Secundus

libꝰ qͣꝫ ſub regibꝰ ꝗ romani ēt priꝰ abſtulerāt de ciuitatenomē regiū ꝑꝑ eādē ſuꝑbiā .ſ. regū. Ex quo pꝫ ꝙ dignitates faciūt malos deteriores Si autem poteſtas ⁊ dignitates deferant̉ ꝓbis: qd̓ praꝝ eſt: ꝗd in eis aliud placet dignitatibꝰ qͣꝫ ꝓbitas vtentiū. q. d. nihil ita fit .i. ꝑꝑ hͦ ſit vtvirtutibꝰ nō accedat honor ex dignitate: ſꝫ honor acceditdignitatibꝰ ex virtute vtentiū eis. ⁊ ita dignitates nihil boni adiiciūt ipſis bonis. ¶ Nota duplex ē dignitas ⁊ poteſtas quedā mundana ſiue tꝑalis que ꝯſiſtit in bonis tꝑalibus exterioribꝰ. ⁊ in tali nō ꝯſiſtit vera felicitas cū ſit reſꝑſa multis amaritudinibꝰ. Alia eſt dignitas ⁊ ptās aīe ſiueſpiritual̓ q̄ ꝯſiſtit in ſciētiis ⁊ virtutibꝰ. ⁊ illa nō pōt ſuꝑarivitio nec aduerſitatibꝰ nec ꝓſperitatibꝰ in qͣ ꝯſiſtit btītudo ⁊ btā vita. Un̄ Amb̓. in lib. de offi. dic̄. Dico beatā vitā ꝯſiſtere in altitudine ſapīe. in ſuauitate ꝯſcientie ⁊ in v̓tutis ſublimitate. ¶ Nota ꝙ inſcij dignitates ⁊ ptātes mundanas adequant celo: qꝛ nō recte iudicant. iudicant enī ẜꝫꝯcupiſcentiā ⁊ nō ẜm rei veritatē. imꝑiti .n. velut a longediſtātes a veritate ſpeculāt̉ prīo elencoꝝ. ¶ Nota ꝙ mali dignitatibꝰ ⁊ ptātibꝰ prediti plus nocent qͣꝫ ignis vel diluuium aquarum: quia mali dignitate ſua ⁊ ptāte extolintur in ſuperbiam: alios iugo ſeruitutis opprimendo.io quo exequēdo mouēt̉ bella ꝗbꝰ humanū genꝰ plꝰ offēdit̉ qͣꝫ igne vel diluuio. ¶ Nota ꝙ ciuitas romana a tꝑeromuli ſui conditoris a regibꝰ erat gubernata: poſtea romani exigēte malicia ⁊ ſuꝑbia regū ipſos deleuerūt: ⁊ ꝯſules inſtituerūt qui ēt ꝑꝑ eoꝝ ſuꝑbiā erāt abiecti. ex quo pꝫꝙ dignitas ⁊ ptās maloꝝ eos effecit peiores. ¶ Nota ꝙhonor non debet̉ alicui rōne dignitatis ſꝫ potius rōne virtutis. Un̄ Ariſt. 4. ethi. Nō erit vtiqꝫ dignus honore prauus exn̄s. virtutis enim pͥmiū honor eſt. vn̄ ẜm veritatemſolus bonus eſt honorandus.¶ Que v̓o eſt iſta veſtra expetibilis ac preclarapotentia. Nonne o terrena animalia cōſideratiſquibus preſidere videamini. Nam ſi inter mures videres vnum aliquē ius ſibi ac poteſtatē preceteris vendicantē quāto mouereris cachinno:¶ Que v̓o eſt iſta veſtra. Hic ꝓbat ſꝑāliter de ptāte ꝙnon ſit multū appetenda duabus rōnibꝰ. ſcd̓a ibi. Quidaūt eſt. Rō talis eſt. Illa ptās non eſt multū appetenda q̄non eſt magne ⁊ fortis reputatiōis ſed tm̄ ē fragilis ⁊ imbecillis. ſed ptās tꝑalis eſt hmōi: qꝛ per eā homo nō pōtſupra aīam: ſed tm̄ ſupra corpus ⁊ ſuꝑ ea bona que corꝑoris ſunt. humano aūt corpore nihil eſt imbecillius. Dicitergo in lr̄a. Que eſt iſta veſtra expetibilis .i. deſiderabiis. ac preclara .i. nobilis potētia. q. d. nulla eſt: nōne conſideratis terrena aīalia quibus videamini p̄ſidere .i. preeſſe. ſi enim inter mures videres vnum preceteris ſibi vendicantem .i. vſurpātē. ius ac ptātē ſuꝑ alios mures. o quāto cachinno .i. riſu tu mouereris. qꝛ deriſibile eēt. ⁊ talis ēptas terrena .ſ. deriſibilis que nō extēdit ſe niſi ad corpus.Quid v̓o ſi ſpectes corpus ībecillius hoīe reꝑire qͥas: quos ſepe muſcularū quoqꝫ vel morſusvel in ſecreta queqꝫ reptantiū necat ītroitus.Quo v̓o ꝗſꝙͣ ius aliqd̓ in quēpiam niſi in ſolumcorpus ⁊ qd̓ eſt infra corpus: fortunā loquor: poſſit exercere. Nunꝗd vnꝙͣ libero imperabis animo. Nū mētē firma ſibi rōne coherentē: de ſtatu ꝓprie ꝗetis amouebis. Cum liberū quēdamvirum ſuppliciis ſe quidem tyrannus adacturuꝫputaret: vt aduerſum ſe facte coniurationis conſcios proderet: linguam ille momordit atqꝫ abſcidit. ⁊ in os ſeuientis tyrāni abiecit. Itaqꝫ cruciatus quos putabat tyrannus in materiam cru-

