Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
17r
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

minante. quis ſit pes coriambus prius habitum eſt. Etconſtat illud metrum ex primo ſpondeo duobus coriambis pirrichio vel iambo: quale metrum eſt iſtius hymni. Sanctorum meritis. Secundum metrum dicitur ferregratiuum ab inuentore. conſtans. ex prīo ſpondeo. ſcd̓odactilo. tertio ſpōdeo vel trocheo. In hoc ergo metro fortuna conqueritur de inexpleta cupiditate hominuꝫ: dicēsSi copia .i. fortuna quam gentiles deam copie appellabant. pleno cornu fundat hoībus tantas opes quātas arenas verſat .i. voluit pontus .i. mare incitus .i. cōmotus. rapidis flatibus .i. impetuoſis ventis. ſi fundat tātas opesquot ſydera fulgent in celo edita .i. orta. ſtelliferis noctibus. ipſa coꝑia retrahit manū auferendo opes haud non ideo humanū genus ceſſat flere .i. flendo proponere miſeras querelas. qͣꝫuis deꝰ prodigus .i. diues multiauri .i. ad modum ꝓdigi multū aurum diffundēs ip̄e deꝰlibens excipiat vota hominum. ornet auidos .i. cupidosclaris honoribus. tn̄ iam parta .i. acꝗſita oſſeſſa nil vident̉ eis. ſed ſeua rapacitas vorans qͣſita .i. acꝗſita pandit.i. manifeſtat: alios hiatus .i. receptacula cupiditatis.tunc q̄rit fortuna que iam frena retentent .i. detinebūt. certo fine cupidinem .i. auaritiam hoīum. ꝑrecipiteꝫ .i. precipitantem hominem cum ſitis .i. deſideriū habendi fluenslargis muneribus ardeſcit in hoīe. ideo ille qui trepidusterrore aduerſitatis. gemens credit ſeſe egentem. ille nunqͣꝫ diues agit .i. vitam ducit. Nota circa hoc dicitpleno copia cornu. cum hercules quodam tꝑe luctaret̉cum achileo. achileus mutaret ſe in tauruꝫ hercules aꝑprehendens ipſum per cornu effregit illud repletum pomis floribus odoriferis ſacrificauit illud fortune quodcornu dicitur fortuna quibuſdam propinare plenum quibuſdam vacuum. quibuſdam ſemiplenum ẜm diuerſumſtatum ꝓſperitatis aduerſitatis hominum. Notafortuna inuehit̉ contra auaritiam hominum. qd̓ Tulliuſin libro tuſculanaruꝫ queſtionum dicit. Auaritia ſtudiiꝰpecunie hꝫ quam nemo ſapiens concupiuit. ea enim qͣſimalis venenis imbuta corpus animūqꝫ virilem offendit.ipſa enim inſatiabilis manens neqꝫ copia neqꝫ inoꝑia minuitur in eodem hoc dicit. Quid ē multi cupiditatepecūie ferunt̓. quoꝝ ita ꝑturbāt̉ animi vt multū abſintab inſania. Et dicit Seneca. 66. epl̓a. Auaritia nulluꝫ habet magis malum niſi ingrata eſt.. 62. epl̓a. auaroscomparat canibus dicens. Uidiſti aliquem canem miſſūa dn̄o panis fruſtū aut carnis aꝑto ore captantem. quicquid arripit ꝓtinus integrum deuorat ſemper ad ſpemfuturi inhiat. Ideꝫ euenit nobis quicquid nobis fortunaexpectantibus porrigit. illud ſine omni voluntate dimittimus ſtatim ad raꝑinam alterius erigimur. Nota quicredit ſe egentem. non eſt diues ſꝫ pauꝑ. qꝛ dicit. Sen̄. prima epl̓a. qui paꝝ habet. ſꝫ qui plus cupit pauꝑ eſt.Quid enim refert quātuꝫ illi in archa quantū in horreisiacet ſi alieno hiatu imminet. Nota diuitie tollūtauaritiam ſed augmentant. Unde Seneca. 16. epl̓a dicit.Congerat̉ in te ꝗcꝗd locupletes poſſiderunt vltra priuatūpecunie modum. Fortuna te prouehat. auro tegat. purpura veſtiat. terraꝫ marmoribus abſcondat accedant ſtatue picture ꝗcꝗd vlla ars elaborauit maiora cuꝑe ab hisnon deſiſtes. vn̄ Iuuenalis. Interea plēo turget ſacculus ere Creſcit amor nūmi quantuꝫ pecunia creſcit. Proſa tertia ſecundi libri.Is igitur ſi pro ſe tecum verbis fortuna loqueret̉. quid profecto ꝯtra hiſceres non haberes. Aut ſi ꝗd eſt quo querelam tuam iure tuearis proferas oꝫ.dabimus tibi dicendi locum. G. Tum ego ſpecioſa quidem iſta ſunt inquam oblitaqꝫ rhetofice ac muſice melle dulcedinis. tum tm̄ cum au

