Liber
abeundiqꝫ ſcribere legē velis ei quā tu tibi dn̄aꝫſponte clegiſti: nonne iniurioſus fueris: ⁊ impatiētia tua ſortē exacerbabis quā permutare nonpoſſis.¶ Poſtremo equo aīo Hic ponit quintam rōnem que talis eſt. Quicūqꝫ alteriꝰ iugo ſe ſubmittit. oportet ꝙ moreseius patienter ſuſtineat. ſed homo affectione temporaliumſubmittit ſe iugo fortune ergo. oꝫ ꝙ mores fortune patienter toleret. vnde ſicut iniuſte agit qui vult imponere legemdn̄e ſue: ita volens imponere legem fortune agit īiuſte hācrōnē pretendit in littera. Secundo declarat dictū ſuū perquandam ſil̓itudinē ibi. Si ventis dicens. Poſtremo. i.vltimo dicā ꝙ oportet vt toleres .i. patiaris. equo aīo.i. conſtanti aīo quicꝗd gerit̉ .i. ſit intra aream fortune .i.intra mūdū. cū ſemel ſubmiſeris .i. ſubiugaueris. colla. .ſ.tua iugo fortūe appetēdo tꝑalia tāqͣꝫ premia meritoꝝ tuorū. ꝙ ꝓ ſed. ſi velis ſcribere .i. ſcribendo īponere. legē manendi ⁊ abeundi ei. quā tu tibi dn̄am ſponte elegiſti: nonnefueris iniurioſus imꝑatientia .i. per tuam impatientiam.exacerbabis. id eſt argues. ſortem .i. fortunam. quā nō poſſis permutare. ¶ Nota ꝙ ph̓ia mundū appellat areā fortune̓. qꝛ ſicut ī area tritulando torquēter manipuli: ſic fortuna in mundo torquet homines nunc proſperitate. nuncaduerſitate rotando. Notandū circa hoc ꝙ dicit. nōne iniurioſus fueris: ꝙ iuſticia eſt libertas animi tribuens vnicuiqꝫ quod ſuum eſt ẜꝫ ſuā dignitatem deo amorem ⁊ obedientiā. maiori reuerentiam. pari concordiam. ⁊ minoridiſciplinam. Si ergo famulus velit imponere legem dn̄eſue cui tenet̉ exhibere reuerentiam oꝑaret̉ ꝯtra iuſtitiam.¶ Nota quicunqꝫ afficitur bonis exterioribus ⁊ mutat̉ ẜꝫmutationē eorū dicit̉ eſſe ſubiectus fortune ⁊ colla ſua iugo eius ſubmittere. qꝛ fortuna eſt dn̄a bonoꝝ exteriorum.talis autē fuit Boetius. ergo iniuriabat̉ fortune. volensſibi imponere legem manendi ⁊ recedendi.¶ Si ventis vela committeres: non quo volūtaspeteret: ſed quo flatuſ impelleret promouereris:Si aruis ſemina crederes: feraces inter ſe ānosſterileſqꝫ penſares. Fortune te regendum dediſti: domine moribus oportet obtemperes. Tuv̓o voluentis rote impetum retinere conaris.At omnium mortalium ſtolidiſſime ſi manere incipit ſors eſſe deſiſtit.¶ Si ventis vela committeres. Hic probat dictum ſuumper quedam ſimilia .ſ. ꝙ fortuna non ſit in poteſtate hominis dicit. Si cōmitteres vela ſuꝑ. nauis ventis: tu promouereriſ .i. ducereris: n̄ quo voluntas tua peteret .i. deſideraret. ſed quo flatus venti te impelleret. Si crederes. ideſt cōmitteres. ſemina. aruis .i. agris tu penſares .i. iudicares.annoſ feraces .i. fertiles. qꝫ pro ⁊ ſteriles. iter ſe ita ꝙ n̄ haberes illos annos in ptāte tua. a ſil̓i tu dediſti te regendūfortune. oportet ꝙ obtemperes .i. obedias. moribus dn̄e.v̓o pro ſed. tu conaris .i. laboras. retinere imꝑetum. ideſt curſum voluentis rote. ideſt mobilis fortune ⁊ fruſtralaboras. O ſtolidiſſime ideſt. ſtultiſſime. omnium mortaliū. neſcis tu ꝙ ſi ſors. ideſt fortuna incipit manere .i. ſtabilis eſſe: qd̓ tunc deſiſtit .i. deſinit eſſe ſors. Sicut enī nōſimul ſtant ꝙ aliꝗs ſit hō ⁊ non ſit rationalis. ſic non ſtātſimul ꝙ ſit fortuna ⁊ non ſit mutabilis. ¶ Nota ꝙ ſicutcōmittens velum vento amplius non eſt in ptāte ſua duciquo vult. ſed ẜm impetum venti ducit̉. ⁊ ſicut committensſemina agro non eſt in poteſtate eius ꝙ proueniant annifertiles vel ſteriles. ſici a ſil̓i qui cōmittit ſe fortune n̄ eſt inptāte ſua vt habeat fortunam proſperam vel aduerſam.¶ Nota circa hoc ꝙ dicit voluentis rote ꝙ antiquitus fortuna depingebatur cum rota hac ratione. Nā in rota ſūtqual̓tuor diuerſitates. Una pars eſt ſumma. Alia inſima
