Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
29r
Einzelbild herunterladen
 

Tertius

prie cōuenit ſummo bono. primo on̄dit hoc de diuitiisdicens. nunquid. iſti vident̉ errare intētionē a ſūmo bono qui nitūt̉ nihilo indigere rōne cuius querebantdiuitias. q. d. errāt a ſūmo bono: qꝛ nihilo īdigere maxime ſpectat ad ſummum a bonum. vnde dicit Atqui certe. eſt aliud quod eq̄ poſſit ꝑficere beatitudinē qͣꝫ ſtatꝰcopioſus oīum bonoꝝ: nec alieni egēs ſꝫ ſibiipſe ſufficiēsTūc on̄dit idē de honoribꝰ dicēs. v̓o labunt̉ ſupplead intētionē ſummi boni. illud qd̓ ſit optimū putant idet eſſe digniſſimū cultu reuerētie .i. honoris. reſpondet.minime ſupple labūt̉. neqꝫ enī eſt vile ꝯtēnēdū qd̓ ītētiooīum mortaliū laborat adipiſci. ſic querētes honorē querebāt aliꝗd qd̓ eſt in ſummo bono: eo ſummū bonū eſthonorabiliſſimū. Tūc on̄dit idē de potētia dicēs. An pronūꝗd. in bonis .i. inter bona. eſt nūeranda potentia. q.p. ſic. Quid igit̉ eſt dicēdū niſi q̄rentes potētiā etiādūt ad ſummū bonū. ſummū bonū ſit potentiſſimū..n. iſtud eſt eſtimādū ībecillū ſine viribꝰ .i. ſine potentia.qd̓ cōſtat eſſe p̄ſtantiꝰ .i. potētiꝰ oībꝰ rebꝰ. Tūc on̄dit idēde gloria dicēs. An claritudo .i. gl̓ia eſt nihili pēdenda itavt querētes gl̓iam tēdāt ad ſummū bonū. q. d. ē nihili pēdēda ſed neꝗt .i. pōt ſeqͣſtrari .ſ. negari. ꝗn qd̓ſit excellentiſſimū illud etiā videat̉ clariſſimū .i. gl̓ioſiſſi. Tūc on̄dit̉ idē de voluptate dicēs. Quid attinet dicere. q. d. de ſe māifeſtū eſt btītudinē anxiā triſtē: necſubiectā doloribꝰ moleſtiis. ſꝫ ſupple magiſ ē plēa volutate. iocūditate cōſequēs q̄rētes voluptatē leticiādūt ad ſūmū bonū. qd̓ āt iocūditas voluptas īcludat̉/bono ſummo. ꝓbat̉ locū a minori dices. Qn̄ ī minimiſrebus .ſ. appetēdiſ pꝫ: aliꝗd appetitur quod delectat habere ipſo frui Hec igitur ſunt hoīes volunt adipiſci.ea de deſiderāt .i. cupiūt vel qͦrūt diuitias dignitates.regna gl̓iam. voluptates. qꝛ hec credūt ſibi eſſe ventu ſufficiētiā: reuerētiā: potētiā: celebritatē leticiā. bonūigit̉ eſt quod hoīes petūt diuerſis ſtudiis .i. intētionibus.CNota ex tota littera p̄t formari vna .ſ. querētesp̄dicta bōa querūt btītudinē. ē iſta. Illi tēdūt ad beatitudinē tendūt ad ſufficiētiā. reuerētiā. potētiā. celebritatē letitiā. ſꝫ appetētes p̄dicta bona .ſ. diuitias dignita.tes. regna. gl̓iam voluptates: tendūt ad ſufficiētiā: reuerētiā. ſic de alijſ. ergo tendūt ad btītudinē. Maior ē nota. qꝛ ſufficiētia reuerētia ſunt cōditiōes btītudinis. ꝑfectiſſime reꝑiūt̉ in btītudine. Querētes ergo ꝓprietatesbtitudīs tendūt ad btītudinē. minor pꝫ ex lr̄a. Notaquerētes diuitias ꝓpter ſufficiētiā ferebāt̉ in ſummū benum naturali appetitu. qꝛ ī ſummo bono eſt vera ſufficiētia ī hoc errabāt. ſꝫ qꝛ ſufficiētiā ē nulliꝰ īdigētie: putabāt ſibi ꝓuenire diuitias in hoc errabāt. Similiterrētes dignitates ꝓpter reuerētiā naturali intētione ferebātur ī btītudinē. eo btītudo eſt reuerendiſſima ſed qꝛ ſummam reuerentiā putabāt ſibi ſubuenire per dignitatesporales. ideo in hoc errabant ſic intelligitur de alijs. In quo quāta ſit nature vis facile mōſtratur.licet varie diſſidēteſqꝫ ſententie: tamē in diligendo boni finem conſentiunt. In quo qͣnta ſit nature vis. Hic on̄dit ph̓ia vn̄ hoc ꝓueniat qͣꝫtūcūqꝫ intētio hoīum ſit diuerſa. tn̄ intēdit ī btītudinē. on̄dit hoc ꝓuenit ex vi naͣl̓ inclinatōis que nulli auferri pōt. dicit. In quo .ſ. appetitu boni vel btītudi.nis facile mōſtrat̉ qͣnta ſit vis nature lꝫ ſint varie diſfidētes .i. diſcordātes ſnīe hoīum de ſummo bono tn̄ homines ꝯſentiūt .i. ꝯcordāt in diligēdo .i. diligēter appetendo finē boni .i. btītudinē. Nota fine exn̄te vno pn̄t diuerſificari actiōes tendētes in illū finē. ſi .n. ꝓpter diuerſitatē actionū eēt diuerſitas finiū eēt euenire ad vnū fi: ſꝫ ꝓcederet̉ in infinitū in finibꝰ. qd̓ pꝫ falſum ex ſecundo metaphiſice. hoc ē veꝝ fine cuiꝰ gr̄a oīa fiūt ille ēvnꝰ de fine quo vt priꝰ viſuꝫ ē lꝫ ergo ſint diuerſe ſnīe ſtudia hoīꝫ. tn̄ ꝯueniūt ī appetēdo vnū finē .ſ. btītudinē.