delitatis. vir ſapiens fecit eſſe virtutis.¶ Quid v̓o ſi tu ſpectes .i. ꝯſideres. corpus imbecillius .i.debilius hoīe. q. d. nihil. quos hoīes ſeꝑe necat .i. interficit. morſus muſculaꝝ .i. ꝑuoꝝ vermiū. vel etiā introitusſecreta .i. in interiora hoīs. queqꝫ reptantiū .i. ſerpentiuꝫquo v̓o .i. qūo ꝗſqͣꝫ poſſit exercere ius aliqd̓ in quēpiā niſiin ſolū corpus ⁊ in fortunā .i. in bona fortune que ſunt infra corpus. q. d. nullo modo nunꝗd tu vnqͣꝫ īꝑabis libero aīo. q. d. non. nunquid tu amouebis de ſtatu ꝓprie ꝗetis mētē ſibi firma rōne coherenrē. q. d. nō. ⁊ h̓ ꝓbat exēplo cuiuſdā ph̓i: qui nullis tormētis ad hoc potuit cōpelli vt illud faceret qd̓ rō naturalis iudicabat nō faciendumvn̄ dicit. Cū ꝗdam tyrānus putaret ſe adacturū .i. cōpulſurum. ſuppliciis quēdā liberū viꝝ .i. ph̓um vt ipſe proderet cōſcios facte cōiuratiōis aduerſū ſe. ille liber holinguā momordit atqꝫ abſcidit ⁊ abiecit eam in os .i. faciē ſeuientis tyrāni. Ita illos cruciatus quos tyrānus putabateſſe maͣꝫ .i. cāꝫ crudelitatis. vir ſapiens fecit eſſe maͣꝫ virtutis: qꝛ hͦ pro virtute non pro crudelitate ei reputatū eſt.¶ Nota ꝙ muſcula ē diminutiuū huius noīs muſca. ⁊ permuſculā dat intelligere quecunqꝫ aīalia venenoſa vel vermes venenoſos. ⁊ ab iſto loco recepit auctor floꝝ cū dixitdebilius ꝗd ſit mare quos nece muſcula ꝑdit. ¶ Nota ꝙaius hoīs liber ē ⁊ cogi nō pōt. vn̄ Sen̄. Errat ſi quis ſeruitutē credit tranſire in totū hoīem. non enī trāſit in animā. qꝛ libertas eſt aīa. ¶ Nota ꝙ hō liber ⁊ ꝯſtās nullisſuppliciis vinci pōt qꝛ dicit Sen̄. in lib. de clementia. magni animi ꝓpriū eſt placidū eſſe ⁊ tranquillū: ⁊ iniurias ⁊offēſiones ſuꝑbie deſpicere. ⁊. 28. epl̓a tringinta tyranniSocratē circūſteterūt nec potuerūt aīum eius infringere.¶ Quid aūt eſt qd̓ in alium ꝗſꝙͣ poſſit facere qd̓ſuſtinere ab alio ipſe non poſſit. Buſiridē accepimus necare hoſpites ſolitum ab hercule hoſpite fuiſſe mactatum. Regulus plures penoruꝫbello captos in vincula coniecerat: ſed mox ipſevictorum cathenis manus prebuit. Ullā ne igitur eius hoīs potentiā putas: ꝗ quod ipſe in aliopoteſt ne id ī ſe alter valeat efficere nō poſſit.¶ Quid aūt eſt. Hic ph̓ia ponit ſcd̓am rōneꝫ que eſt talisIlla ptās non eſt multū appetenda: per quā nemo pōt facere qd̓ alius non poſſit in ipſum qd̓ ipſe pōt in alium: ſedptās tꝑalis eſt hmōi ſicut in lr̄a declarat ponens duo exēpla de buſiride ⁊ Regulo. Primū exemplū eſt de Buſiride. Buſirides fuit filiꝰ Neptuni ⁊ matre libia ꝗ hoſpitesſuos mactabat. Hercules aūt apud ipſum hoſpitatus ip̄ꝫecōtra mactauit. Scd̓m exēplū eſt de regulo. Regulusfuit cōſul romanus qui cū multa bella ingeſſit cuꝫ carthaginenſibus multos ex eis captiuauit: ſed tandē ab eis fuitcaptus. Ex quo pꝫ ꝙ ꝗcꝗd pōt aliꝗs in aliū facere pōt ētilld̓ ab alio ꝑati. Un̄ Catho. Uictorē a victo ⁊c̄. per ꝯn̄snulla eſt potentia humana que hͦ intercipere non pōt. vn̄dicit lr̄a. Quid eſt ꝙ quiſqͣꝫ poſſit facere in alium qd̓ ipſenon poſſit ſuſtinere ab alio. q. d. nihil qd̓ declarat. Nosaccepimus .i. cognouimus. Buſiridē ſolitum ideſt cōſuetū necare hoſpites. ipſum fuiſſe mactatū ab hercule hoſpite ſuꝑ. ſuo. Aliud exemplum ponit. Regulus conſul rōanus plures penoꝝ .i. cartaginēſiū captos bello coniecerat.i. poſuerat in vincula. ſed mox ipſe prebuit manus cathenis victorum. ideſt carthaginenſium. nunquid igitur vllam putas eſſe hominis potentiam qui non poſſit efficerene alius valeat in ſe quod ipſe poteſt in alio. q. d. nulla reputanda eſt hec potentia.¶ Ad hec ſi ipſis dignitatibus ac ptātibꝰ ineſſetaliꝗd naturalis ac proprii boni. nunꝙͣ peſſimisperuenirent: neqꝫ enim ſibi ſolent aduerſa ſociari. Natura reſpuit vt contraria queqꝫ iungātur