Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
14r
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

fuit peior. tangit aūt ph̓ia quattuor malicias Neronis inhoc metro. Prima eſt vrbem romanam incendit quearſit ſeptē diebꝰ ſeptē noctibꝰ. vt ſpectaculo illiꝰ igniscognoſceret quantus olim fuerat ignis quando troia canta arſerat. Secūdū malum eſt Nero magnam parteꝫſenatus ſine vlla cauſa interfecit. Tertium eſt propriuꝫfratrē occidit vt ſolus ſecurius regnaret. Quartum ēmatrē ſuā occidi fecit vt videret locum vētris ī quo iacuitDicit ergo ī lr̄a. Nouimus quātas ruinas .i. quanta pericula dederit. Nęro vrbe. ſuꝑ. romana flāmata .i. incenſa.qꝫ pro ceſis .i. occiſis. patribus .i. ſenatoribus qui Neroquondam ferus ideſt crudelis. interempto fratre. ipſe etiāmaduit cruore matris effuſo. deſignans eius crudelitatēcirca matrē dicit. ipſe. Nero ꝑerrans .i. tranſiensⁱ viſugelidum corpus .i. infrigidatum corpus matris. non tīxit.i. madidauit ora .i. faciem ſuaꝫ lachrymis. ſed ipſe potuitſine oībus lachrymis eſſe cenſor .i. iudex extincti decoris..i. interfecte matris decora fuit. tn̄ hic Nero licet ita malus eſſet regebat populos ſceptro .i. imperiali dignitate.hos inquā populos rexit quos phebꝰ .i. ſol veniēs ab ortu extrēo. videt condens .i. abſcōdens. radios. ſuos ſub vndas. loquit̉ more poetarū. q. d. ipſe rexit omnes populos erāt ab ortu ſolis vſqꝫ ad occaſum. Similiter regebat populos quos ſeptentriones .i. ſeptem ſtelle que ſuntin maiori vrſa que dn̄r triones. quaſi teriones qꝛ illā pla terunt. gelidi .i. frigidi premunt. plaga enim ſeptentrionalis frigida ē. q. d. regebat omnes populos aquilōares iſtos regebat quos nothus .i. ille ventus collateralis auſtro violentus exn̄s torret .i. cremat. ſicco eſtu .i. calore.thus inquā recoquēs ardētes arenas. id eſt calidas. venitenim ille ventus a torrida zona. ideo calidus eſt. q. d.Nero ēt regebat oēs ppl̓os auſtrales. ſic per quattuorplagas mūdi on̄dit eius ptātem ſuꝑ oēs ppl̓os. tandē celſa ptās .i. magna. non valuit vertere .i. mutare rabiem .i.crudelitatem praui Neronis. Et tunc deplangit ꝯiūctio magne ptātis cuꝫ magna malicia. qꝛ multa mala ex eaꝓueniūt dicēs. Heu ſuꝑ. dico eſſe grauem ſortem .i. euentum. quotiens iniquus gladius .i. iniqua ptās. addit̉ ſeuoveneno .i. venenoſe crudelitati. Nota ẜm Ariſt. 5. ethi.prīcipatus viꝝ on̄dit. malicia enī hoīs vel ꝓbitas on̄diturprīcipatu. ſicut pꝫ in Nerone: cuiꝰ malicia crudelitas inimꝑio ſue dignitatis apparuit. ꝑꝑ qd̓ dixit Ariſt. Seuiſſima eſt iniuſtitia hn̄s arma. Et. 7. dicit Simile eſt igit̉comparare iniuſtitiā homini iniuſto. eſt enim deterior beſtia decies milies plura enim vtiqꝫ mala faciet homo malus qͣꝫ beſtia. Nota preter hec mala Neronis que tanguntur in littera multo plura ipſe perpetrauit. nam dicitph̓ia tertio huius quinta ꝓſa. Nero Senecam familiarēſuū p̄ceptorem coegit ad eligendum mortis arbitriū. qꝛNero fuit crudeliſſimus hominum ideo. Seneca ſcripſitquēdā libellū ad ip̄ꝫ qui ītitulat̉ liber de clementia. ī quohortat̉ ad fuga crudelitatis: ad vſum clementie qui liber ſic incipit. Tibi ſcribere de clemētia Nero ceſar īſtitui Proſa ſeptima libri ſecundi.¶Um ego ſcis inquā ipſa minimum noIbis ambitionem mortalium rerum fuiſſe dominatam. Sed materiam gerendis rebus optauimus: quo ne virtus tacita conſeneſceret. P. Proſa ſeptima ſecundi libri.Um ego ſcis inquā. Incipit ſeptima proſa huAius ſecundi. in qua oſtendit philoſophia gloria mundana non ſit multum appetenda. primo inducit Boetium confitentem ſe non deſideraſſe multum predicta ſcꝫ ptātes dignitates niſi inquantum ſunt materia rerum gerendaꝝ. ſecūdooſiendit ph̓ia gloria ſit perexile bonuꝫ. ſit non multuꝫapꝑelenda. ſecunda ibi. At illa Dicit primo. pro tūc.

