Liber
¶ Nota ꝙ quelibet res in ſua naturali operatiōe delectat̉.fruſtra ergo laborat qui naturā rei auferre conat̉. cū natura non aſſueſcat ī ꝯtrariū. Un̄ pauper henri. Nōne ſualicet quiuis ſic vtitur arte. Qd̓ ſibi ſors dederit vtitur oīshō. Miles eꝗs piſcator aquis ⁊ clericus hymnis. Nautafretis. pugiles marte. poete metris. Ruſticus arua parat.numerat mercator auarꝰ. Uirgo legit flores: ſtultus amator amat. Seminat in ſpinis nature iura retractans.¶ Nota ꝙ dicit cupiditatem hominum eſſe inexpletam. qꝛdicit Ariſt. 2. pol̓. Infinita eſt cōcupiſcentia hominum adcuius reꝑletionem multi viuunt. Et Sen̄. 16. epl̓a Naturalia deſideria finita ſunt ex falſa autem opinione naſcentia vbi deſinant non habent. ⁊. 24. epl̓a Omnia aliquis cōtēnere poteſt omnia autem habere non poteſt.¶ An tu mores ignorabas meos. Neſciebas Creſum regem lidorum Cyro paulo ante formidabilem: mox deinde miſerandum rogi flammis traditum miſſo celitus imbre defenſum. Nū te preterit. Paulum perſi regis a ſe capti calamitatibus pias impendiſſe lachrymas: Quid tragediarum clamor aliud deflet: niſi indiſcreto ictufortunam felicia regna vertentem. Nonne adoleſcentulus ayon eyo eyot .i. duo dolia vini alterum quidem malum aliud autem bonum in iouis limine iacere didiciſti. Quid ſi vberiꝰ de bonorum parte ſumpſiſti. Quid ſi a te non tota diſceſſi. Quid ſi hec ipſa mei mutabilitas iuſta tibicauſa eſt ſperandi meliora: tamen ne animo contabeſcas. ⁊ intra commune omnibus regnum locatus proprio iure vluere deſideras.¶ An tu mores ignorabas meos. Hic fortuna excludit quādam rn̄ſionem Boetii. Poſſet eniꝫ dicere Boetius o fortuna ego cōqueſtus ſum de tua mutabilitate quia ignoraui mores tuos. hanc rn̄ſionē excludit fortūa per plura nota Boetio ex quibus poterat perpendere mores ⁊ inſtabilitatē ſuam. ⁊ dicit nuꝗd tu ignorabas mores meos. q. d.nōne ſciebas qūo creſus rex lidorum qui prius erat formidabilis cyro regi perſarum. ſed poſtea captus fuit a cyro⁊ traditus ignibus ad cremandū. ſed imbre miſſo celitusfuit defenſus ⁊ euaſit. Nunꝗd etiam preterit te qūo paulꝰꝯſul romanus fudit ꝑias lachrymas ſuꝑ calamitatibus .i.miſeriis perſi regis quē captiuauerat. ꝗd enim aliud deſſetclamor tragediaruꝫ .i. poematū reprehendētiū vitia hominiū niſi me fortunā ſubuertētē felicia regna indiſcreto īctuideſt incerto euentu. nonne exſtens adoleſcentulus didiciſti: iacere in limine .i. in domo iouis duo dolia vini: vnumbonum aliud malum. de ꝗbus oportuit vnūquēqꝫ intrātem guſtare. quid conquereris ſi vberius de bonorum parte ſumpſiſti. quid cōquereris ſi a te nō tota diſceſſi. ꝗd conquereris ſi hec ipſa mei mutabilitas eſt tibi iuſta cā ſperandi meliora .i. proſpera. tn̄ ne pro non cōtabeſcas .i. deficias. animo ⁊ tu locatus intra cōe regnum oībus .ſ. in midū deſideras viuere ꝓprio iure qꝛ hoc eē nō pōt vt eximaris a cōi lege hoīuꝫ. ¶ Nota ꝙ cum creſus rex lidorum eſet pugnaturus contra regem ꝑſaꝝ ipſe ꝯſuluit appollinēde ſucceſſu pugne qui rn̄dit ſibi hmōi verſiculo. Creſus ꝑdet alim trāſgreſſus plurima regna. Alim eſt fluuius quidam: quē verſiculum creſus ſic intellexit. ꝙ Creſus tranſgreſſus ali perdet .i. deſtruet plurima regna ipſius Cyri.ſed appollo ſic ītellexit. Creſus tranſgreſſus alim perdet .i.amittet plurima regna ſua ⁊ hoc contigit. nam ipſe cū trāſgreſſus eſſet alim victus ē a Cyro ⁊ ī igneꝫ poſitus. ſed tāta inundatio pluuie facta fuit. ꝙ extīctus fuit ignis ⁊ euaſit. de quo cum multum gloriaret̉: dixit filia ſua nomineama. O pater expecta vltimum diem ante quē non ē glo-