Metrum ſecundum libri tertii.Uantas rerum flectat habenasNatura potens quibus immenſumLegibus orbem prouida ſeruet.Stringatqꝫ rigans irreſolutoSingula nexu: placet argutoFidibus lentis promere cantu. Metrū ſecūdū tertii libri.Uātas reꝝ flectat hēnas. Hic incipit ſcd̓ꝫ metrū hꝰ tertij. quod dr̄ ꝑīdaricū ab īuētore. anaIꝑeſticū a pede p̄dn̄ante ē dimetrū. qꝛ ꝯſtat exqͣttuor pedibꝰ quoꝝ duo ꝯſtituūt vnū metꝝ. ī metro qꝛ ph̓ia. dixerat vis naͣe oꝑat̉. ītētio hoīuꝫſꝑ tēdit ī bonū. hic ꝯmēdat nature on̄dēs. tāta eſtvis nature qͣꝫtūcūqꝫ res abducat̉ aſſuefactiōe vel violētia ad aliꝗd qd̓ ē ſibi p̄ter naͣꝫ. tn̄ ſibi ipſi d̓relicta ſꝑ reditad illud qd̓ ieſt ſibi ẜꝫ naͣꝫ. p̄mittit ſuā ītētionē. ſcd̓o māifeſtat ꝓpoſitū ibi. Quāuis. prīo dicit. Mihi ph̓ie placetmere .i. māifeſtare. cātu arguto .i. ſonoro. lētis fidibꝰ. ideſtcordis lēte ſonātibꝰ qͦntas hēnas .i. naturales inclinatiōeſpotēs naͣ flectat .i. regat. ꝗbꝰ legibꝰ prouida natura ſeruat .i. ꝯſeruat īmēſū orbe ꝗbꝰ legibꝰ natura ſtrīgat ligāsſingula irreſoluto nexu .i. ꝯiunctione indiſſolubili. Nota triplex ē natura. natura naturās: naturās ſicut ē deusa quo depēdet celū tota natura. Alia ē natura natura nſ natura ſimul. ſicut celū qd̓ dr̄ natura naturata inqͣꝫtūpēdet a deo. dicit̉ naͣ naturās īquātū īfluit naturis iſtoꝝīferioꝝ. Alia ē natura naturata tm̄. quā btūs aug. ſic diffinit. Natura ē q̄dā vis potētia dīnitus inſita rebus creatis vnicuiqꝫ rei ſuū tribuit: ꝗſqꝫ male vtitur malus iudicat̉. In ꝓpoſito dictū ph̓ie p̄t intelligi de natura tertio dicta. licꝫ quidā exponāt natura prīoſūpta. Itē leges nature hic vocat determīatōes ꝓprietates naturales cuiuſlibet rei a deo ſibi cōſtitutas. Qamuis peni pulchra leonesUincula geſtent: manibuſqꝫ datasCaptent eſcas: metuantqꝫ trucemSoliti verbera ferre magiſtrū.Si cruor horrida tinxerit ora.Reſides olim redeunt animi.Fremituqꝫ graui meminere ſui:Laxant nodis colla ſolutis.Primuſqꝫ lacer dente cruentoDomitor: rabidas imbuit iras. Quāuis peni pulchra leones. Hic ph̓ia māifeſtat ꝓpoſitū qͣttuor exēpla. ſcd̓o general̓r ꝯcluſit ſil̓r in oībusalijs ibi. Repetūt. Prīa ī qͣtiuor ꝑtes ẜm qͣttuor exēpla patebūt. Primū exēplū eſt de qͣdrupedibꝰ ſicut de leonibꝰ lꝫ ex aſſuefactione doment̉. ita vt miteſcāt metuēdo ſuū magiſtrū. tn̄ ſi multū offendāt̉ redit eoꝝ crudelitaſnaͣl̓. ita vt prīo lacerēt dētibꝰ magiſtrū ſuū. Un̄ dicit ī lr̄aqͣꝫuis leones peni .i. libici. geſtēt .i. portēt pulchra vinculaidē cathēas ī collo. captēt .i. recipiāt. eſcas datas .i. porrectas eis manibꝰ ſui magiſtri. qͣꝫuis metuāt trucē. ideſtcrudelē magiſtrū leones īqͣꝫ ſoliti ferre .i. pati verbera magiſtri. ſed ſi cruor tīxerit .i. madidauerit. horrida ora. ideſtcolla leonū nimia verbera. tūc anī leonū reſides .i. ꝗetiredeūt ad naturalē crudelitatem leones meminere ſui. i.nature. graui fremitu .i. magno rugitu. ipſi larāt .i. ſoluūtcolla ſolutis nodis .i. ruptis vīcul̓. primꝰ ſolꝰ domitor .ſ.magiſter. ille ībuit .i. recipit lacer .i. laceratꝰ. rabidas irascruēto dente .ſ. leonis. Nota ẜm. Iſid̓. lib̓. ethimo. peni ſūt hoīes carthaginēſes. Eſt āt carthago ciuitas libie:ꝓpter qd̓ leones libie vocat leones peni. hmōi leōes li-