ego Boetius inquā .i. dixi. o ph̓ia. tuipſa ſcis ambitioneꝫ.i. cupiditatem rerum mortaliū. de quibus dixiſti minimum nobis fuiſſe dominatam. ſed bene optauimus materiam rebus gerendis quo ne pro vt non. conſeneſceret innobis virtus tacita .i. non excitata. Nota in ſapientedominatur cupiditas rerum temporaliū. qꝛ ph̓ia inducitmobilis affluentie contemptum ex lib. de plantis. Et Socrates Athenis ad ſtudiū ꝑgeret. magnum. pondus auri in mare proiecit dicens: mergam te ne mergar a te. Nota materia reꝝ gerendaꝝ ſunt iſta: ſine quibus resꝯueniēter geri non pn̄t. ſunt tria. ſapientia. auctoritas.potentia. Sine enim ſapientia nihil conuenienter geriturvt de ſe patet. Res etiam gerenda auctoritate ornatur. qꝛhomo autenticus libentius auditur facilius ei creditur.Potentia v̓o mali deprimuntur boni extolluntur. hācmateriam Boetius deſiderans potentiam dignitatesſiuit. Nota Boetius materiam dignitatis poteſtatis queſiuit ne virtus ſua tacita conſeneſceret. ideſt nedum ipſe ad ſenectutem proueniret. virtus ſua tacita eſſetdum nullus aliquid loqueretur de laude ſue virtutis velſcriberet. Tunc enim virtus tacita conſeneſcit. quandoagit aliquis vnde alij loquantur. dum nihil ſcribitur deſuis beneficiis. quia virtus habentem proficit. opus eiꝰlaudabile reddit. At illa atqui hoc vnum eſt quod preſtantesdem natura mentes: ſed nondum ad extremammanum virtutum perfectione perductas allicere poſſit: glorie ſcꝫ cupido: optimoꝝ in rem publicam famam meritorum. Que ꝙͣ ſit exilis totius ponderis vacua ſic conſidera. At illa atqui hoc vnum eſt. Hic philoſophia oſtēdit gloriam mundanam non eſſe appetendaꝫ. primo premittit cupido glorie multos allicit. Secundo probat eam eſſeexilem vanam ibi. Omnem terre ambitum. Primo dicit ſic. Ex quo Boetius quandoqꝫ queſiuit dignitatespoteſtates: ne virtus ſua tacita conſeneſceret. videt̉ iſtaropter laudem gloriaꝫ queſiuit: ideo dicit philoſophiaHoc vnum eſt .ſ. cupido glorie fama optimoꝝ meritoꝝin rempublicam: que fama poſſit allicere mentes hominum. natura preſtantes .i. excellentes. ſed nondum .i.adhuc. perductas ad extremam manum perfectione virtu. ideſt ad ſummā ꝑfectionē: que fama gloria qͣꝫ ſit exilis vacua totiꝰ pōderis .i. p̄cioſitatis. ſic cōſidera ex ſeque̓tibꝰ. Nota cupido vane glorie multos allicit delectat. vn̄ Seneca. σι. epiſtola dicit. Illud precipue nos impedit cito nobis placemꝰ. ſi inuenimꝰ nos bonos viros dicant prudētes: qui ſanctos. non ſumus modicalaudatione cōtēti. quicꝗd in nos adulatione ſine pudorecōgeſſerit tanqͣꝫ debitum putamus: optimos nos eſſe ſapiētiſſimoſqꝫ affirmantibꝰ aſſentimꝰ ſciamꝰ nos ſeꝑemulta mentiri adeo quoqꝫ indulgemus nobis vt laudarivelimus in id cui cōtrariū maxime facimus. Notaduplex eſt bonitas mentis .ſ. naturalis acquiſita. Naturalis bonitas eſt ẜm quā aliqui naturaliter ſunt pii manſueti ſobrij caſti. ſed hec bonitas ſi non emendat̉ virtute ſaꝑientia cito extollit hominem ad inanē gloriā. Alia eſtbonitas acꝗſita exercitio virtutum ſcientiaꝝ que permittit hominē. extolli vana gloria: qꝛ ſapiens fructū ſuuꝫponit in cōſciētia. Stultus autem in laude ẜm MacrobiūIdeo dicit philoſophia: cupido glorie allicit mētes natura preſtātes. nondū .i. adhuc virtutibus ꝑfectas. Nota fama eſt frequēs laus optimorum meritorumin rempublicam. Sed gloria eſt clara noticia cum laude.vel gloria eſt late patens preconium .i. annunciatio. Omnē terre ambitū: ſicuti aſtrologicis demōſtrationibus accepiſti: ad celi ſpaciū puncti conſtat obtinere rationem: id eſt vt ſi ad celeſtis glo-