluſione ph̓ie vel ꝓueniat ex natura rei. ⁊ breuiter illas rōnerecolligit ⁊ dicit. O ph̓ia ludis .i. deludis ne me. texens..i. formās laborintū .i. laborē difficilem rōnibus faciēdorationes circulares. quo .ſ. laborinto egrediaris ea ꝑte q̄troeas ⁊ egrediare eo loco quo ītroieris. tu complicas. qͥndam orbe̓ admirabilē diuine ſimplicitatis .i. facis mirbilē circulationē rōis inde diuīa ſimplicitate. ⁊ tūc breuitrecolligit rōnes. d. tu. paulo an̄ incipiēs a btītudīe dicebaſeaꝫ eē ſummū bonū quā beatitudinē tu loq̄bare eē ſitā inſummo deo. ⁊ diſſerebas deū eē ſummū bonū et plenā bꝫtudinē. ex quo dabas .i. īferebaſ. quaſi munuſculū .i. correlariū neminē fore btm̄ niſi eēt deus. rurſum tu loquebariformā boni eē ſubſtātiā dei ⁊ btītudīs. ⁊ dicebas ip̄ꝫ vnūeſſe idip̄m qd̓ bonū. ⁊ illd̓ bonū dicebas eē qd̓ peteret̉ aboī naͣ reꝝ: ⁊ tu diſputabas .i. diſputādo ꝓbabas dcū regire vniuerſitatem gubernaculis bonitatis ⁊ cūcta volentiaparere .i. obedire deo. nec vllā eē naturam mali. ⁊ hec olaexplicabas