Tertia qua de ſummo deſcendit̉ in imum. Quarta quede īmo aſcendit̉ ad ſummū. Similiter ī hominibꝰ inueniūtur. quattuor varietates. quidā enī ſunt in ſumma proſpertate tales ſunt eleuati in rota fortune. Alii ſunt in ſummaaduerſitate tales iacent deiecti ſub rota. Tertii declinantde ꝓſꝑitate in aduerſitatē tales deſcendunt de ſummitaterote. Quarti procedunt de aduerſitate in proſperitatē taleaſcendunt rotā fortune. vn̄ eleuatꝰ in rota fortū dicit glrior elatus. deſcendens dicit. Deſcendo mortificatus. deiectus dicit. Infimus axe rotor: aſcendens dicit. Letꝰ aalta vehor. ¶ Nota ꝙ natura non aſſueſcit. in ꝯtrariū nāſi lapis milleſies ꝓiiciat̉ ſurſum nō aſſueſcit aſcēdere ſuiſum cum natura eius ſit deſcendere. Sicut ergo eſſet ſtoldiſſimus qui laboraret alicui auferre ſui naturam ſic ſtoldus eſt qui laborat fortune auferre mutabilitatem que eſteius natura. ergo dicit ph̓ia. at omnium ſtolidiſſime.¶ Metrum primum ſecundi libri.IEc cum ſuperba verterit vices dextraEt eſtuantis more fertur euripi.Dudum tremendos ſeua ꝓterit regesHumillemqꝫ victi ſubleuat fallax vultum.Non illa miſeros audit: haud curat fletus.Ultroqꝫ gemitus. dura quos fecit: ridet.Sic illa ludit ſic ſuas probat vires.Magnumqꝫ ſuis monſtrat oſtentum.Si quis viſatur vna ſtratus ac felix hora¶ Metrum primum ſecundi libri.Ec cum ſuperba verterit vices oextra. Hiccipit primum metrum huius ſecundi qd̓ diyponauticū ab inuentore. qꝛ labor nautaꝝ cātimōi metri ſubleuat̉: ⁊ dicitur metrum iambicum a pede predominante. Eſt autem iambus ꝑes ꝯtrarius trocheo conſtans ex prima breui ⁊ vltima longa. ⁊citur metrum trimetrum. lꝫ enim hͦ metrum hēat ſex ꝑdes tn̄ cōputando duos pedes pro metro erit metrum tiſꝑitatis ⁊ aduerſitatis ſuperba dextra. ⁊ cum fertur moreuripi .i. maris. eſtuantis .i. inūdantis. tūc fortuna ſceui. crudelis: proterit .i. conculcat reges. dudum tremendo.i. metuendos. ⁊ ipſa fallax ſubleuat de aduerſitate humlem vultum. victi .i. depreſſi. nec ipſa audit fletus nec cūrat miſeros .i. pauperes. ⁊ ipſa exiſtens dura: quia non fictitur ad voluntatem hominum. ridet .i. deridet. vltro.ſpontanee gemitus ſuꝑ. miſerorum quos fecit. ſic illa ludit ſic ꝓbat .i. experit̉ iſuas vires. ⁊ ipſa monſtrat ſuis magnū oſtentū .i. miraculū. ſi quis viſatur vna hora ſtratꝰ.aduerſitate depreſſus ac felix .i. proſperitate eleuatus. qd. fortuna videtur exhibere ſuis .i. hominibus. qui boniseius inhiant magnum miraculum quando aliquis ſubitovidetur mutari de aduerſitate in proſperitatem ⁊ ecōuerſe¶ Nota ꝙ fortuna dicitur ſuperba eo ꝙ nullum veretur:nec aduertit probitatem nec malitiā alicuius ⁊ ſi vocatumore ſuperboꝝ obaudit. ¶ Nota ꝙ euripꝰ ẜm aliquos eſventus turbinis: ⁊ dicit̉ euripus quaſi eurus rapidus. ⁊ ſcurus nomen venti: ſecundū alios autem ⁊ forſan meliūtcuripus eſt brachium vel ſinus maris cuius decurſus eſīcertus. ⁊ ꝓpter incertitudinem ſui curſus frequēter periclitātur ibi naues. ⁊ dicit̉ ab eū qd̓ eſt bonum. ⁊ rip̄a quabona ripa per ꝯͣriū ſicut ergo curſus curipi eſtuantis eſt ircertus ſic ⁊ mutabilitas fortūe. ¶ Nota ꝙ de oꝑatiōe fotune qualiter hos eleuat⁊ lhos deprimit loquitur Allausanticlaudiano dicens. Precipitem mouet illa rotam mituſqꝫ laboꝝ. Nulla ꝗes claudit nec ſiſtunt ocia motu. hopͥmit hos eleuat. hos deijcit. erigit illos. Cogit ⁊ ī variorhoīes deſcēdere caſus. Et ſamarien̄. al̓ pau. hein. Quicꝗagas ꝗcꝗd dicas ꝗcꝗd patiaris. n̄ facis vt retrahas qͥ me-
dextra