riandum. Quadam v̓o nocte vidit Creſus in ſomno ꝙ etſet ſuper altam arborem vbi iupiter eum rigabat. ⁊ phebꝰcum ſiccabat. quod ſomnum cum retuliſſet filie ſue reſpondit filia. Tu eris captus a cyro ⁊ in cruce ſuſpēſus. vbi inpiter .i. pluuia te rigabit. ⁊ ꝑhebus .i. ſol te ſiccabit. quodad vltimum contigit. ex quo poteſt perpendi mutabilitasfortune. ¶ Notandū ꝙ paulus conſul romanus miſſusfuit pugnare contra regem perſarum qui erat ſuperbiſſimus hominum cum autem ipſum deuiciſſet conſideransproſperitatem preteritam ⁊ aduerſitatem preſentem eiꝰ motus ꝑietate fleuit ſuper ipſum ⁊ dimiſit eum. ex quo ſimiliter perꝑenditur mutabilitas fortune. ¶ Nota ꝙ tragediaeſt carmen reprehenſiuū vitiorum incipiens a proſperitate: deſinens in aduerſitate. Et dicitur a tragos grece qd̓ ēhircus latine. ⁊ odos cantus: quia cantus huiuſmodi carminiſhirco remunerabatur. Inde dicuntur tragede pōetqui antiqua geſta ⁊ facinora ſceleratorum regum luctuoſocarmine populo ſpectante .i. reſpiciente concinebant ſicutdicit Iſid. lib. ethimo. ¶ Nota Homerus volens oſtendere mutabilitatem fortune deſcribit in domo iouis iacere duo dolia vini vnum bonum: aliud malum. ⁊ omnestrantes domum de vtroqꝫ oportebat guſtare. ſed quoſdāplus de bono. quoſdam v̓o plus de malo. Et hec deſcriptio publice deꝑingebatur athenis in templo iouis. vbiBoetius ſtuduit exiſtens adoleſcens ſicut ipſe teſtatur inde ſcholarium diſciplina. Per domum autem iouis. homerus ſignificabat mundum per duo dolia proſperitateꝫ⁊ aduerſitatem. ⁊ omnes qui viuunt in mundo de vtroqguſtant. quidam plus de proſperitate: quidam plus de auerſitate ¶ Nota dicit fortunam ſubuertentem felicia regna dicit. Ganfredus in portria. Hoc vnum preſcire potes: ꝙ nulla poteſtas Eſſe moroſa poteſt: quia res fortūſecūdas Imperat eē breues: ſi vis exempla: priores Repice fortunas. enarrat illa priorum. Florida proſperitasminos ſubuertit athenas. Ilion atrides. magne carthagnis arces. Scipio. ſed multi romani ſunt alia fati Temꝑra verſa breui breuis eſt diſtantia leti. Omnis ⁊ meſti noeſt vicina diei. Hec aliena docēt ⁊ te tua facta docebunMetrum ſecundum libri ſecundi.I quantas rapidis flatibus incitusPontus verſat arenas:☞ Aut quot ſtelliferis edita noctibusCelo ſydera fulgent.Tantas fundat opes: nec retrahat manumPleno copia cornu.Humanum miſeras haud ideo genusCeſſat flere querelas.Quāuis vota libens excipiat deuſMulti prodigus auri.Et claris auidos ornet honoribusNil iam. parta videntur:Sed queſita vorans ſeua rapacitasAlios pandit hiatus.¶ Que iam precipitem frena cupidinemCerto fine retentent.Largis cum potius muneribus fluensSitis ardeſcit habendi.Nunꝙͣ diues agit qui trepidus gemens.¶ Metrum ſecundum ſecundi libriSeſe credit egentem.Me quātas rapicis parihus incirus. Iſud cſiſUcundum metrū huiuſ ſecundi. quod dicit̉ aſciMA viadiū ab inuētore coriambicum a pede predominant.