diuntur oblectant. Sed miſeris maloruꝫ altioreſt ſenſus. Itaqꝫ cum hec auribus inſonare deſierint: inſitus aīum meror pregrauat. P. Etilla. ita eſt inquit. Hec enim nondum morbi tuiremedia: ſed adhuc contumacis aduerſum curationem doloris fomenta quedam ſunt Namque in fundū ſeſe penetrent. cum tempeſtiuumfuerit admouebo. Proſa tertia ſecundi libri.Is igitur ſi ſe tecum fortuna. Hic incipit ꝓſatertia huius ſecundi libri. In qua ph̓ia probatBoetiū debere cōqueri de fortuna. qꝛ multa bōa ſibi contulit. Et primo īquirit ph̓ia ꝗdſentiat de dictis fortune. ſcd̓o bona fortune ſibi collataenumerat. ibi verū tn̄. Primo on̄dit ph̓ia Boetius nihil hēat loꝗ ꝯͣ fortunā. Scd̓o Boetiꝰ rn̄det. Tertio ph̓iaeiꝰ reſponſionē approbat ſic̄ patebit. dicit primo. Si fortuna loqueret̉ his tecum verbis pro. ſe. ꝓfecto pro certe. tu. haberes ꝗd ꝯͣ hiſceres .i. haberes vn̄ aꝑires os adreſpondendū fortune: aut ſi ꝗd eſt quo tuā querelā iure tucaris. oꝫ .i. neceſſe eſt. vt ꝓferas. dabimus tibi locum dicendi. Tunc ego Boetius inquā .i. dixi vel rn̄di. Specioſa ꝗdē ſunt iſta que fortuna dixit. ſunt oblita .i. delinita.melle ideſt delectatōe rethorice dulcedinis .ſ. quātuꝫ adſam ac pro. muſice dulcedinis .ſ. quātū ad metruꝫ tm̄.tūc .i. tum. oblectant .i. delectant. anīum meum audiūtur. ſed ſenſus .i. ꝑceptio maloꝝ eſt altior .i. profūdior miſeris qͣꝫ iſti poſſint attīgere. q. d. qͣꝫuis verba fortune ſuꝑficialiter me delectent. tn̄ ad ꝓfunditatem mei dolorisattingūt Itaqꝫ .i. ergo cum hec verba fortune deſierint .i.ceſſauerint inſonare auribꝰ meis meror inſitus .i. īmiſſuspregrauat animū meū. Tūc ph̓ia approbat rn̄ſionē Boetii dicens Ita eſt. hec enim verba fortune nōdū ſunt remedia tui morbi. ſed ſunt quedam fomenta .i. lenimenta. aduerſum curationem .i. ꝯtra ſanationē contumacis doloriſnam remedia penetrent .i. īmittent ſeſe in ꝓfundum perturbationū expellendo cām radicalem tui morbi. iſta admouebo .i. apponā cum fuerit tēpeſtiuū. Nota Boetius nihil habuit loqui contra verba fortune. qꝛ veꝝ dixit ꝯͣ veritatem non eſt loquendum. Nam v̓a oīa cōſonāt:ueritas ſibi ipſi atteſtatur ẜꝫ Ariſt. Nota hiſco ē verbūinchoatiuuꝫ. profert̉ per ſyncopam. qꝛ regulariter deberet dici hyaſco. vn̄ hiſcere .i. hiatum inchoare. cum aliquiſaperit os. Nota oblitus altera producta eſt ꝑticipiūverbi obliuiſcor. Sed oblitus altera correꝑta deſcendit averbo oblinio. oblitus. ideſt maculatus. vnde verſus.Immemor oblitus notat: oblituſ eſt maculatus. Nota circa hoc dicit inſitus meror animum aggrauat.quis non doleret de infortunio nulli contigit niſi animomultum eleuato ſupra fortunam. Qꝛ dicit Seneca. 65.epl̓a. Plus equo te dolere nolo. ſꝫ vt non doleas. vix exigere audeo. nulli autē iſta firmitas animi contingit niſimultū ſupra fortunam eleuato. ſubdit illud agamus vtiocunda nobis fiat amiſſoꝝ recordatio. nemo libenter adid reddit qd̓ non ſine tormēto cogitaturus ē. Nota perrhetoricam muſicam dulcedinē fortune Boetiꝰ adhucnon fuit reſtitutus virtuti. ſapīe. qd̓ atteſtat̉ eius meroraggrauans animū. Nam virtus ſapientia doloremmerorem opprimit. vn̄ Seneca. 65. epl̓a: Quemadmodūmīuta ſūma claritaſ ſolis obſcurat ſic dolores meſticiasiniurias. ſapīa virtꝰ ſua magnitudīe elidit atqꝫ opprimit Uerūtamen ne te miſerū exiſſimari veliſ an numerum modūqꝫ tue felicitatis oblitus es: Taceo deſolatum parente ſummorum te virorum cura ſuſcepit delectuſqꝫ in affinitatē principum ciuitatis: qd̓ precioſiſſimum propinꝗtatis